# Tasarim Hukuku

> Tasarım hukuku: tescilli ve tescilsiz tasarım koruması, yenilik ve ayırt edici nitelik, bilgilenmiş kullanıcı ölçütü, hükümsüzlük ve tasarım hakkına tecavüz; SMK kapsamında uygulama. Bu beceriyi Tasarım Hukuku alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (tasarım tescili, yenilik, ayırt edici nitelik, tescilsiz tasarım, hükümsüzlük, tecavüz, görünüm, bilgilenmiş kullanıcı). Alan dışı konularda tetiklenme.

- Skill: `aydincan/tasarim-hukuku` (Agent Skill, multi-file: 13 files)
- Install (CLI): `npx skillmds@latest add aydincan/tasarim-hukuku`
- Raw SKILL.md: https://api.skillmd.com/api/skills/aydincan/tasarim-hukuku/raw
- Safety review: pending
- Works with: Claude Code, Claude.ai, OpenAI Codex
- Category: Coding & Dev Tools
- Author: aydincan (https://skillmd.com/u/aydincan)
- Updated: 2026-09-17
- Page: https://skillmd.com/skills/aydincan/tasarim-hukuku

---


# Tasarım Hukuku

Tasarım hukuku: tescilli ve tescilsiz tasarım koruması, yenilik ve ayırt edici nitelik, bilgilenmiş kullanıcı ölçütü, hükümsüzlük ve tasarım hakkına tecavüz; SMK kapsamında uygulama.

**Başat mevzuat:** 6769 SMK

## Çalışma akışı

1. **Süre/aciliyet taraması:** Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz
   süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
2. **Olayı sabitle:** Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
3. **Alt-konuya in:** Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve `references/<konu>.md`
   dosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula.
4. **Altlama ve sonuç:** Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.

