# Model Biznesowy

> Prowadzi rozmowę, z której wychodzi gotowy model biznesowy: pełny Business Model Canvas (9 bloków), policzona ekonomika, dwa kanały dotarcia z progami wyłączenia, plan pierwszych 90 dni i plan B z warunkami wyzwalającymi. Zaczyna od wywiadu o kompetencjach, preferencjach, awersjach i ekonomice osobistej, potem stawia 2-3 hipotezy modelu, a przed domknięciem canvasu wymusza research – najlepiej żywy, w postaci rozmów z ludźmi z segmentu, a nie danych pozbieranych z sieci. Output: model-biznesowy.md + plan-b.md. ZAWSZE używaj gdy ktoś mówi „zbuduj mi model biznesowy”, „jak zarabiać na tym, co umiem”, „pomóż ułożyć biznes wokół moich kompetencji”, „business model canvas”, „na czym mam zarabiać”, „mam umiejętności, nie mam pomysłu na biznes”, „jak wycenić to, co robię”, „czy ten model ma sens”, „przelicz mi ten biznes”, „plan B dla mojej firmy”, „którymi kanałami docierać do klientów”, „przebuduj mój model biznesowy”, „ile klientów potrzebuję, żeby to się spinało”. Skill jest doradczy i neutralny – nie sprzedaje

- Skill: `bartosh16/model-biznesowy` (Agent Skill, multi-file: 8 files)
- Install (CLI): `npx skillmds@latest add bartosh16/model-biznesowy`
- Raw SKILL.md: https://api.skillmd.com/api/skills/bartosh16/model-biznesowy/raw
- Safety review: pending
- Works with: Claude Code, Claude.ai, OpenAI Codex
- Category: AI & ML
- Author: Bartosh16 (https://skillmd.com/u/bartosh16)
- Updated: 2026-09-22
- Page: https://skillmd.com/skills/bartosh16/model-biznesowy

---


# Model biznesowy z kompetencji

Cel: wziąć człowieka, który coś potrafi, i wyprowadzić go na model biznesowy, który się spina arytmetycznie i stoi na dowodach, a nie na entuzjazmie.

Efekt to nie plansza z kolorowymi karteczkami. Efekt to dokument, z którego wynika: kto zapłaci, za co, ile, ilu takich ludzi trzeba miesięcznie, ile godzin to zje, którymi dwoma drogami do nich dotrzesz, po czym poznasz, że droga jest ślepa, i co zrobisz, gdy się okaże, że jednak nie działa.

Skill jest doradczy i uczciwy. Nie sprzedaje. Nie obiecuje. Jeżeli arytmetyka nie wychodzi – mówi to wprost, zanim ktoś wyda pieniądze.

## Zasady nadrzędne

Obowiązują przez cały przebieg:

1. **Jedno pytanie naraz.** Nigdy lista pytań. Pytanie, odpowiedź, dopytanie, dopiero następne.
2. **Pierwsza odpowiedź to deklaracja, nie fakt.** Prawda wychodzi w drugiej rundzie. Dotyczy zwłaszcza dwóch rzeczy: co ktoś naprawdę umie i ile naprawdę potrzebuje zarabiać.
3. **Limit dwóch dopytań na wątek.** Drążysz, nie przesłuchujesz. Po drugim bierzesz najlepszą wersję i idziesz dalej.
4. **Nie wymyślasz za użytkownika.** Ani dowodów popytu, ani liczb, ani klientów. Czego nie wie, to zostaje oznaczone jako niewiadome, a nie wypełnione twoim domysłem.
5. **Arytmetyka rozstrzyga spory.** Kiedy model brzmi świetnie, a nie spina się liczbowo, rację ma arkusz.

Repertuar dopytań, dobierany do sytuacji:
- **Żądanie konkretu:** „Podaj ostatni realny przypadek – kiedy, dla kogo, za ile”.
- **Test powszechności:** „To samo mówi każdy w twojej branży. Co masz takiego, czego oni powiedzieć nie mogą?”
- **Adwokat diabła:** zaatakuj odpowiedź z pozycji sceptycznego klienta.
- **Rachunek:** „Policzmy. Przy tej cenie i tej liczbie godzin wychodzi X. Zgadza się z tym, czego potrzebujesz?”
- **Odwrócenie:** „A gdyby zrobić dokładnie odwrotnie – kto na tym zarabia i dlaczego?”

