aydincan Borçlar Hukuku Genel Hükümler
TBK genel hükümler: sözleşmenin kurulması ve geçerliliği, irade sakatlıkları (hata-hile-korkutma), temsil, hükümsüzlük, ifa ve ifa engelleri, borçlu temerrüdü, zamanaşımı; borç ilişkisinin kaynak piramidi.
Başat mevzuat: TBK 6098
Çalışma akışı
- Süre/aciliyet taraması: Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
- Olayı sabitle: Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
- Alt-konuya in: Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve
references/<konu>.mddosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula. - Altlama ve sonuç: Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.
Alt-konular
| Konu | Referans | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Temel Kavramlar ve Borç İlişkisinin Sistematiği | references/temel-kavramlar-ve-sistem.md |
Borç ilişkisinin kaynağını ve yapısını çözmek; sözleşme mi haksız fiil mi sebepsiz zenginleşme mi olduğunu ve hangi genel hükmün uygulanacağını saptamak gerektiğinde kullanılır. |
| Sözleşmenin Kurulması, Şekil ve Genel İşlem Koşulları | references/sozlesmenin-kurulusu-ve-sekil.md |
Bir sözleşmenin geçerli kurulup kurulmadığı, şekil şartına tabi olup olmadığı veya tek taraflı dayatılan standart maddelerin denetimi söz konusu olduğunda kullanılır. |
| Geçerlilik, Hükümsüzlük ve Aşırı Yararlanma | references/gecerlilik-ve-hukumsuzluk.md |
Sözleşmenin içeriğinin emredici hükümlere, ahlaka veya kamu düzenine aykırı olup olmadığı, kesin hükümsüzlük veya gabin iddiası bulunduğunda kullanılır. |
| İrade Sakatlıkları — Hata, Hile, Korkutma | references/irade-sakatliklari.md |
Bir tarafın yanılarak, aldatılarak veya korkutularak sözleşme yaptığını ileri sürdüğü ve iptal hakkı ile sürelerin değerlendirilmesi gerektiği hâllerde kullanılır. |
| Temsil ve Yetkisiz Temsil | references/temsil-ve-yetkisiz-temsil.md |
Bir kişinin başkası adına işlem yaptığı, temsil yetkisinin varlığı/kapsamı tartışmalı olduğu veya yetkisiz temsil ile yapılan işlemin akıbeti sorulduğunda kullanılır. |
| İfa, Alacaklı Temerrüdü ve İfa İmkânsızlığı | references/ifa-ve-ifa-engelleri.md |
Borcun gereği gibi ifa edilip edilmediği, alacaklının ifayı kabulden kaçındığı veya edimin sonradan imkânsızlaştığı durumlarda kullanılır. |
| Borçlu Temerrüdü ve Seçimlik Haklar | references/borclu-temerrudu.md |
Borçlunun borcunu zamanında ifa etmemesi, temerrüt faizi, gecikme tazminatı ve karşılıklı sözleşmelerde dönme/aynen ifa/tazminat seçeneklerinin değerlendirilmesi gerektiğinde kullanılır. |
| Borca Aykırılık ve Tazminat Sorumluluğu | references/borca-aykirilik-tazminat.md |
Borçlunun borcunu hiç veya gereği gibi ifa etmemesinden doğan tazminat sorumluluğunun unsurları, kusur karinesi ve zarar hesabı tartışıldığında kullanılır. |
| Cezai Şart, Bağlanma Parası ve Cayma Parası | references/cezai-sart-ve-teminat.md |
Sözleşmede kararlaştırılan ceza koşulu, pey akçesi veya cayma parasının türü, geçerliliği, indirilmesi ve asıl borçla ilişkisi değerlendirilirken kullanılır. |
| Zamanaşımı ve Süreler | references/zamanasimi-ve-sureler.md |
Bir alacağın zamanaşımına uğrayıp uğramadığı, sürenin başlangıcı, kesilmesi-durması ve def'i olarak ileri sürülmesi söz konusu olduğunda kullanılır. |
| Müteselsil Borçluluk, Alacağın Devri ve Borcun Üstlenilmesi | references/muteselsil-borcluluk-ve-devir.md |
Birden çok borçlunun aynı borçtan birlikte sorumlu olduğu, alacağın temlik edildiği veya borcun başkasına geçtiği durumlarda taraflar arası ilişkiyi çözmek için kullanılır. |
| Dava, Görev-Yetki ve İspat Stratejisi | references/dava-gorev-yetki-ve-ispat.md |
Borçlar hukukundan doğan bir uyuşmazlık yargıya taşınırken görevli-yetkili mahkeme, dava türü, dava şartı arabuluculuk ve ispat yükünün planlanması gerektiğinde kullanılır. |
| Risk Değerlendirmesi, Strateji ve Müvekkil İletişimi | references/risk-strateji-ve-iletisim.md |
Borç uyuşmazlığında dava/sulh kararı, kazanma şansı, maliyet-tahsilat riski değerlendirilirken ve müvekkile yalın bir yol haritası sunulurken kullanılır. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu:
references/_metodoloji.md
Kaynak kuralı (özet)
İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); model hafızasından karar numarası üretme; emin olunmayan künye
[doğrulanacak]. Mevzuat madde/fıkra ile. turk-hukuku-mevzuat-mcp /
turk-hukuku-ictihat-mcp sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki AGENTS.md'dedir.
Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış
içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. SORUMLULUK-REDDI.md.