# Roma Hukuku

> Türk medeni hukukunun tarihî kökenleri: Roma hukuku kavramları, pandekt sistemi, İsviçre Medeni Kanunu ve Borçlar Kanunu resepsiyonu; modern TMK/TBK kavramlarının soykütüğü ve akademik temel. Bu beceriyi Roma Hukuku ve Tarihî Temeller alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (Roma hukuku, ius civile, pandekt, resepsiyon, İsviçre tesiri, hukuk tarihi). Alan dışı konularda tetiklenme.

- Skill: `aydincan/roma-hukuku` (Agent Skill, multi-file: 12 files)
- Install (CLI): `npx skillmds@latest add aydincan/roma-hukuku`
- Raw SKILL.md: https://api.skillmd.com/api/skills/aydincan/roma-hukuku/raw
- Safety review: pending
- Works with: Claude Code, Claude.ai, OpenAI Codex
- Category: Coding & Dev Tools
- Author: aydincan (https://skillmd.com/u/aydincan)
- Updated: 2026-09-17
- Page: https://skillmd.com/skills/aydincan/roma-hukuku

---


# Roma Hukuku ve Tarihî Temeller

Türk medeni hukukunun tarihî kökenleri: Roma hukuku kavramları, pandekt sistemi, İsviçre Medeni Kanunu ve Borçlar Kanunu resepsiyonu; modern TMK/TBK kavramlarının soykütüğü ve akademik temel.

**Başat mevzuat:** ilgili mevzuat

## Çalışma akışı

1. **Süre/aciliyet taraması:** Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz
   süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
2. **Olayı sabitle:** Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
3. **Alt-konuya in:** Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve `references/<konu>.md`
   dosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula.
4. **Altlama ve sonuç:** Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.

## Alt-konular

| Konu | Referans | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Roma Hukuku Sistematiği ve Temel Kavramlar | [`references/roma-hukuku-sistematigi.md`](references/roma-hukuku-sistematigi.md) | Roma hukukunun kendi iç sistematiğini (personae-res-actiones, ius civile/gentium/honorarium, ayni-şahsi hak, contractus-delictum) açıklamak ve bir kavramın Roma kökenini çözmek gerektiğinde kullanılır; akademik temel ve kavram soykütüğü içindir. |
| Resepsiyon Zinciri ve İsviçre Tesiri | [`references/resepsiyon-zinciri.md`](references/resepsiyon-zinciri.md) | Bir TMK veya TBK hükmünün İsviçre (ZGB/OR) ve Pandekt üzerinden Roma kökenine kadar geriye götürülmesi; iktibas sırasında yapılan değişikliklerin ve kavram dönüşümünün izi sürülecekse kullanılır. |
| Modern Kavramların Roma Soykütüğü | [`references/kavram-kokeni-haritasi.md`](references/kavram-kokeni-haritasi.md) | Belirli bir modern kuruma (mülkiyet, zilyetlik, sözleşme tipleri, temsil, ayni-şahsi hak) ilişkin Roma karşılığını ve dönüşümünü eşleştiren hızlı soykütüğü çıkarımı; doktrin notu veya ders materyali hazırlanırken kullanılır. |
| Ayni ve Şahsi Hak Dogmatiğinin Roma Temeli | [`references/ayni-sahsi-hak-eskidogmatik.md`](references/ayni-sahsi-hak-eskidogmatik.md) | Eşya hukuku ile borçlar hukuku ayrımının (in rem / in personam) Roma temelini açıklamak; mutlak-nispi hak, herkese karşı ileri sürülebilirlik ve actio tipi tartışmalarında dogmatik derinlik gerektiğinde kullanılır. |
| Sözleşme Hukukunun Roma Kökleri | [`references/sozlesme-kokleri.md`](references/sozlesme-kokleri.md) | TBK sözleşme tiplerinin (satış, kira, eser, vekâlet, ortaklık, kefalet) Roma contractus sistematiğine (re-verbis-litteris-consensu) bağlanması; rıza sözleşmesi, ifa, hasarın geçişi gibi konularda tarihî-dogmatik temel gerektiğinde kullanılır. |
| Haksız Fiil ve Sebepsiz Zenginleşmenin Roma Kökleri | [`references/haksiz-fiil-sebepsiz-zenginlesme-kokleri.md`](references/haksiz-fiil-sebepsiz-zenginlesme-kokleri.md) | TBK haksız fiil (m.49 vd.) ve sebepsiz zenginleşme (m.77 vd.) kurumlarının Roma delictum ve condictio sistematiğine bağlanması; kusur, hukuka aykırılık ve iade dogmatiğinde tarihî temel gerektiğinde kullanılır. |
| Eşya ve Miras Hukukunun Roma Temelleri | [`references/eshya-miras-kokleri.md`](references/eshya-miras-kokleri.md) | Mülkiyet, zilyetlik, kazandırıcı zamanaşımı, rehin-intifa ve miras kurumlarının Roma karşılıklarıyla (dominium, possessio, usucapio, hereditas) eşleştirilmesi; tapu, ayni hak ve tereke konularında tarihî temel gerektiğinde kullanılır. |
| Latin Hukuk Maximleri ve Doğru Kullanımı | [`references/latin-maximleri.md`](references/latin-maximleri.md) | Bir hukuki argümanda Latin maximi (pacta sunt servanda, nemo plus iuris, in dubio pro reo, lex specialis) doğru biçimde kullanılacak, çevrilecek ve yürürlükteki maddeye bağlanacaksa kullanılır; uydurma Latince ve yanlış atfı önler. |
| Tarihsel-Sistematik Yorum Argümanı Üretimi | [`references/tarihsel-yorum-argumani.md`](references/tarihsel-yorum-argumani.md) | Yürürlükteki bir maddenin yorumunda TMK m.1 çerçevesinde tarihî ve sistematik argüman üretilecekse; bir hükmün kökeninin (İsviçre/Roma) bugünkü anlamı aydınlatmak için kullanılacağı durumlarda devreye girer. |
| Roma Hukuku Kaynak ve Atıf Hijyeni | [`references/akademik-kaynak-hijyeni.md`](references/akademik-kaynak-hijyeni.md) | Roma hukuku metni veya akademik çalışma için birincil kaynak (Corpus Iuris Civilis), Latince maxim ve doktrin atıflarının doğru künyeyle verilmesi gerektiğinde kullanılır; uydurma fragman, sahte künye ve yanlış Latince kullanımını engeller. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu: [`references/_metodoloji.md`](references/_metodoloji.md)

## Kaynak kuralı (özet)

İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); **model hafızasından karar numarası üretme**; emin olunmayan künye
`[doğrulanacak]`. Mevzuat madde/fıkra ile. `turk-hukuku-mevzuat-mcp` /
`turk-hukuku-ictihat-mcp` sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki `AGENTS.md`'dedir.

---

*Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış
içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. `SORUMLULUK-REDDI.md`.*