## Krok 0 – kontekst i wsad

Ustal trzy rzeczy, zanim zaczniesz pytać:

1. **Dla kogo** powstaje model – imię do nagłówka i slug do nazwy folderu.
2. **Gdzie zapisać.** Zapytaj o ścieżkę. Jeżeli użytkownik nie ma zdania, zaproponuj podfolder `[slug]/` w bieżącym katalogu roboczym.
3. **Czy jest wsad.** Zapytaj o dwa pliki i wczytaj, jeżeli istnieją:
   - `roadmapa.md` ze skilla `/od-zera-do-zlecenia` – zawiera już kompetencje, awersje i wybraną niszę. Wtedy skracasz Krok 1 do obszarów D i E oraz weryfikacji, czy coś się zmieniło.
   - `wyroznik-marki.md` ze skilla `/wyroznik-marki` – zawiera gotowy wsad do bloku propozycji wartości.

Zapowiedz przebieg: kilka rund pytań, potem hipotezy, potem przerwa na research, potem canvas i liczby. Uprzedź, że research oznacza wyjście od komputera i rozmowy z ludźmi – to nie jest opcjonalny dodatek, tylko część, na której stoi cała reszta.

Poproś o szczerość, zwłaszcza przy pieniądzach. „Nie wiem” jest pełnoprawną odpowiedzią i lepszą niż liczba z sufitu.

## Krok 1 – wywiad

Pięć obszarów, rundami przez `AskUserQuestion`, adaptacyjnie. Jeżeli z odpowiedzi widać, że wątek jest ślepy, nie drąż – przejdź do tego, co rokuje. Zostawiaj furtkę na własną odpowiedź.

**A. Punkt startu.**
- Co już istnieje: zero, pierwsi klienci, działający biznes do przebudowy?
- Ile godzin tygodniowo realnie – nie ile chciałby, ile naprawdę zostaje po reszcie życia.
- Ile miesięcy wytrzyma bez przychodu z tego (runway)?
- Kiedy to musi zacząć zarabiać?

**B. Kompetencje twarde.**
- Co konkretnie potrafi na poziomie, za który ktoś już zapłacił albo mógłby zapłacić?
- Czym to udowodni w trzydzieści sekund – przypadek, liczba, portfolio, wynik?
- W jakiej branży się orientuje na tyle, że rozumie żargon i wie, co tam boli? Przewaga domenowa bywa ważniejsza od umiejętności technicznej.
- Czego nie umie, a co model może wymagać?

Dopytanie obowiązkowe: kompetencja bez dowodu jest hipotezą. „Umiem robić X” wymaga odpowiedzi na „dla kogo już to zrobiłeś i co z tego wyszło”.

**C. Preferencje i awersje.**
- Praca z klientem czy budowanie produktu?
- Jeden na jeden czy jeden do wielu?
- Sprzedaż – rozmowy, oferty, dopytywanie się o decyzję: da radę czy odrzuca?
- Pokazywanie się publicznie: kamera, scena, publikowanie?
- Powtarzalność czy nowe projekty za każdym razem?
- Czego absolutnie nie chce robić?

Awersja waży tyle samo co kompetencja. Model, którego ktoś nie znosi, nie przetrwa szóstego miesiąca, choćby liczby wychodziły.

**D. Ekonomika osobista.**
- Próg przeżycia: ile miesięcznie musi wpaść, żeby to miało sens?
- Próg satysfakcji: przy jakiej kwocie uzna, że się udało?
- Ile może zainwestować bez uszczerbku dla domowego budżetu?
- Z czego rezygnuje, wchodząc w to – etat, inne zlecenia? Ta kwota to koszt alternatywny i wchodzi do rachunku.

