aydincan Türk Hukukunda Atıf ve Kaynak Hijyeni
Türk hukukçusunun ev içi atıf düzeni: içtihat yalnızca mahkeme, daire, esas/karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynakla; mevzuat madde/fıkra/bent ile; doktrin yazar-eser-sayfa ile. Model hafızasından karar zikretme yok.
Başat mevzuat: ilgili mevzuat
Çalışma akışı
- Süre/aciliyet taraması: Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
- Olayı sabitle: Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
- Alt-konuya in: Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve
references/<konu>.mddosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula. - Altlama ve sonuç: Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.
Alt-konular
| Konu | Referans | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Atıf Katmanları ve Kanıt Değeri | references/atif-katmanlari-ve-kanit-degeri.md |
Bir metindeki her önermenin mevzuat mı içtihat mı doktrin mi yoksa kişisel çıkarım mı olduğunu ayırmak ve her katmanın bağlayıcılık/kanıt değerini doğru sunmak gerektiğinde kullanılır. |
| İçtihat Künyesi ve Doğrulama | references/ictihat-kunyesi-dogrulama.md |
Bir karara atıf yapılacağında ya da metinde geçen bir karar künyesinin gerçekliği şüpheliyse; mahkeme-daire-esas-karar-tarih bilgisini doğru biçimde kurmak ve resmî kaynaktan doğrulamak için kullanılır. |
| İçtihat Bağlayıcılığı (İBK, HGK, AYM) | references/ictihat-baglayiciligi-ibk-ve-aym.md |
Bir karara dayanılırken onun mahkemeleri ne ölçüde bağladığı tartışıldığında; içtihadı birleştirme kararı, genel kurul, daire ve AYM kararlarının bağlayıcılık hiyerarşisini belirlemek için kullanılır. |
| Mevzuat Atfı ve Yürürlük Kontrolü | references/mevzuat-atfi-ve-yururluk.md |
Bir kanun, kararname veya yönetmelik hükmüne atıf yapılırken; madde-fıkra-bent doğruluğunu, hükmün güncel/mülga/değişik olup olmadığını ve yürürlük tarihini denetlemek için kullanılır. |
| Pinpoint Atıf ve Doğru Alıntı | references/pinpoint-ve-dogru-alinti.md |
Bir karardan veya doktrinden alıntı yapılırken; tam olarak hangi paragraf, sayfa veya gerekçeye dayanıldığını göstermek ve cımbızlama/çarpıtma olmadan alıntılamak gerektiğinde kullanılır. |
| Uydurma İçerik Tespiti (Anti-Halüsinasyon) | references/uydurma-icerik-tespiti-anti-hallusinasyon.md |
Bir metindeki karar numarası, mevzuat hükmü veya doktrin atfının gerçek olup olmadığından şüphelenildiğinde; uydurma/halüsinasyon kaynaklı atıfları ayıklamak ve doğrulamaya yönlendirmek için kullanılır. |
| Layiha ve Mütalaada Atıf Düzeni | references/layiha-ve-mutalaada-atif-duzeni.md |
Dava dilekçesi, cevap, istinaf/temyiz layihası veya hukuki mütalaa yazılırken; mevzuat-içtihat-doktrin atıflarının metin içi yerleşimini ve hukuki sebep bildirimini düzenlemek için kullanılır. |
| Kaynak Arama ve Sorgu Stratejisi | references/kaynak-arama-sorgu-stratejisi.md |
Belirli bir hukuki ilkeyi veya güncel içtihat eğilimini bulmak gerektiğinde; resmî karar bankalarında ve mevzuat sisteminde etkili arama sorgusu kurmak ve sonuçları değerlendirmek için kullanılır. |
| Yanlış ve Yanıltıcı Atıf Önleme | references/dilden-norma-yanlis-atif-onleme.md |
Bir metinde mevzuat veya içtihat doğru görünse de yanlış maddeye, mülga hükme, çarpıtılmış ilkeye veya alakasız karara dayanıldığı durumlarda; bu hataları yakalayıp düzeltmek için kullanılır. |
| Teslim Öncesi Atıf Doğrulama Kontrol Listesi | references/dogrulama-kontrol-listesi-teslim-oncesi.md |
Bir layiha, mütalaa veya sözleşme teslim edilmeden hemen önce; tüm mevzuat, içtihat ve doktrin atıflarının doğruluğunu, güncelliğini ve işaretlenmemiş uydurma kalmadığını topluca denetlemek için kullanılır. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu:
references/_metodoloji.md
Kaynak kuralı (özet)
İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); model hafızasından karar numarası üretme; emin olunmayan künye
[doğrulanacak]. Mevzuat madde/fıkra ile. turk-hukuku-mevzuat-mcp /
turk-hukuku-ictihat-mcp sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki AGENTS.md'dedir.
Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış
içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. SORUMLULUK-REDDI.md.