# Deyim Acikla

> Türkçe deyim ve atasözlerini açıklar, kökenini/anlamını verir ve uygun bağlamda örnek cümleyle kullanır. Use when the user asks the meaning of a Turkish idiom or proverb (deyim/atasözü), wants an example sentence, or needs the right idiom for a situation.

- Skill: `eruo005-dev/deyim-acikla` (Agent Skill)
- Install (CLI): `npx skillmds@latest add eruo005-dev/deyim-acikla`
- Raw SKILL.md: https://api.skillmd.com/api/skills/eruo005-dev/deyim-acikla/raw
- Safety review: pending
- Works with: Claude Code, Claude.ai, OpenAI Codex
- Category: Coding & Dev Tools
- Author: eruo005-dev (https://skillmd.com/u/eruo005-dev)
- Updated: 2026-09-17
- Page: https://skillmd.com/skills/eruo005-dev/deyim-acikla

---


# Türkçe Deyim ve Atasözü Açıklama

Türkçe deyim ve atasözlerinin anlamını açık, doğru ve kültürel bağlamıyla anlatır; örnek cümleyle gösterir; bir duruma uygun deyim önerir. Deyim (mecazi sabit ifade) ile atasözü (öğüt/genel doğru) ayrımını gözetir.

## Ne zaman kullanılır

- Bir deyimin/atasözünün ne anlama geldiğini öğrenmek
- Bir deyimi cümle içinde doğru kullanmak
- Bir duruma/duyguya uygun deyim veya atasözü bulmak
- Deyim ile atasözünü ayırt etmek

## Açıklama biçimi

Her ifade için:

1. **İfade:** (tam, doğru yazımıyla)
2. **Tür:** deyim / atasözü
3. **Anlam:** Sade Türkçe, 1-2 cümle, mecaz açıklanır.
4. **Kullanım / bağlam:** Hangi durumda söylenir.
5. **Örnek cümle:** Doğal, günlük bir cümle.
6. **(Varsa) köken / not:** Kısa, doğrulanabilir bilgi. Kesin değilse "rivayet/halk arasında" diye belirt.
7. **(İstenirse) benzer/zıt ifadeler.**

## Kalite kuralları

- **Doğruluk:** Anlamı çarpıtma. Köken bilgisinde emin değilsen uydurma; "kesin bilinmiyor" de.
- **Mecazı çöz:** Düz anlam ile kastedilen anlamı ayır.
- **Deyim ≠ atasözü:** Deyim genelde cümle içinde eriyen mecazdır ("etekleri zil çalmak"); atasözü bağımsız öğüttür ("Damlaya damlaya göl olur").
- **Doğal örnek:** Örnek cümle zorlama değil, gerçek konuşmaya benzer olsun.
- **Bağlam uygunluğu:** Öneri istenince duygunun/durumun tonuna uygun ifade seç.

## Çıktı beklentisi

- Tek deyim sorulduysa: yukarıdaki maddeli kısa kart.
- "Şu duruma uygun deyim" istenirse: 3-5 seçenek + her birinin tek satır anlamı + en uygun olanın işaretlenmesi.
- Liste istenirse: tema başlığı altında ifade + kısa anlam tablosu.

## Örnek

**İstek:** "'Etekleri zil çalmak' ne demek, örnekle?"

**Çıktı:**

> **İfade:** etekleri zil çalmak
> **Tür:** deyim
> **Anlam:** Çok sevinmek, sevinçten yerinde duramamak.
> **Bağlam:** Beklenen güzel bir haber alındığında kişinin coşkusunu anlatmak için.
> **Örnek:** "Sınavı kazandığını öğrenince etekleri zil çaldı, eve koşa koşa gitti."

**İstek:** "Sabretmenin sonunda kazanılacağını anlatan bir atasözü?"

**Çıktı:**

> - **Sabreden derviş muradına ermiş.** ✅ (en uygun) – Sabırlı olan eninde sonunda istediğine kavuşur.
> - **Damlaya damlaya göl olur.** – Küçük birikimler zamanla büyür.
> - **Acele işe şeytan karışır.** – Aceleyle yapılan iş bozulur; sabır gerekir.