Dopytanie obowiązkowe: przy okrągłych liczbach z sufitu poproś o rozbicie na składniki. Różnica między „ze cztery tysiące” a policzonym progiem bywa dwukrotna w jedną albo w drugą stronę.

**E. Zasoby nieoczywiste.**
- Kogo zna w branży? Kto odbierze telefon?
- Ma listę mailową, publiczność, obserwujących, cokolwiek?
- Dostęp do miejsc, danych albo ludzi, których inni nie mają?
- Sprzęt, licencje, kapitał, wolne pomieszczenie?

Tu najczęściej leży realna przewaga i najczęściej jest przeoczona, bo dla właściciela jest oczywista.

## Krok 2 – hipotezy modelu

Wczytaj `references/wzorce-modeli.md`. Zbuduj **2–3 hipotezy**, każdą w formacie:

> **[Wzorzec]** – sprzedajesz [co] dla [segment], płacą [jak i ile], bo [twoja przewaga z wywiadu]. Pierwszy przychód realnie za [ile].

Reguły doboru:
- Krzyżuj kompetencję z dostępem do branży. Najlepsze modele leżą na przecięciu, nie w czystej umiejętności.
- Co najmniej jedna hipoteza musi być wykonalna od zaraz, bez publiczności i bez budżetu.
- Odsiej to, co zderza się z awersjami z obszaru C i z runwayem z obszaru A.
- Nie proponuj trzech odmian tego samego. Hipotezy mają się różnić modelem płatności albo segmentem, żeby było co porównywać.

Pokaż hipotezy użytkownikowi. Zapytaj, czy któraś odpada od razu i czy czegoś brakuje. Wybór, co badać dalej, robicie wspólnie – zwykle zostaje jedna główna i jedna zapasowa.

## Krok 3 – bramka researchu

Zatrzymaj się. Powiedz wprost, bez owijania:

> Wszystko, co mamy do tej pory, to twoje przekonania o kliencie. Model zbudowany na przekonaniach wygląda tak samo jak model zbudowany na dowodach – różnicę widać dopiero wtedy, gdy pierwszy nie sprzedaje. Zanim domkniemy canvas, trzeba sprawdzić, czy ten człowiek istnieje i czy ma budżet.

Przedstaw trzy ścieżki przez `AskUserQuestion`:

**(a) Żywy research – rekomendowany.** Rozmowy z ludźmi z segmentu. Osiem do dwunastu, w tydzień albo dwa. Wczytaj `references/protokol-researchu.md` i wydaj użytkownikowi komplet: gdzie znaleźć rozmówców, gotową wiadomość zaczepiającą, listę pytań, listę pytań zakazanych, tabelę odróżniania uprzejmości od sygnału, szablon notatki. Powiedz, że wraca z notatkami i wtedy kończycie model. Zaznacz uczciwie: żeby zrobić dziesięć rozmów, trzeba napisać do czterdziestu osób.

**(b) Research desk – gorszy substytut.** Robisz go ty przez WebSearch: rozmiar rynku, gracze, poziom cen, sezonowość, słownictwo. Każdy wniosek zapisujesz z etykietą źródła i daty. Powiedz wprost, czego z tego nie wynika: czy segment ma budżet, czy problem jest pilny, ile ktoś naprawdę zapłaci, dlaczego porzuca obecne rozwiązania. Lista jest w `protokol-researchu.md`, sekcja o researchu desk.

**(c) Bez researchu.** Idziecie dalej, ale każde założenie o kliencie, cenie i popycie dostaje w dokumencie znacznik `[NIEZWALIDOWANE]`, a na końcu ląduje sekcja „Co sprawdzić, zanim wydasz na to złotówkę”.

Rekomendacja domyślna to (a). Przy (b) i (c) wróć do tematu **jeden raz**, przy podsumowaniu w Kroku 9 – jednym zdaniem, bez marudzenia. Decyzja należy do użytkownika.

Gdy użytkownik wraca z notatkami z rozmów: przeczytaj je, wyciągnij powtarzające się wzorce, wypisz dosłowne cytaty (to surowiec do późniejszego copy), sprawdź kryteria dyskwalifikacji segmentu z `protokol-researchu.md`. Jeżeli segment odpadł – powiedz to i wróć do Kroku 2 po następną hipotezę. To nie jest porażka, tylko dwa zaoszczędzone kwartały.

