# Anayasa Hukuku

> Anayasa hukuku: temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması rejimi (m.13), ölçülülük ve kanunilik, eşitlik ilkesi, devletin temel organları ve yetki ilişkileri; norm denetimi mantığı. Bu beceriyi Anayasa Hukuku alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (temel hak ve hürriyetler, ölçülülük, kanunilik, eşitlik, yürütme, yasama, yargı bağımsızlığı, sınırlama rejimi). Alan dışı konularda tetiklenme.

- Skill: `aydincan/anayasa-hukuku` (Agent Skill, multi-file: 13 files)
- Install (CLI): `npx skillmds@latest add aydincan/anayasa-hukuku`
- Raw SKILL.md: https://api.skillmd.com/api/skills/aydincan/anayasa-hukuku/raw
- Safety review: pending
- Works with: Claude Code, Claude.ai, OpenAI Codex
- Category: Coding & Dev Tools
- Author: aydincan (https://skillmd.com/u/aydincan)
- Updated: 2026-09-17
- Page: https://skillmd.com/skills/aydincan/anayasa-hukuku

---


# Anayasa Hukuku

Anayasa hukuku: temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması rejimi (m.13), ölçülülük ve kanunilik, eşitlik ilkesi, devletin temel organları ve yetki ilişkileri; norm denetimi mantığı.

**Başat mevzuat:** Anayasa 2709

## Çalışma akışı

1. **Süre/aciliyet taraması:** Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz
   süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
2. **Olayı sabitle:** Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
3. **Alt-konuya in:** Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve `references/<konu>.md`
   dosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula.
4. **Altlama ve sonuç:** Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.

## Alt-konular

| Konu | Referans | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Temel Kavramlar ve Anayasal Sistematik | [`references/temel-kavramlar-ve-sistem.md`](references/temel-kavramlar-ve-sistem.md) | Anayasa hukukunun temel kavramlarını, normlar hiyerarşisini ve 1982 Anayasası sistematiğini netleştirmek; bir uyuşmazlığın hangi anayasal başlığa ve denetim yoluna oturduğunu konumlandırmak gerektiğinde kullanılır. |
| Temel Hak Sınırlama Testi (m.13) | [`references/temel-hak-sinirlama-testi.md`](references/temel-hak-sinirlama-testi.md) | Bir kanun, kararname veya idari işlemin bir temel hakka müdahalesinin Anayasa m.13 ölçütlerine uygun olup olmadığını adım adım test etmek; kanunilik, meşru amaç, demokratik gereklilik ve ölçülülük analizi gerektiğinde kullanılır. |
| Eşitlik İlkesi ve Ayrımcılık Yasağı | [`references/esitlik-ve-ayrimcilik.md`](references/esitlik-ve-ayrimcilik.md) | Bir kural veya uygulamanın Anayasa m.10 eşitlik ilkesine veya ayrımcılık yasağına aykırı olup olmadığını değerlendirmek; karşılaştırılabilir durum, farklı muamele ve haklı sebep analizinin gerektiği hallerde kullanılır. |
| Norm Denetimi (İptal ve İtiraz Yolu) | [`references/norm-denetimi-iptal-itiraz.md`](references/norm-denetimi-iptal-itiraz.md) | Bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesinin Anayasaya aykırılığının AYM önünde nasıl denetleneceğini belirlemek; soyut norm denetimi (iptal davası) ve somut norm denetimi (itiraz yolu) ile başvurma şartlarının gerektiği hallerde kullanılır. |
| AYM Bireysel Başvuru Stratejisi | [`references/aym-bireysel-basvuru-stratejisi.md`](references/aym-bireysel-basvuru-stratejisi.md) | Bir temel hak ihlali iddiasının Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yoluyla taşınıp taşınamayacağını ve kabul edilebilirlik şartlarını değerlendirmek; başvuru yollarının tüketilmesi, süre ve konu yönünden yetki analizinin gerektiği hallerde kullanılır. |
| İfade, Toplantı ve Örgütlenme Özgürlükleri | [`references/ifade-toplanti-orgutlenme.md`](references/ifade-toplanti-orgutlenme.md) | İfade özgürlüğü, basın, toplantı-gösteri ve dernek-sendika gibi iletişim ve örgütlenme özgürlüklerine yönelik bir müdahalenin anayasaya uygunluğunu değerlendirmek; bu çekirdek demokratik haklara ilişkin uyuşmazlıklarda kullanılır. |
| Mülkiyet Hakkı ve Kamulaştırma | [`references/mulkiyet-ve-kamulastirma.md`](references/mulkiyet-ve-kamulastirma.md) | Mülkiyet hakkına (m.35) yönelik bir müdahalenin, kamulaştırmanın veya fiili el atmanın anayasaya uygunluğunu ve giderim boyutunu değerlendirmek; kamu yararı, kanunilik ve adil denge analizinin gerektiği hallerde kullanılır. |
| Adil Yargılanma ve Hak Arama (Anayasal Boyut) | [`references/adil-yargilanma-anayasal.md`](references/adil-yargilanma-anayasal.md) | Bir yargılamada adil yargılanma hakkının (m.36) veya suç-ceza güvencelerinin (m.38) ihlal edilip edilmediğini anayasal düzeyde değerlendirmek; mahkemeye erişim, makul süre, silahların eşitliği ve masumiyet karinesi sorunlarında kullanılır. |
| Devlet Organları ve Yetki İlişkileri | [`references/organlar-yetki-iliskileri.md`](references/organlar-yetki-iliskileri.md) | Yasama, yürütme ve yargı arasındaki yetki ve denetim ilişkilerinin, CB kararnamesi-kanun ayrımının ve kuvvetler ayrılığına dair sorunların anayasaya uygunluğunu değerlendirmek; organlar arası yetki çatışmalarında kullanılır. |
| Olağanüstü Hâl ve Hak Askıya Alma Rejimi | [`references/olaganustu-hal-rejimi.md`](references/olaganustu-hal-rejimi.md) | Olağanüstü hâl döneminde alınan tedbirlerin ve temel hak kısıtlamalarının Anayasa m.15 ve OHAL rejimi çerçevesinde denetlenmesini sağlamak; çekirdek haklar, ölçülülük ve durumun gerektirdiği ölçü analizinin gerektiği hallerde kullanılır. |
| Anayasal Başvuru ve Dilekçe Taslağı | [`references/anayasa-dilekce-basvuru-taslagi.md`](references/anayasa-dilekce-basvuru-taslagi.md) | AYM bireysel başvuru formu, norm denetimi başvuru gerekçesi veya anayasaya aykırılık itirazı gibi anayasal metinlerin yapılandırılmış taslağını üretmek; başvurunun biçim ve içerik şartlarına uygun iskelet gerektiğinde kullanılır. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu: [`references/_metodoloji.md`](references/_metodoloji.md)

## Kaynak kuralı (özet)

İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); **model hafızasından karar numarası üretme**; emin olunmayan künye
`[doğrulanacak]`. Mevzuat madde/fıkra ile. `turk-hukuku-mevzuat-mcp` /
`turk-hukuku-ictihat-mcp` sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki `AGENTS.md`'dedir.

---

*Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış
içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. `SORUMLULUK-REDDI.md`.*