# Hukuki Mutalaa

> Hukuki mütalaa ve görüş yazımı: olayın tespiti, hukuki sorunun çerçevelenmesi, mevzuat-içtihat-doktrin değerlendirmesi (altlama), seçeneklerin tartılması ve gerekçeli sonuç; risk haritası ve eylem önerisi. Bu beceriyi Hukuki Mütalaa ve Görüş Yazımı alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (hukuki mütalaa, görüş, olay tespiti, hukuki değerlendirme, sonuç, risk haritası, gerekçeli görüş, altlama). Alan dışı konularda tetiklenme.

- Skill: `aydincan/hukuki-mutalaa` (Agent Skill, multi-file: 14 files)
- Install (CLI): `npx skillmds@latest add aydincan/hukuki-mutalaa`
- Raw SKILL.md: https://api.skillmd.com/api/skills/aydincan/hukuki-mutalaa/raw
- Safety review: pending
- Works with: Claude Code, Claude.ai, OpenAI Codex
- Category: Coding & Dev Tools
- Author: aydincan (https://skillmd.com/u/aydincan)
- Updated: 2026-09-17
- Page: https://skillmd.com/skills/aydincan/hukuki-mutalaa

---


# Hukuki Mütalaa ve Görüş Yazımı

Hukuki mütalaa ve görüş yazımı: olayın tespiti, hukuki sorunun çerçevelenmesi, mevzuat-içtihat-doktrin değerlendirmesi (altlama), seçeneklerin tartılması ve gerekçeli sonuç; risk haritası ve eylem önerisi.

**Başat mevzuat:** ilgili mevzuat

## Çalışma akışı

1. **Süre/aciliyet taraması:** Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz
   süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
2. **Olayı sabitle:** Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
3. **Alt-konuya in:** Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve `references/<konu>.md`
   dosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula.
4. **Altlama ve sonuç:** Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.

