# Hukuk Felsefesi Genel Teori

> Hukuk teorisi ve felsefesi katmanı: hukuki pozitivizm, doğal hukuk, norm geçerliliği, hukuk sosyolojisi, hukuki realizm ve eleştirel yaklaşımlar; hukuk öğrencisi ve akademik tartışma için metodolojik derinlik. Bu beceriyi Hukuk Felsefesi ve Genel Hukuk Teorisi alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (hukuk felsefesi, hukuk teorisi, pozitivizm, doğal hukuk, norm teorisi, hukuk sosyolojisi, adalet). Alan dışı konularda tetiklenme.

- Skill: `aydincan/hukuk-felsefesi-genel-teori` (Agent Skill, multi-file: 12 files)
- Install (CLI): `npx skillmds@latest add aydincan/hukuk-felsefesi-genel-teori`
- Raw SKILL.md: https://api.skillmd.com/api/skills/aydincan/hukuk-felsefesi-genel-teori/raw
- Safety review: pending
- Works with: Claude Code, Claude.ai, OpenAI Codex
- Category: Coding & Dev Tools
- Author: aydincan (https://skillmd.com/u/aydincan)
- Updated: 2026-09-17
- Page: https://skillmd.com/skills/aydincan/hukuk-felsefesi-genel-teori

---


# Hukuk Felsefesi ve Genel Hukuk Teorisi

Hukuk teorisi ve felsefesi katmanı: hukuki pozitivizm, doğal hukuk, norm geçerliliği, hukuk sosyolojisi, hukuki realizm ve eleştirel yaklaşımlar; hukuk öğrencisi ve akademik tartışma için metodolojik derinlik.

**Başat mevzuat:** ilgili mevzuat

## Çalışma akışı

1. **Süre/aciliyet taraması:** Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz
   süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
2. **Olayı sabitle:** Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
3. **Alt-konuya in:** Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve `references/<konu>.md`
   dosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula.
4. **Altlama ve sonuç:** Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.

## Alt-konular

| Konu | Referans | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Temel Kavramlar ve Sistematik | [`references/temel-kavramlar-ve-sistem.md`](references/temel-kavramlar-ve-sistem.md) | Hukuk felsefesi ile genel teorinin temel kavramlarını (norm, geçerlilik, meşruiyet, hak, yaptırım, kaynak) ve ekol haritasını netleştirmek; bir teorik soruyu doğru kategoriye yerleştirip pozitif hukuka bağlamak gerektiğinde kullanın. |
| Hukuki Pozitivizm ve Norm Geçerliliği | [`references/hukuki-pozitivizm-ve-norm-teorisi.md`](references/hukuki-pozitivizm-ve-norm-teorisi.md) | Bir normun nereden bağlayıcılık aldığı, üst norma aykırı alt normun akıbeti veya geçerlilik-meşruiyet ayrımı tartışıldığında; Kelsen ve Hart çizgisinde norm geçerliliğini Türk norm hiyerarşisine bağlamak için kullanın. |
| Doğal Hukuk, Adalet ve Radbruch Formülü | [`references/dogal-hukuk-ve-adalet.md`](references/dogal-hukuk-ve-adalet.md) | Geçerli bir normun içeriksel adaletsizliği, hukuk-ahlak ilişkisi veya aşırı haksız kanunun bağlayıcılığı tartışıldığında; klasik doğal hukuk ile Radbruch formülünü Türk hukuk devleti (Anayasa m.2) ve dürüstlük (TMK m.2) zeminine oturtmak için kullanın. |
| Yorum Yöntemleri ve Boşluk Doldurma | [`references/yorum-yontemleri-ve-bosluk.md`](references/yorum-yontemleri-ve-bosluk.md) | Bir normun anlamı tartışmalıyken ya da hiç norm yokken (kanun boşluğu); lafzî-sistematik-tarihsel-amaçsal yorum, kıyas, a contrario ve TMK m.1 çerçevesinde hâkimin hukuk yaratması yöntemini uygulamak gerektiğinde kullanın. |
| Hak, Yükümlülük ve Hukuki İlişki Teorisi | [`references/hak-ve-yukumluluk-teorisi.md`](references/hak-ve-yukumluluk-teorisi.md) | Bir menfaatin gerçekten sübjektif hak olup olmadığı, hak türleri (mutlak-nispi, yenilik doğuran, def'i-itiraz) ve hak-yetki-yükümlülük ilişkileri çözümlenmek istendiğinde; Hohfeld ve menfaat/irade teorileri çerçevesinde kullanın. |
| Hukuki Realizm ve Yargısal Karar Davranışı | [`references/hukuki-realizm-ve-yargi-davranisi.md`](references/hukuki-realizm-ve-yargi-davranisi.md) | Lafzen açık kuralın uygulamada nasıl farklı sonuç verdiği, içtihat istikrarsızlığı veya yargıcın takdirini etkileyen kurum-dışı etkenler tartışıldığında; Amerikan/İskandinav realizmi ve menfaatler içtihadı çerçevesinde kullanın. |
| Hukuk-Ahlak İlişkisi ve Hukukun Genel İlkeleri | [`references/hukuk-ahlak-ilkeler.md`](references/hukuk-ahlak-ilkeler.md) | Bir uyuşmazlıkta yazılı norm yetersizken hukukun genel ilkelerine (dürüstlük, iyiniyet, ölçülülük, nemo auditur, venire contra factum proprium) başvurmak veya hukuk-ahlak sınırını çözmek gerektiğinde kullanın. |
| Norm Çeşitleri ve Normun Uygulama Alanı | [`references/norm-cesitleri-ve-uygulama-alani.md`](references/norm-cesitleri-ve-uygulama-alani.md) | Bir kuralın emredici mi yedek mi olduğu, kural-istisna ilişkisi, normun zaman (geçmişe etki) ve yer bakımından uygulanması veya çatışan iki normun hangisinin önce geleceği belirlenmek istendiğinde kullanın. |
| Hukuk Sosyolojisi ve Normun Etkililiği | [`references/hukuk-sosyolojisi-ve-etkililik.md`](references/hukuk-sosyolojisi-ve-etkililik.md) | Bir normun kâğıt üstünde geçerli olduğu hâlde toplumsal olarak işleyip işlemediği, yaptırımın caydırıcılığı veya bir düzenlemenin sosyal etkisi değerlendirilmek istendiğinde; ayrıca mevzuat tasarımı ve etki analizi gereken hâllerde kullanın. |
| Hukuki Argümantasyon ve Altlama Tekniği | [`references/argumantasyon-ve-altlama.md`](references/argumantasyon-ve-altlama.md) | Soyut bir norm ile somut olayı gerekçeli biçimde bağlamak (altlama/subsumption), tümdengelimli hukuki kıyas kurmak, argüman türlerini sıralamak ve bir mütalaa/dilekçenin mantıksal iskeletini denetlemek gerektiğinde kullanın. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu: [`references/_metodoloji.md`](references/_metodoloji.md)

## Kaynak kuralı (özet)

İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); **model hafızasından karar numarası üretme**; emin olunmayan künye
`[doğrulanacak]`. Mevzuat madde/fıkra ile. `turk-hukuku-mevzuat-mcp` /
`turk-hukuku-ictihat-mcp` sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki `AGENTS.md`'dedir.

---

*Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış
içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. `SORUMLULUK-REDDI.md`.*