# Imar Hukuku

> İmar hukuku: 3194 sayılı Kanun — imar planları ve plan değişikliklerine karşı dava, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni, kaçak yapı ve yıkım kararları, imar para cezaları ve planlama hiyerarşisi. Bu beceriyi İmar ve Planlama Hukuku alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (imar planı, ruhsat, yapı kayıt belgesi, kaçak yapı, planlama, plan iptali, kamulaştırma, imar para cezası). Alan dışı konularda tetiklenme.

- Skill: `aydincan/imar-hukuku` (Agent Skill, multi-file: 14 files)
- Install (CLI): `npx skillmds@latest add aydincan/imar-hukuku`
- Raw SKILL.md: https://api.skillmd.com/api/skills/aydincan/imar-hukuku/raw
- Safety review: pending
- Works with: Claude Code, Claude.ai, OpenAI Codex
- Category: Coding & Dev Tools
- Author: aydincan (https://skillmd.com/u/aydincan)
- Updated: 2026-09-17
- Page: https://skillmd.com/skills/aydincan/imar-hukuku

---


# İmar ve Planlama Hukuku

İmar hukuku: 3194 sayılı Kanun — imar planları ve plan değişikliklerine karşı dava, yapı ruhsatı ve yapı kullanma izni, kaçak yapı ve yıkım kararları, imar para cezaları ve planlama hiyerarşisi.

**Başat mevzuat:** 3194, Anayasa 2709

## Çalışma akışı

1. **Süre/aciliyet taraması:** Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz
   süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
2. **Olayı sabitle:** Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
3. **Alt-konuya in:** Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve `references/<konu>.md`
   dosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula.
4. **Altlama ve sonuç:** Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.

