# Sebepsiz Zenginlesme

> Sebepsiz zenginleşmeden doğan borç ilişkisi: TBK m.77 vd. — haklı sebep olmaksızın malvarlığı kayması, iade kapsamı, iyiniyetli/kötüniyetli zenginleşen ayrımı ve diğer taleplerle yarışma. Bu beceriyi Sebepsiz Zenginleşme alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (sebepsiz zenginleşme, iade, geçerli olmayan sebep, gerçekleşmeyen sebep, TBK m.77, istihkak, geri verme). Alan dışı konularda tetiklenme.

- Skill: `aydincan/sebepsiz-zenginlesme` (Agent Skill, multi-file: 13 files)
- Install (CLI): `npx skillmds@latest add aydincan/sebepsiz-zenginlesme`
- Raw SKILL.md: https://api.skillmd.com/api/skills/aydincan/sebepsiz-zenginlesme/raw
- Safety review: pending
- Works with: Claude Code, Claude.ai, OpenAI Codex
- Category: Coding & Dev Tools
- Author: aydincan (https://skillmd.com/u/aydincan)
- Updated: 2026-09-17
- Page: https://skillmd.com/skills/aydincan/sebepsiz-zenginlesme

---


# Sebepsiz Zenginleşme

Sebepsiz zenginleşmeden doğan borç ilişkisi: TBK m.77 vd. — haklı sebep olmaksızın malvarlığı kayması, iade kapsamı, iyiniyetli/kötüniyetli zenginleşen ayrımı ve diğer taleplerle yarışma.

**Başat mevzuat:** TBK 6098

## Çalışma akışı

1. **Süre/aciliyet taraması:** Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz
   süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
2. **Olayı sabitle:** Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
3. **Alt-konuya in:** Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve `references/<konu>.md`
   dosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula.
4. **Altlama ve sonuç:** Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.

## Alt-konular

| Konu | Referans | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Temel Kavramlar ve Sistematik | [`references/temel-kavramlar-ve-sistem.md`](references/temel-kavramlar-ve-sistem.md) | Sebepsiz zenginleşmenin ne olduğunu, hangi borç kaynağına girdiğini ve haksız fiil ile sözleşmeden farkını netleştirmek gerektiğinde; bir uyuşmazlığın gerçekten sebepsiz zenginleşme olup olmadığını ilk anda teşhis etmek için kullanılır. |
| Unsurlar ve Ana Denetim Şeması | [`references/sartlar-ve-denetim-semasi.md`](references/sartlar-ve-denetim-semasi.md) | Sebepsiz zenginleşmenin dört unsurunu (zenginleşme, fakirleşme, illiyet, haklı sebebin yokluğu) somut olaya adım adım uygulamak ve talebin doğup doğmadığını test etmek gerektiğinde kullanılır. |
| Geçerli Olmayan Sebep — Borçlanılmayanın İfası | [`references/gecerli-olmayan-sebep-condictio-indebiti.md`](references/gecerli-olmayan-sebep-condictio-indebiti.md) | Borç olmadığı halde veya geçersiz bir sözleşmeye dayanarak yapılan ödeme/edimin geri istenmesi söz konusu olduğunda; hata ile ödeme ve isteyerek ödeme ayrımını çözmek için kullanılır. |
| Gerçekleşmeyen ve Sona Eren Sebep | [`references/gerceklesmeyen-ve-sona-eren-sebep.md`](references/gerceklesmeyen-ve-sona-eren-sebep.md) | Bir edim ileride doğacak bir sebep için verildiği halde o sebep gerçekleşmediğinde veya başlangıçta var olan sebep sonradan ortadan kalktığında iadeyi belirlemek gerektiğinde kullanılır. |
| İadenin Kapsamı ve İyiniyet/Kötüniyet Ayrımı | [`references/iade-kapsami-ve-iyiniyet.md`](references/iade-kapsami-ve-iyiniyet.md) | Zenginleşenin neyi, ne ölçüde geri vereceğini, semere ve faizin nasıl hesaplanacağını ve kazanımın elden çıkması halinde sorumluluğun değişip değişmediğini belirlemek gerektiğinde kullanılır. |
| Giderler, Mahsup ve İade İsteyememe Halleri | [`references/giderler-ve-iade-engelleri.md`](references/giderler-ve-iade-engelleri.md) | Zenginleşenin yaptığı zorunlu/faydalı/lüks giderlerin mahsubu ile hukuka veya ahlaka aykırı amaçla yapılan kazandırmalarda iadenin reddi söz konusu olduğunda kullanılır. |
| Diğer Taleplerle Yarışma ve Talep Seçimi | [`references/yarisma-ve-talep-secimi.md`](references/yarisma-ve-talep-secimi.md) | Aynı olayda sebepsiz zenginleşme yanında istihkak, haksız fiil, sözleşmesel iade veya vekâletsiz iş görme talebi de mümkün olduğunda hangi talebin öncelikli ve avantajlı olduğunu belirlemek için kullanılır. |
| Süreler ve Zamanaşımı | [`references/sureler-ve-zamanasimi.md`](references/sureler-ve-zamanasimi.md) | Sebepsiz zenginleşme alacağında iki yıllık ve on yıllık zamanaşımı sürelerinin başlangıcını, kesilme ve durmasını belirlemek; talebin zamanaşımına uğrayıp uğramadığını test etmek gerektiğinde kullanılır. |
| İspat ve Delil | [`references/ispat-ve-delil.md`](references/ispat-ve-delil.md) | Sebepsiz zenginleşme davasında hangi vakıanın kim tarafından ve hangi delille ispatlanacağını, özellikle haklı sebebin yokluğu ve yanılarak ödeme noktalarında ispat yükünü belirlemek gerektiğinde kullanılır. |
| Dava Yolu, Görev-Yetki ve İhtar/Dilekçe Taslağı | [`references/dava-gorev-yetki-ve-ihtarname.md`](references/dava-gorev-yetki-ve-ihtarname.md) | Sebepsiz zenginleşme alacağı için ihtarname çekmek, görevli ve yetkili mahkemeyi belirlemek, dava şartı arabuluculuğu kontrol etmek ve dava dilekçesi iskeleti kurmak gerektiğinde kullanılır. |
| Risk Değerlendirmesi, Strateji ve Müvekkil İletişimi | [`references/risk-strateji-ve-muvekkil-iletisimi.md`](references/risk-strateji-ve-muvekkil-iletisimi.md) | Sebepsiz zenginleşme uyuşmazlığında dava/sulh seçeneklerini tartmak, kazanma olasılığı ve maliyet-fayda analizi yapmak ve müvekkile anlaşılır bir yol haritası sunmak gerektiğinde kullanılır. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu: [`references/_metodoloji.md`](references/_metodoloji.md)

## Kaynak kuralı (özet)

İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); **model hafızasından karar numarası üretme**; emin olunmayan künye
`[doğrulanacak]`. Mevzuat madde/fıkra ile. `turk-hukuku-mevzuat-mcp` /
`turk-hukuku-ictihat-mcp` sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki `AGENTS.md`'dedir.

---

*Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış
içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. `SORUMLULUK-REDDI.md`.*