# Scientific Thinking

> 🔬 Scientific Thinking

- Skill: `vuralserhat86/scientific-thinking` (Agent Skill)
- Install (CLI): `npx skillmds@latest add vuralserhat86/scientific-thinking`
- Raw SKILL.md: https://api.skillmd.com/api/skills/vuralserhat86/scientific-thinking/raw
- Safety review: pending
- Works with: Claude Code, Claude.ai, OpenAI Codex
- Category: Coding & Dev Tools
- Author: vuralserhat86 (https://skillmd.com/u/vuralserhat86)
- Updated: 2026-09-17
- Page: https://skillmd.com/skills/vuralserhat86/scientific-thinking

---


# 🔬 Scientific Thinking

> Bilimsel düşünce ve kritik analiz metodolojisi.

---

## ⚡ Bilimsel Metod (Hızlı)

```
Gözlem → Soru → Hipotez → Test → Analiz → Sonuç
```

| Yazılım Karşılığı |
|-------------------|
| Bug report → "Neden?" → "Muhtemelen X" → POC/Test → Log analizi → Root cause |

---

## 📝 Hipotez Template

```markdown
**Hipotez:** [Net, test edilebilir ifade]
**Dayanak:** [Gözlemler]
**Test:** [Nasıl doğrulanacak]
**Beklenen:** [Doğruysa ne olmalı]
```

### İyi Hipotez = TFSM
- **T**estable (Test edilebilir)
- **F**alsifiable (Yanlışlanabilir)
- **S**pecific (Belirli)
- **M**easurable (Ölçülebilir)

---

## ⚖️ Kanıt Hiyerarşisi

```
Güçlü ←────────────────────→ Zayıf

Kontrollü    Gözlemsel    Anekdot    Otorite
  Deney       Çalışma      Örnek     Görüşü
   │            │            │          │
A/B Test    Log/Metrics  "Bende oldu"  "X söyledi"
```

---

## 🧠 Bias & Fallacy Checklist

| Bias | Açıklama | Önlem |
|------|----------|-------|
| Confirmation | Destekleyen kanıt arama | Yanlışlayıcı kanıt ara |
| Anchoring | İlk bilgiye bağlanma | Birden fazla kaynak |
| Sunk Cost | Yatırıma bağlılık | Zero-based thinking |

| Fallacy | Örnek |
|---------|-------|
| Ad Hominem | "O junior, ne bilir" |
| False Dichotomy | "Ya A ya B" |
| Appeal to Authority | "Google yapıyor" |

---

## 📊 Karar Matrisi

```markdown
| Kriter | Ağırlık | A | B | C |
|--------|---------|---|---|---|
| Maliyet | 30% | 3 | 5 | 4 |
| Süre | 25% | 4 | 3 | 5 |
| Risk | 25% | 5 | 4 | 3 |
| **Toplam** | | X | Y | Z |
```

---

*Scientific Thinking v2.1 - Enhanced*

## 🔄 Workflow

> **Kaynak:** [The Feynman Technique](https://fs.blog/feynman-technique/) & [First Principles Thinking](https://fs.blog/first-principles/)

### Aşama 1: Observation & Hypothesis (The "Why")
- [ ] **First Principles**: Sorunu en temel gerçeklerine ("Reasoning by First Principles") indirge. Analoji yapmaktan kaçın.
- [ ] **Null Hypothesis**: "Yaptığım değişiklik hiçbir etki yaratmadı" varsayımını (Null Hypothesis) çürütmeye çalış.
- [ ] **Occam’s Razor**: En basit açıklamanın doğru olma ihtimalini (Parsimony) öncele.

### Aşama 2: Experiment Design (The "How")
- [ ] **Control Group**: Karşılaştırma yapabilmek için değişmeyen bir kontrol grubu veya "baseline" belirle.
- [ ] **Isolation**: Değişkenleri izole et. Aynı anda iki parametreyi değiştirme (Ceteris Paribus).
- [ ] **Blind Testing**: Mümkünse gözlemci önyargısını (Observer Bias) kaldırmak için kör test yap.

### Aşama 3: Analysis & Conclusion (The "What")
- [ ] **Statistical Significance**: Sonucun şans eseri olup olmadığını sorgula (p-value mantığı).
- [ ] **Correlation != Causation**: Korelasyonun nedensellik anlamına gelmediğini her zaman hatırla.
- [ ] **Peer Review**: Bulgularını başkasına (veya AI'ya) "şeytanın avukatı"nı oynaması için sun.

### Kontrol Noktaları
| Aşama | Doğrulama |
|-------|-----------|
| 1 | Hipotez yanlışlanabilir (Falsifiable) mi? (Eğer yanlış çıkarsa bunu kabul edecek misin?). |
| 2 | Veri seti yeterince büyük mü? (Law of Large Numbers). |
| 3 | Sonuç tekrarlanabilir (Reproducible) mi? (Aynı deneyi yarın yapsan aynı sonucu alır mısın?). |