## Alt-konular

| Konu | Referans | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Temel Kavramlar ve Planlama Hiyerarşisi | [`references/temel-kavramlar-ve-sistem.md`](references/temel-kavramlar-ve-sistem.md) | İmar hukukunun kavram haritası ve planlama kademeleri sorulduğunda; emsal-TAKS-KAKS-çekme mesafesi, çevre düzeni-nazım-uygulama planı zinciri, idari-adli yargı ayrımı ve hangi işlemin hangi rejime tabi olduğu netleştirilmek istendiğinde kullanılır. |
| İmar Planı Denetimi ve Plan İptal Davası | [`references/imar-plani-denetimi-ve-iptali.md`](references/imar-plani-denetimi-ve-iptali.md) | İmar planına veya plan değişikliğine itiraz ve iptal davası gündeme geldiğinde; askı-ilan süreci, üst ölçeğe ve şehircilik ilkelerine aykırılık, kamu yararı denetimi ve dava açma süresinin hesabı sorulduğunda kullanılır. |
| Yapı Ruhsatı ve Yapı Kullanma İzni | [`references/yapi-ruhsati-ve-yapi-kullanma-izni.md`](references/yapi-ruhsati-ve-yapi-kullanma-izni.md) | Yapı ruhsatı, ruhsat yenileme/temdit veya yapı kullanma izni (iskân) süreçleri ve bunların reddine karşı dava gündeme geldiğinde; ruhsata tabi işler, ruhsat eki projeler ve fenni mesuliyet ilişkisi sorulduğunda kullanılır. |
| Kaçak Yapı, Mühürleme ve Yıkım Kararı | [`references/kacak-yapi-yikim-ve-muhurleme.md`](references/kacak-yapi-yikim-ve-muhurleme.md) | Ruhsatsız veya ruhsata aykırı yapı nedeniyle mühürleme, yapı tatil tutanağı, encümen yıkım kararı veya yıkımın infazı söz konusu olduğunda; aykırılığın giderilmesi süreci ve yıkıma karşı dava sorulduğunda kullanılır. |
| İmar Para Cezaları (m.42) | [`references/imar-para-cezalari.md`](references/imar-para-cezalari.md) | 3194 sayılı Kanun m.42 uyarınca verilen idari para cezalarına karşı dava açılacağında; ceza miktarının hesabı, ağırlaştırıcı katsayılar, ceza muhatabı, zamanaşımı ve usul denetimi sorulduğunda kullanılır. |
| Arazi ve Arsa Düzenlemesi (m.18 / DOP) | [`references/arazi-arsa-duzenlemesi-dop.md`](references/arazi-arsa-duzenlemesi-dop.md) | İmar uygulaması, parselasyon, düzenleme ortaklık payı (DOP) kesintisi, dağıtım ve tahsis işlemlerine itiraz veya iptal davası gündeme geldiğinde; eşit/eşdeğer dağıtım ilkesi ve DOP oranı sorulduğunda kullanılır. |
| Kamulaştırma ve Kamulaştırmasız El Atma | [`references/kamulastirma-ve-el-atma.md`](references/kamulastirma-ve-el-atma.md) | Kamulaştırma bedel tespiti, acele kamulaştırma ya da idarenin hukuki/fiili kamulaştırmasız el atması nedeniyle bedel/tazminat talebi gündeme geldiğinde; yargı kolu, bedel hesabı ve mülkiyet hakkı boyutu sorulduğunda kullanılır. |
| Kentsel Dönüşüm ve Riskli Yapı (6306) | [`references/kentsel-donusum-riskli-yapi.md`](references/kentsel-donusum-riskli-yapi.md) | 6306 sayılı Kanun kapsamında riskli yapı/alan tespiti, tahliye ve yıktırma, malik kararı çoğunluğu ve dönüşüm uyuşmazlıkları gündeme geldiğinde; riskli yapı tespitine itiraz ve 2/3 çoğunluk süreci sorulduğunda kullanılır. |
| Kat Karşılığı İnşaat ve İmar Kesişimi | [`references/kat-karsiligi-insaat-ve-imar.md`](references/kat-karsiligi-insaat-ve-imar.md) | Arsa payı karşılığı (kat karşılığı) inşaat sözleşmesi ile imar süreçleri kesiştiğinde; ruhsat-iskân yükümlülükleri, ayıplı/eksik ifa, gecikme ve sözleşmenin imar engeline takılması gündeme geldiğinde kullanılır. |
| İmar Uyuşmazlıklarında Süre ve Hak Düşürücü Süreler | [`references/sure-ve-zamanasimi-imar.md`](references/sure-ve-zamanasimi-imar.md) | İmar işlemlerine karşı dava açma süresi, askı-ilan ve itiraz sürelerinin hesabı ya da bir sürenin kaçırılıp kaçırılmadığı sorulduğunda; İYUK süreleri, üst makama başvuru ve sürenin başlangıcı tartışıldığında kullanılır. |
| İmar Davası Dilekçesi ve Yürütmenin Durdurulması | [`references/imar-dava-dilekce-ve-yd.md`](references/imar-dava-dilekce-ve-yd.md) | İmar uyuşmazlığında iptal veya tam yargı dilekçesi, yürütmenin durdurulması talebi ya da idari başvuru/itiraz dilekçesi hazırlanacağında; vakıa-hukuki sebep-talep mimarisi ve YD koşulları sorulduğunda kullanılır. |
| Risk Haritası, Strateji ve Müvekkil İletişimi | [`references/risk-strateji-ve-muvekkil-iletisimi.md`](references/risk-strateji-ve-muvekkil-iletisimi.md) | İmar dosyasında dava açmadan önce kazanım şansı, idari çözüm, maliyet ve geri dönülemez risklerin tartılması; müvekkile sade dilde durum, seçenek ve beklenti yönetimi sunulması gerektiğinde kullanılır. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu: [`references/_metodoloji.md`](references/_metodoloji.md)

## Kaynak kuralı (özet)

İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); **model hafızasından karar numarası üretme**; emin olunmayan künye
`[doğrulanacak]`. Mevzuat madde/fıkra ile. `turk-hukuku-mevzuat-mcp` /
`turk-hukuku-ictihat-mcp` sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki `AGENTS.md`'dedir.

---

*Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış
içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. `SORUMLULUK-REDDI.md`.*