## Alt-konular

| Konu | Referans | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Mütalaa Temel Yapısı ve Türü | [`references/mutalaa-temel-yapi-ve-tur.md`](references/mutalaa-temel-yapi-ve-tur.md) | Bir hukuki görüş veya mütalaa hazırlanması istendiğinde işin türünü (dava içi uzman görüşü, danışmanlık görüşü, kurumsal risk mütalaası) belirleyip iskeletini kurmak için kullanılır; mütalaanın dava dilekçesi ve bilirkişi raporundan farkını netleştirir. |
| Olay Tespiti ve Vakıa Çekirdeği | [`references/olay-tespiti-ve-vakia-cekirdegi.md`](references/olay-tespiti-ve-vakia-cekirdegi.md) | Dağınık belge, beyan ve yazışmalardan mütalaanın dayanacağı çelişmesiz maddi vakıa çekirdeğini ayıklamak, tartışmalı ve eksik noktaları işaretlemek gerektiğinde kullanılır; hukuki değerlendirme öncesi zorunlu adımdır. |
| Hukuki Sorunun Çerçevelenmesi | [`references/hukuki-sorunun-cercevelenmesi.md`](references/hukuki-sorunun-cercevelenmesi.md) | Karmaşık bir uyuşmazlığı cevaplanabilir alt hukuki sorulara bölmek, doğru hukuk dalı ve normları belirleyip değerlendirme sırasını kurmak gerektiğinde kullanılır; mütalaanın yol haritasını oluşturur. |
| Altlama (Subsumption) Tekniği | [`references/altlama-subsumption-teknigi.md`](references/altlama-subsumption-teknigi.md) | Maddi vakıayı hukuk kuralının soyut şartlarına tek tek yerleştirerek gerekçeli ara sonuç üretmek gerektiğinde kullanılır; mütalaanın hukuki değerlendirme bölümünün çekirdek yöntemidir. |
| İçtihat ve Doktrin Değerlendirmesi | [`references/ictihat-doktrin-degerlendirmesi.md`](references/ictihat-doktrin-degerlendirmesi.md) | Mütalaadaki hukuki görüşü Yargıtay/Danıştay/AYM içtihadı ve doktrinle desteklemek, içtihat eğilimini ve istikrar durumunu değerlendirmek gerektiğinde kullanılır; katı atıf hijyeniyle çalışır. |
| Seçeneklerin Tartılması ve Gerekçeli Görüş | [`references/seceneklerin-tartilmasi-ve-gorus.md`](references/seceneklerin-tartilmasi-ve-gorus.md) | Birden fazla hukuki yorum veya yol mümkün olduğunda her seçeneği lehte-aleyhte tartıp olasılık diliyle gerekçeli bir nihai kanaat oluşturmak gerektiğinde kullanılır; mütalaanın sonuç bölümünü üretir. |
| Risk Haritası ve Eylem Önerisi | [`references/risk-haritasi-ve-eylem-onerisi.md`](references/risk-haritasi-ve-eylem-onerisi.md) | Hukuki değerlendirmeden çıkan riskleri olasılık ve etki ekseninde haritalandırıp somut, sıralı eylem önerileri üretmek gerektiğinde kullanılır; mütalaayı uygulanabilir kılan bölümdür. |
| Süreler ve Zamanaşımı Denetimi | [`references/sureler-ve-zamanasimi-denetimi.md`](references/sureler-ve-zamanasimi-denetimi.md) | Mütalaa konusu talebin zamanaşımı, hak düşürücü süre veya dava/başvuru süresi yönünden hâlâ kullanılabilir olup olmadığını denetlemek gerektiğinde kullanılır; her mütalaada zorunlu bir kontrol noktasıdır. |
| İspat ve Delil Değerlendirmesi | [`references/ispat-ve-delil-degerlendirmesi.md`](references/ispat-ve-delil-degerlendirmesi.md) | Mütalaadaki vakıaların hangi tarafça ve hangi delillerle ispatlanması gerektiğini, mevcut delil durumunda olası sonucu değerlendirmek gerektiğinde kullanılır; hukuki görüşün gerçekçilik sınamasıdır. |
| Görev, Yetki ve Yargı Yolu Tespiti | [`references/gorev-yetki-ve-yargi-yolu.md`](references/gorev-yetki-ve-yargi-yolu.md) | Mütalaa konusu uyuşmazlığın hangi yargı koluna, hangi görevli ve yetkili mahkemeye ait olduğunu, varsa zorunlu ön başvuru yolunu belirlemek gerektiğinde kullanılır; dava stratejisinin ilk kapısıdır. |
| Mütalaa Dili ve Üslubu | [`references/mutalaa-dili-ve-uslubu.md`](references/mutalaa-dili-ve-uslubu.md) | Hukuki görüşün tarafsız, gerekçeli ve ikna edici biçimde yazılmasını, olasılık dilinin ve atıf düzeninin doğru kullanılmasını sağlamak gerektiğinde kullanılır; mütalaayı dava dilekçesi üslubundan ayırır. |
| Çıkar Çatışması ve Mütalaa Etiği | [`references/cikar-catismasi-ve-mutalaa-etigi.md`](references/cikar-catismasi-ve-mutalaa-etigi.md) | Mütalaa hazırlamadan önce çıkar çatışması, sır saklama ve bilimsel mütalaa veren akademisyen/uzmanın tarafsızlık yükümlülüğünü denetlemek gerektiğinde kullanılır; mütalaanın kabul edilebilirliğini ve güvenilirliğini korur. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu: [`references/_metodoloji.md`](references/_metodoloji.md)

## Kaynak kuralı (özet)

İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); **model hafızasından karar numarası üretme**; emin olunmayan künye
`[doğrulanacak]`. Mevzuat madde/fıkra ile. `turk-hukuku-mevzuat-mcp` /
`turk-hukuku-ictihat-mcp` sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki `AGENTS.md`'dedir.

---

*Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış
içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. `SORUMLULUK-REDDI.md`.*