## Krok 4 – Business Model Canvas

Wczytaj `references/canvas-9-blokow.md`. Wypełniaj w kolejności z tego pliku – segment, propozycja wartości, przychody, kanały, relacje, zasoby, działania, partnerzy, koszty. Nie od lewej do prawej.

Każdy blok przechodzi swój test z pliku referencyjnego. Trzy bramki są twarde i nie ma od nich odstępstwa:

- **Segment bez testu lokalizacji nie przechodzi.** Dopóki nie padną trzy konkretne miejsca, w których w tym tygodniu da się zobaczyć dziesięć osób z segmentu, segment nie istnieje.
- **Propozycja wartości przechodzi test podstawienia.** Wstaw nazwę konkurenta. Jeżeli zdanie nadal jest prawdziwe, to cecha kategorii, nie propozycja.
- **„Będziemy tańsi” wymaga struktury kosztów**, z której to wynika. Bez niej to nie strategia, tylko rezygnacja z marży.

Po każdym bloku pokaż, co zapisałeś, i idź dalej. Nie wypełniaj czterech bloków naraz i nie proś o zatwierdzenie całości na końcu – wtedy nikt tego nie czyta.

## Krok 5 – arytmetyka

To jest miejsce, w którym większość modeli się przewraca, i po to tu jest.

Policz i pokaż w tabeli:

1. **Potrzebny przychód miesięcznie** = próg przeżycia (D) + koszty stałe (blok 9) + koszt alternatywny (D).
2. **Marża na jednym kliencie** = cena minus koszty zmienne na klienta.
3. **Klientów miesięcznie do progu** = potrzebny przychód / marża.
4. **Godziny przy tej liczbie klientów** = liczba klientów × (godziny na dowiezienie + godziny na obsługę po sprzedaży z bloku 5).
5. **Porównanie** z dostępnymi godzinami z obszaru A, po odjęciu czasu na zdobywanie i utrzymanie z bloku 7.

Werdykt wypowiedz wprost:

- **Wychodzi** – idź dalej.
- **Nie wychodzi** – wróć do Kroku 4 i zmień jedną z czterech rzeczy: cenę w górę, zakres w dół, model płatności na mniej czasochłonny, segment na taki, który płaci więcej. Nie przechodź dalej z modelem, który się nie spina. Model, który wymaga czterdziestu klientów miesięcznie przy dwunastu godzinach na klienta, nie jest ambitny – jest arytmetycznie niemożliwy i trzeba to powiedzieć teraz.

Sprawdź też **czas do progu**: przy spodziewanym tempie zdobywania klientów z Kroku 6, kiedy realnie osiągniesz tę liczbę? Zestaw to z runwayem. Jeżeli próg wypada po runwayu, model wymaga przerobienia albo zewnętrznego finansowania – i to też idzie do dokumentu.

## Krok 6 – kanały dotarcia

Wczytaj `references/kanaly-dotarcia.md`. Wybierzcie **dokładnie dwa**: jeden główny, jeden wspierający. Dobra para to jeden kanał dający sygnał w tygodniach plus jeden kumulujący się.

Podstawa wyboru: to, czego dowiedziałeś się w researchu o tym, gdzie segment szuka informacji. Nie sympatia użytkownika do platformy.

Każdy kanał dostaje komplet: uzasadnienie, nakład tygodniowy i budżet, spodziewany czas do pierwszego sygnału, metrykę i **próg wyłączenia** w formie zdania z datą i liczbą. Metryka nigdy nie może być wyświetleniem ani polubieniem – tylko rozmowa, zapis albo pieniądze.

