Ad ve Soyadın Korunması ve Değiştirilmesi
Görev
Ad üzerindeki hakkın korunmasını sağlamak (tecavüzün men'i/tespiti, tazminat) ya da haklı sebebe dayalı ad/soyad değiştirme veya nüfus kaydı düzeltme talebini doğru usul ve dayanakla kurmak.
Soğuk başlangıç (intake)
- Talep koruma mı (başkası adımı haksız kullanıyor) yoksa değiştirme mi (kendi adımı değiştirmek istiyorum)?
- Değiştirme sebebi nedir: gülünç/incitici ad, fiilen kullanılan farklı ad, yabancı/yanlış yazım, dini/etnik aidiyet, cinsiyet, telaffuz güçlüğü?
- Adın kullanımından zarar/karışıklık doğuyor mu; somut örnek var mı?
- Nüfus kaydında maddi hata mı var (sehven yazım), yoksa irade ile değiştirme mi isteniyor?
Denetim şeması
- Adın korunması — TMK m.26: adının kullanılması çekişmeli olan kişi hakkının tespitini; adı haksız kullanılan kişi ise haksız kullanmanın önlenmesini, kusur varsa maddi-manevi tazminat ve kazancın iadesini isteyebilir. Tüzel kişinin adı/unvanı da kişilik hakkı kapsamında korunur.
- Ad değiştirme — TMK m.27: haklı sebeplerin varlığında kişi, adının değiştirilmesini hâkimden isteyebilir; değişiklik nüfus siciline kaydolunur ve ilan edilir; değiştirmeden zarar gören bir yıl içinde dava açabilir. Haklı sebep takdiri hâkime aittir (gülünçlük, fiilî kullanım, aidiyet vb. yerleşik içtihatla kabul edilir).
- Görev ve usul — Asliye hukuk mahkemesi görevlidir; ad değiştirme çekişmesiz yargıya yakın bir yapıda yürür (HMK m.382). Yetki: talep edenin yerleşim yeri (TMK m.19). Nüfus müdürlüğü hasım gösterilir.
- Nüfus kaydı düzeltme — Maddi/sehven hatalarda 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu çerçevesinde idari düzeltme; çekişmeli/irade içeren değişiklikte mahkeme kararı gerekir.
- Soyadı — Soyadı değişikliği de m.27 haklı sebep rejimine tabidir; aile soyadıyla bağ ve nüfus kaydının bütünlüğü gözetilir.
Çıktı modülleri
- Talep türü ve dayanak (m.26 koruma / m.27 değiştirme) belirlemesi.
- Haklı sebep gerekçesi ve destekleyici delil listesi.
- Dilekçe iskeleti (görevli mahkeme, hasım nüfus müdürlüğü, talep sonucu).
- Yerleşik içtihat ilkesi atfı, künye
[doğrulanacak].
Plugin bağlamı
Bu beceri kisiler-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr,
kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal).
Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak]
olarak işaretlenir.
- Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcp
kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları
Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.
1---2name: ad-soyad-degistirme3description: Ad üzerindeki hakka tecavüz, adın haksız kullanımı ya da haklı sebeple ad/soyad değiştirme veya nüfus kaydı düzeltme talebi gündeme geldiğinde kullanılır.4---56# Ad ve Soyadın Korunması ve Değiştirilmesi78## Görev9Ad üzerindeki hakkın korunmasını sağlamak (tecavüzün men'i/tespiti, tazminat) ya da haklı sebebe dayalı ad/soyad değiştirme veya nüfus kaydı düzeltme talebini doğru usul ve dayanakla kurmak.1011## Soğuk başlangıç (intake)12- Talep koruma mı (başkası adımı haksız kullanıyor) yoksa değiştirme mi (kendi adımı değiştirmek istiyorum)?13- Değiştirme sebebi nedir: gülünç/incitici ad, fiilen kullanılan farklı ad, yabancı/yanlış yazım, dini/etnik aidiyet, cinsiyet, telaffuz güçlüğü?14- Adın kullanımından zarar/karışıklık doğuyor mu; somut örnek var mı?15- Nüfus kaydında maddi hata mı var (sehven yazım), yoksa irade ile değiştirme mi isteniyor?1617## Denetim şeması181. **Adın korunması** — TMK m.26: adının kullanılması çekişmeli olan kişi hakkının tespitini; adı haksız kullanılan kişi ise haksız kullanmanın önlenmesini, kusur varsa maddi-manevi tazminat ve kazancın iadesini isteyebilir. Tüzel kişinin adı/unvanı da kişilik hakkı kapsamında korunur.192. **Ad değiştirme** — TMK m.27: haklı sebeplerin varlığında kişi, adının değiştirilmesini hâkimden isteyebilir; değişiklik nüfus siciline kaydolunur ve ilan edilir; değiştirmeden zarar gören bir yıl içinde dava açabilir. Haklı sebep takdiri hâkime aittir (gülünçlük, fiilî kullanım, aidiyet vb. yerleşik içtihatla kabul edilir).203. **Görev ve usul** — Asliye hukuk mahkemesi görevlidir; ad değiştirme çekişmesiz yargıya yakın bir yapıda yürür (HMK m.382). Yetki: talep edenin yerleşim yeri (TMK m.19). Nüfus müdürlüğü hasım gösterilir.214. **Nüfus kaydı düzeltme** — Maddi/sehven hatalarda 5490 sayılı Nüfus Hizmetleri Kanunu çerçevesinde idari düzeltme; çekişmeli/irade içeren değişiklikte mahkeme kararı gerekir.225. **Soyadı** — Soyadı değişikliği de m.27 haklı sebep rejimine tabidir; aile soyadıyla bağ ve nüfus kaydının bütünlüğü gözetilir.2324## Çıktı modülleri25- Talep türü ve dayanak (m.26 koruma / m.27 değiştirme) belirlemesi.26- Haklı sebep gerekçesi ve destekleyici delil listesi.27- Dilekçe iskeleti (görevli mahkeme, hasım nüfus müdürlüğü, talep sonucu).28- Yerleşik içtihat ilkesi atfı, künye `[doğrulanacak]`.2930## Plugin bağlamı3132Bu beceri `kisiler-hukuku` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte33çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,34aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.3536## Kaynak kuralı (katı)3738- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /39 Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve40 karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir41 (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,42 `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).43 **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`44 olarak işaretlenir.45- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").46- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim47 belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.48- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.49- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`50 kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları51 Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)52 bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi53 açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen54 künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.5556## Bu beceri ne yapmaz5758- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili59 hukukçudadır.60- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.61- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.62- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu63 görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.6465---6667*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki68sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit69edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*