# Hukuk Muhakemesi

> Medeni yargılama: 6100 sayılı HMK — dava şartları ve ilk itirazlar, görev ve yetki, dilekçeler ve ön inceleme, ispat yükü ve deliller, tahkikat ve hüküm, istinaf/temyiz; usul denetim şeması. Bu beceriyi Hukuk Muhakemesi (HMK) alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (dava şartları, görev yetki, ispat, deliller, dilekçeler aşaması, ön inceleme, istinaf, tahkikat). Alan dışı konularda tetiklenme.

- Skill: `aydincan/hukuk-muhakemesi` (Agent Skill, multi-file: 13 files)
- Install (CLI): `npx skillmds@latest add aydincan/hukuk-muhakemesi`
- Raw SKILL.md: https://api.skillmd.com/api/skills/aydincan/hukuk-muhakemesi/raw
- Safety review: pending
- Works with: Claude Code, Claude.ai, OpenAI Codex
- Category: Coding & Dev Tools
- Author: aydincan (https://skillmd.com/u/aydincan)
- Updated: 2026-09-17
- Page: https://skillmd.com/skills/aydincan/hukuk-muhakemesi

---


# Hukuk Muhakemesi (HMK)

Medeni yargılama: 6100 sayılı HMK — dava şartları ve ilk itirazlar, görev ve yetki, dilekçeler ve ön inceleme, ispat yükü ve deliller, tahkikat ve hüküm, istinaf/temyiz; usul denetim şeması.

**Başat mevzuat:** HMK 6100

## Çalışma akışı

1. **Süre/aciliyet taraması:** Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz
   süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
2. **Olayı sabitle:** Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
3. **Alt-konuya in:** Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve `references/<konu>.md`
   dosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula.
4. **Altlama ve sonuç:** Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.

## Alt-konular

| Konu | Referans | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Medeni Yargılama Sistematiği ve Aşamalar | [`references/medeni-yargilama-sistemi.md`](references/medeni-yargilama-sistemi.md) | Bir hukuk davasının HMK'daki bütün iskeletini (yargı yolu, dava şartı, dilekçeler, ön inceleme, tahkikat, hüküm, kanun yolu) tanımak ve dosyayı doğru aşamaya yerleştirmek gerektiğinde; usulün hangi adımında olunduğu belirsizse başvurulur. |
| Dava Şartları ve İlk İtirazlar Denetimi | [`references/dava-sartlari-ilk-itirazlar.md`](references/dava-sartlari-ilk-itirazlar.md) | Bir davanın esastan görülmeden usulden reddedilip reddedilemeyeceğini, dava şartı eksikliği mi yoksa ilk itiraz mı söz konusu olduğunu tespit etmek; husumet, hukuki yarar, derdestlik, kesin hüküm, yetki itirazı gibi başlıkları taramak için. |
| Görev ve Yetki Tayini | [`references/gorev-yetki-belirleme.md`](references/gorev-yetki-belirleme.md) | Davanın hangi mahkemede (sulh hukuk, asliye hukuk, tüketici, iş, ticaret, aile, kadastro) ve hangi yer mahkemesinde açılacağını belirlemek; kesin yetki halleri, yetki sözleşmesi ve görevsizlik/yetkisizlik kararı sonrası dosyanın akıbeti için. |
| Dava Dilekçesi Mimarisi (HMK m.119) | [`references/dava-dilekcesi-mimarisi.md`](references/dava-dilekcesi-mimarisi.md) | HMK m.119'a uygun, zorunlu unsurları eksiksiz bir dava dilekçesi taslamak; vakıa-hukuki sebep-talep sonucu yapısını kurmak, delilleri vakıalarla bağlamak ve eksik unsurlardan doğan reddi önlemek için. |
| Cevap, Replik ve Düplik Stratejisi | [`references/cevap-replik-duplik.md`](references/cevap-replik-duplik.md) | Davalı vekili olarak cevap dilekçesi (HMK m.126-129) hazırlarken itiraz, inkâr, def'i ve ilk itirazları doğru kanala koymak; cevaba cevap (replik) ve ikinci cevap (düplik) aşamasında genişletme yasağını yönetmek için. |
| İspat Yükü ve Delil Sistemi | [`references/ispat-yuku-deliller.md`](references/ispat-yuku-deliller.md) | Hangi vakıayı kimin, hangi delille ispatlayacağını planlamak; senetle ispat zorunluluğu, kesin/takdiri delil ayrımı, ikrar-yemin-tanık-bilirkişi-keşif rejimini doğru kurmak gerektiğinde başvurulur. |
| Usul Süreleri, Hak Düşürücü Süreler ve Zamanaşımı | [`references/sureler-zamanasimi-usul.md`](references/sureler-zamanasimi-usul.md) | Cevap, istinaf, temyiz, ıslah, görevsizlik gönderme gibi usul sürelerini ve maddi hukuk zamanaşımı/hak düşürücü sürelerini doğru hesaplamak; adli tatil, tebligat ve tatil günü etkisini dikkate almak için. |
| Islah ve İddia/Savunmanın Genişletilmesi Yasağı | [`references/islah-genisletme-yasagi.md`](references/islah-genisletme-yasagi.md) | Talep sonucunu, vakıaları veya tarafı sonradan değiştirmek/genişletmek gerektiğinde ıslah (HMK m.176-182), karşı tarafın muvafakati ve genişletme yasağının (m.141) sınırlarını yönetmek; özellikle belirsiz alacakta artırım stratejisi için. |
| İhtiyati Tedbir ve Delil Tespiti | [`references/ihtiyati-tedbir-delil-tespiti.md`](references/ihtiyati-tedbir-delil-tespiti.md) | Dava açılmadan veya yargılama sırasında bir hakkın güvence altına alınması (HMK m.389-399) ya da kaybolma riski olan delilin tespiti (m.400-405) gerektiğinde; teminat, itiraz ve tedbirin uygulanması süreçleri için. |
| İstinaf ve Temyiz Kanun Yolları | [`references/istinaf-temyiz-kanun-yollari.md`](references/istinaf-temyiz-kanun-yollari.md) | Verilen hükme karşı istinaf (HMK m.341-360) veya temyiz (m.361-373) yoluna başvururken kesinlik sınırını, başvuru süresini, istinaf sebeplerini ve yeni delil/duruşma rejimini değerlendirmek; başvuru dilekçesi hazırlamak için. |
| Dava Şartı Arabuluculuk Kapsam Denetimi | [`references/dava-sarti-arabuluculuk.md`](references/dava-sarti-arabuluculuk.md) | Bir uyuşmazlıkta dava açmadan önce zorunlu (dava şartı) arabuluculuğa başvurulması gerekip gerekmediğini saptamak; ticari, iş, tüketici ve genişleyen kapsam, son tutanak ve dava şartı eksikliğinin sonucu için. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu: [`references/_metodoloji.md`](references/_metodoloji.md)

## Kaynak kuralı (özet)

İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); **model hafızasından karar numarası üretme**; emin olunmayan künye
`[doğrulanacak]`. Mevzuat madde/fıkra ile. `turk-hukuku-mevzuat-mcp` /
`turk-hukuku-ictihat-mcp` sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki `AGENTS.md`'dedir.

---

*Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış
içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. `SORUMLULUK-REDDI.md`.*