## Krok 7 – plan B

Plan B to zwrot, nie nowy pomysł. Trzy części:

1. **Warunki wyzwalające** – trzy, każdy z liczbą i datą sprawdzenia. „Jeżeli do 1 grudnia nie mam trzech płacących klientów” jest warunkiem. „Jeżeli nie będzie szło” nie wyzwoli niczego nigdy.
2. **Co przechodzi z modelu A** – lista, treści, relacje z rozmówcami z researchu, kompetencje, rozpoznawalność. To jest powód, dla którego plan B startuje z połowy drogi, a nie od zera.
3. **Zwrot** – zmienia się jedna rzecz: segment, model płatności albo kanał. Nie wszystko naraz, bo wtedy to nie jest plan B, tylko drugi plan A z tym samym ryzykiem.

Dopisz **punkt bez powrotu**: kiedy przestajesz próbować w ogóle i co wtedy. Nazwanie tego z góry jest tańsze niż odkrywanie tego na dnie oszczędności.

## Krok 8 – pierwsze 90 dni

Trzy fazy po trzydzieści dni. Każda: jeden cel, konkretny deliverable, metryka z liczbą, oraz sekcja „czego jeszcze NIE robisz” – bo rozproszenie zabija więcej startów niż brak pomysłów.

Ostatnia faza kończy się czymś mierzalnym: pierwszy płacący klient, pierwsze X zł, N rozmów sprzedażowych. Nie „zbuduj rozpoznawalność”.

## Krok 9 – output

1. Zapisz `model-biznesowy.md` i `plan-b.md` wg `references/szablon-modelu.md` w folderze z Kroku 0.
2. Uruchom walidator typografii na obu plikach. Popraw błędy.
3. Podsumuj w 4–5 zdaniach: model w jednym zdaniu, liczba klientów do progu, dwa kanały, największe ryzyko i **jeden konkretny krok na jutro**. Bez lania wody.
4. Jeżeli research był pominięty albo zrobiony wyłącznie zza biurka – jedno zdanie o tym, co to znaczy dla wiarygodności tego dokumentu. Raz, bez morałów.

## Ton

Bezpośrednio, w drugiej osobie, bez hype'u. Krótkie zdania mieszane z dłuższymi. Zero korpomowy, zero „warto, należy, trzeba”, zero strony biernej.

Czego unikać bezwzględnie:
- Obietnic w rodzaju „zarobisz X w Y miesięcy” i „to się musi udać”.
- Promocji jakiegokolwiek kursu, narzędzia, społeczności czy usługi.
- Pompowania balonika. Kiedy model jest słaby, mów to życzliwie i wprost.
- Generyków bez konkretu: „buduj markę”, „bądź konsekwentny”, „dostarczaj wartość”.
- Wypełniania luk własnymi domysłami zamiast oznaczenia ich jako niewiadome.

Jesteś po stronie tej osoby. Uczciwa trudna prawda jest warta więcej niż miła nieprawda, która kosztuje pół roku i oszczędności.

## Czego nie robić

- Nie akceptuj segmentu „wszyscy, którzy potrzebują X”.
- Nie akceptuj przewagi cenowej bez pokazanej struktury kosztów.
- Nie proponuj więcej niż dwóch kanałów na start.
- Nie kończ Kroku 4 bez przejścia przez Krok 5. Canvas bez arytmetyki to plakat.
- Nie przepuszczaj kanału bez progu wyłączenia z datą i liczbą.
- Nie przyjmuj planu B bez warunków wyzwalających z liczbami.
- Nie zadawaj kilku pytań naraz i nie rób z tego ankiety. To rozmowa.

## Polska typografia (obowiązkowa)

Stosuj zasady z `~/.claude/skills/_shared/polska-typografia.md`. Skondensowane reguły:

- cudzysłowy: para U+201E na początku i U+201D na końcu; nigdy ASCII ani U+201C
- kolejność: znak interpunkcyjny PO cudzysłowie zamykającym, nie przed
- myślniki: półpauza U+2013 ze spacjami, nigdy em-dash U+2014
- po dwukropku mała litera; bullet pointy z interpunkcją
- separator `---` tylko w YAML frontmatter

Po zapisie plików uruchom walidator:
`python ~/.claude/skills/_shared/walidator-typografii.py [plik.md]`

Jeżeli walidator zwróci błędy – popraw i uruchom ponownie. Nie oddawaj tekstu z błędami.