## Alt-konular

| Konu | Referans | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Temel Kavramlar ve Koruma Türleri | [`references/temel-kavramlar-ve-koruma-turleri.md`](references/temel-kavramlar-ve-koruma-turleri.md) | Tescilli/tescilsiz tasarım, FSEK ve marka kümülasyonu ayrımının yapılması, koruma türünün ve uygulanacak rejimin belirlenmesi; bir görünümün hangi sınai mülkiyet hakkıyla korunacağını netleştirmek gerektiğinde kullanılır. |
| Yenilik ve Ayırt Edici Nitelik Denetimi | [`references/yenilik-ve-ayirt-edici-nitelik.md`](references/yenilik-ve-ayirt-edici-nitelik.md) | Bir tasarımın SMK m.56-58 uyarınca yeni ve ayırt edici olup olmadığının bilgilenmiş kullanıcı ve seçenek özgürlüğü ölçütleriyle değerlendirilmesi; tescil başvurusu öncesi veya hükümsüzlük tartışmasında koruma şartı analizi gerektiğinde kullanılır. |
| Tescil Başvurusu ve TÜRKPATENT Süreci | [`references/tescil-basvurusu-ve-turkpatent-sureci.md`](references/tescil-basvurusu-ve-turkpatent-sureci.md) | TÜRKPATENT nezdinde tasarım tescil başvurusunun hazırlanması, görsel anlatım ve sınıflandırma, yayın-itiraz aşaması ve yenileme takviminin yönetilmesi; bir tasarımın tescil ettirilmesi veya başvuru sürecindeki sorunların çözülmesi gerektiğinde kullanılır. |
| Tescilsiz Tasarım Koruması | [`references/tescilsiz-tasarim-korumasi.md`](references/tescilsiz-tasarim-korumasi.md) | Kamuya sunmadan doğan 3 yıllık tescilsiz koruma kapsamının, taklit/kopyalama unsurunun ve ispat sorununun değerlendirilmesi; tescil yokken hızlı tüketilen ürünler veya fuarda ilk kez sergilenen tasarımlar için koruma arandığında kullanılır. |
| Hükümsüzlük Davası | [`references/hukumsuzluk-davasi.md`](references/hukumsuzluk-davasi.md) | Tescilli tasarımın SMK m.77 sebepleriyle hükümsüzlüğünün talep edilmesi veya savunulması; yenilik/ayırt edicilik yokluğu, hak sahipliği veya koruma dışılık iddialarının dava yapısına oturtulması gerektiğinde kullanılır. |
| Tecavüz Tespiti ve Davaları | [`references/tecavuz-tespiti-ve-davalari.md`](references/tecavuz-tespiti-ve-davalari.md) | Tasarım hakkına tecavüz fiillerinin SMK m.81 ve m.149-150 çerçevesinde tespiti, açılacak davaların ve taleplerin belirlenmesi; üçüncü kişinin tasarımı taklit/kullanım iddiası karşısında strateji kurulması gerektiğinde kullanılır. |
| İhtiyati Tedbir ve Delil Tespiti | [`references/ihtiyati-tedbir-ve-delil-tespiti.md`](references/ihtiyati-tedbir-ve-delil-tespiti.md) | Tasarım uyuşmazlıklarında tecavüzün durdurulması/önlenmesi için ihtiyati tedbir ve delillerin kaybolmadan tespiti taleplerinin hazırlanması; hızlı müdahale, fuar baskını veya ürünün piyasadan çekilmesi gibi acil korumalar gerektiğinde kullanılır. |
| Tazminat ve Yoksun Kalınan Kazanç Hesabı | [`references/tazminat-ve-yoksun-kazanc-hesabi.md`](references/tazminat-ve-yoksun-kazanc-hesabi.md) | Tasarım tecavüzünde maddi/manevi tazminatın ve yoksun kalınan kazancın SMK m.150-151 yöntemleriyle hesaplanması, itibar tazminatı ve faiz başlangıcının belirlenmesi; tecavüzün parasal sonuçlarının talep veya savunma için sayısallaştırılması gerektiğinde kullanılır. |
| Hak Sahipliği ve Çalışan Tasarımları | [`references/hak-sahipligi-ve-calisan-tasarimlari.md`](references/hak-sahipligi-ve-calisan-tasarimlari.md) | Tasarımcının kim olduğu, çalışan/sipariş üzerine yapılan tasarımlarda hakkın kime ait olduğu ve gerçek hak sahipliği davasının SMK m.70-73 çerçevesinde çözülmesi; tasarım üzerindeki mülkiyetin ihtilaflı olduğu veya istihdam/sözleşme ilişkisinden doğan haklarda kullanılır. |
| Lisans, Devir ve Sözleşmeler | [`references/lisans-devir-ve-sozlesmeler.md`](references/lisans-devir-ve-sozlesmeler.md) | Tasarım hakkının devri, lisans verilmesi ve rehni gibi işlemlerin SMK m.148 çerçevesinde sözleşmeye bağlanması, sicile şerh ve geçerlilik şartlarının kurulması; tasarımın ticarileştirilmesi veya bir tasarım sözleşmesinin hazırlanması/incelenmesi gerektiğinde kullanılır. |
| Görev, Yetki ve Usul Haritası | [`references/gorev-yetki-ve-usul.md`](references/gorev-yetki-ve-usul.md) | Tasarım uyuşmazlıklarında görevli ve yetkili mahkemenin, idari/adli yol ayrımının ve dava şartlarının SMK m.156 ile HMK çerçevesinde belirlenmesi; doğru mahkemede doğru davanın açılması ve dava şartı arabuluculuk gibi ön koşulların kontrolü gerektiğinde kullanılır. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu: [`references/_metodoloji.md`](references/_metodoloji.md)

## Kaynak kuralı (özet)

İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); **model hafızasından karar numarası üretme**; emin olunmayan künye
`[doğrulanacak]`. Mevzuat madde/fıkra ile. `turk-hukuku-mevzuat-mcp` /
`turk-hukuku-ictihat-mcp` sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki `AGENTS.md`'dedir.

---

*Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış
içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. `SORUMLULUK-REDDI.md`.*