# Sosyal Guvenlik

> Sosyal güvenlik: 5510 sayılı Kanun — sigortalılık türleri, hizmet tespiti davası, prim ve borçlanma, iş kazası/meslek hastalığı, gelir-aylık bağlanması ve SGK rücu davaları. Bu beceriyi Sosyal Güvenlik Hukuku alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (SGK, hizmet tespiti, prim, emeklilik, iş kazası, meslek hastalığı, rücu, sigortalılık). Alan dışı konularda tetiklenme.

- Skill: `aydincan/sosyal-guvenlik` (Agent Skill, multi-file: 14 files)
- Install (CLI): `npx skillmds@latest add aydincan/sosyal-guvenlik`
- Raw SKILL.md: https://api.skillmd.com/api/skills/aydincan/sosyal-guvenlik/raw
- Safety review: pending
- Works with: Claude Code, Claude.ai, OpenAI Codex
- Category: Coding & Dev Tools
- Author: aydincan (https://skillmd.com/u/aydincan)
- Updated: 2026-09-17
- Page: https://skillmd.com/skills/aydincan/sosyal-guvenlik

---


# Sosyal Güvenlik Hukuku

Sosyal güvenlik: 5510 sayılı Kanun — sigortalılık türleri, hizmet tespiti davası, prim ve borçlanma, iş kazası/meslek hastalığı, gelir-aylık bağlanması ve SGK rücu davaları.

**Başat mevzuat:** 5510

## Çalışma akışı

1. **Süre/aciliyet taraması:** Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz
   süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
2. **Olayı sabitle:** Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
3. **Alt-konuya in:** Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve `references/<konu>.md`
   dosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula.
4. **Altlama ve sonuç:** Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.

## Alt-konular

| Konu | Referans | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Sigortalılık Statüsü ve Sistem Haritası | [`references/sigortalilik-statusu-ve-sistem.md`](references/sigortalilik-statusu-ve-sistem.md) | Bir kişinin 4/a, 4/b veya 4/c kapsamında olup olmadığını, sigortalılığın başlangıç-bitişini ve hangi sigorta kolunun devreye girdiğini belirlemek gerektiğinde; her sosyal güvenlik dosyasının ilk adımı olarak kullanılır. |
| Hizmet Tespiti Davası | [`references/hizmet-tespiti-davasi.md`](references/hizmet-tespiti-davasi.md) | Kuruma hiç bildirilmemiş veya eksik bildirilmiş çalışma sürelerinin mahkemece tespiti istendiğinde; hak düşürücü süre, re'sen araştırma ve tanık-belge ispatının kritik olduğu durumlarda kullanılır. |
| Prim, Prime Esas Kazanç ve Borç İhtilafları | [`references/prim-pek-ve-borc.md`](references/prim-pek-ve-borc.md) | Prim oranları, prime esas kazancın hesabı, eksik/geç bildirim, idari para cezası ve SGK prim borcuna itiraz konularında; işveren veya sigortalı prim yükümlülüğünü değerlendirmek gerektiğinde kullanılır. |
| İş Kazası ve Meslek Hastalığı | [`references/is-kazasi-meslek-hastaligi.md`](references/is-kazasi-meslek-hastaligi.md) | İş kazası veya meslek hastalığı bildirimi, sürekli iş göremezlik gelirinin bağlanması, işverenin/üçüncü kişinin kusuru ve SGK rücu boyutu söz konusu olduğunda; hem sigortalı hem işveren cephesinden kullanılır. |
| Emeklilik ve Aylık Bağlama Koşulları | [`references/emeklilik-aylik-baglama.md`](references/emeklilik-aylik-baglama.md) | Yaşlılık, malullük veya ölüm aylığı bağlanma koşullarının (yaş, prim günü, sigortalılık süresi) hesaplanması ve kademeli geçiş kurallarının uygulanması gerektiğinde kullanılır. |
| Hizmet Borçlanması (Askerlik, Doğum, Yurtdışı) | [`references/hizmet-borclanmasi.md`](references/hizmet-borclanmasi.md) | Askerlik, doğum, yurtdışı çalışma, doktora/avukat stajı gibi sürelerin borçlanılarak prim günü kazanılması ve emeklilik koşulunun tamamlanması istendiğinde kullanılır. |
| Genel Sağlık Sigortası (GSS) | [`references/genel-saglik-sigortasi.md`](references/genel-saglik-sigortasi.md) | GSS kapsamı, tescil, prim borcu, bakmakla yükümlü olunan kişi statüsü ve sağlık yardımlarından yararlanma koşulları söz konusu olduğunda; özellikle GSS borç ve gelir testi uyuşmazlıklarında kullanılır. |
| SGK Rücu Davaları | [`references/sgk-ruucu-davalari.md`](references/sgk-ruucu-davalari.md) | SGK'nın iş kazası, meslek hastalığı, trafik kazası veya üçüncü kişinin haksız fiili sonucu yaptığı ödemeleri kusurlu işveren ya da üçüncü kişiden geri istemesi söz konusu olduğunda; işveren/sigorta şirketi savunması dahil kullanılır. |
| Görev, Yetki ve İdari Aşama | [`references/gorev-yetki-ve-idari-asama.md`](references/gorev-yetki-ve-idari-asama.md) | SGK uyuşmazlıklarında görevli mahkeme (iş mahkemesi), yetki, idari başvuru/itiraz zorunluluğu ve dava açma süresi belirlenmesi gerektiğinde; davanın usulden reddini önlemek için ilk kontrol olarak kullanılır. |
| Süreler ve Zamanaşımı | [`references/sureler-ve-zamanasimi.md`](references/sureler-ve-zamanasimi.md) | Sosyal güvenlik dosyasındaki tüm hak düşürücü süre, zamanaşımı ve idari başvuru sürelerinin tek tabloda çıkarılması ve hak kaybı riskinin önlenmesi gerektiğinde kullanılır. |
| İspat ve Delil Yönetimi | [`references/ispat-ve-delil.md`](references/ispat-ve-delil.md) | Sosyal güvenlik uyuşmazlığında hangi delilin neyi ispatladığı, SGK kayıtları, bordro, tanık ve bilirkişi raporunun değeri ile re'sen araştırma ilkesinin uygulanması gerektiğinde kullanılır. |
| Başvuru, Dilekçe ve İtiraz Taslağı | [`references/basvuru-dilekce-ve-itiraz.md`](references/basvuru-dilekce-ve-itiraz.md) | SGK'ya idari başvuru/itiraz, iş mahkemesinde dava ve cevap dilekçeleri ile gelir testi/idari para cezası itiraz metinlerinin taslağı hazırlanması gerektiğinde kullanılır. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu: [`references/_metodoloji.md`](references/_metodoloji.md)

## Kaynak kuralı (özet)

İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); **model hafızasından karar numarası üretme**; emin olunmayan künye
`[doğrulanacak]`. Mevzuat madde/fıkra ile. `turk-hukuku-mevzuat-mcp` /
`turk-hukuku-ictihat-mcp` sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki `AGENTS.md`'dedir.

---

*Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış
içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. `SORUMLULUK-REDDI.md`.*