Borçlar Hukuku Özel Hükümler
İsimli sözleşmeler: satış (ayıptan/zapttan sorumluluk), kira, eser, vekâlet, kefalet, bağışlama, ödünç ve hizmet sözleşmeleri; her sözleşme tipi için kuruluş, ifa ve sorumluluk denetim şeması.
Başat mevzuat: TBK 6098
Çalışma akışı
- Süre/aciliyet taraması: Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz
süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
- Olayı sabitle: Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
- Alt-konuya in: Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve
references/<konu>.md
dosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula.
- Altlama ve sonuç: Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.
Alt-konular
| Konu |
Referans |
Ne zaman? |
| Sözleşme Tipinin Teşhisi ve Nitelendirme |
references/tip-teshisi-ve-nitelendirme.md |
Eldeki sözleşmenin hangi isimli sözleşme tipine girdiğini, karma/atipik olup olmadığını ve hangi hükmün uygulanacağını belirlemek gerektiğinde; uyuşmazlığa doğru kanun çerçevesini oturtmak için ilk adımda kullanılır. |
| Satış Sözleşmesi — Ayıptan ve Zapttan Sorumluluk |
references/satis-ayip-zapt.md |
Satılan malın ayıplı çıkması veya üçüncü kişinin hak iddiasıyla zapt edilmesi halinde alıcının haklarını, ihbar sürelerini ve seçimlik hakları belirlemek gerektiğinde; satıcının sorumluluğunun denetimi için kullanılır. |
| Kira — Tahliye Sebepleri ve Kira Tespiti |
references/kira-tahliye-ve-tespit.md |
Konut veya çatılı işyeri kirasında tahliye davası, kira bedelinin tespiti veya artış uyuşmazlığı söz konusu olduğunda; doğru tahliye sebebini, süreyi ve usulü belirlemek için kullanılır. |
| Eser Sözleşmesi — Ayıp, Teslim ve Temerrüt |
references/eser-sozlesmesi-ayip-temerrut.md |
İnşaat, imalat, tadilat veya yazılım gibi bir eserin ayıplı, geç veya eksik teslim edilmesi halinde iş sahibinin haklarını ve yüklenicinin sorumluluğunu denetlemek gerektiğinde kullanılır. |
| Vekâlet — Özen, Hesap Verme, Azil ve İstifa |
references/vekalet-sorumluluk-azil.md |
Vekilin özen ve sadakat borcuna aykırılığı, talimat dışı işlem, hesap verme talebi veya azil/istifa sonuçları söz konusu olduğunda; vekâlet ilişkisinin denetimi için kullanılır. |
| Kefalet — Geçerlilik Şekli, Eş Rızası ve Sona Erme |
references/kefalet-gecerlilik-ve-sona-erme.md |
Kefalet sözleşmesinin geçerli kurulup kurulmadığı, eşin rızası, sorumluluk üst sınırı veya kefilin sorumluluktan kurtulması söz konusu olduğunda; kefaletin sıkı şekil ve koruma rejimini denetlemek için kullanılır. |
| İsimli Sözleşmelerde Süreler ve Zamanaşımı |
references/sureler-ve-zamanasimi.md |
Hangi talep için hangi zamanaşımı veya hak düşürücü sürenin işlediğini, başlangıcını ve kesilme-durma hallerini belirlemek gerektiğinde; her sözleşme tipinin özel sürelerini genel kuraldan ayırmak için kullanılır. |
| İsimli Sözleşmelerde İspat ve Delil |
references/ispat-ve-delil.md |
Sözleşmenin varlığı, içeriği, ifa, ayıp veya ödeme gibi vakıaların nasıl ispatlanacağını, ispat yükünün kimde olduğunu ve hangi delillerin kabul edileceğini belirlemek gerektiğinde kullanılır. |
| Dava Yolu — Görev, Yetki ve Dava Şartı Arabuluculuk |
references/dava-gorev-yetki-arabuluculuk.md |
Sözleşme uyuşmazlığında hangi mahkemenin görevli ve yetkili olduğunu, dava şartı arabuluculuğun zorunlu olup olmadığını ve usul rotasını belirlemek gerektiğinde kullanılır. |
| Sözleşme Taslağı ve Redline (İsimli Sözleşmeler) |
references/sozlesme-taslagi-ve-redline.md |
Satış, kira, eser, vekâlet veya kefalet sözleşmesi taslağı hazırlamak ya da mevcut bir taslağı emredici hükümler ve risk dengesi açısından gözden geçirmek gerektiğinde kullanılır. |
| Risk Değerlendirmesi, Strateji ve Müvekkil İletişimi |
references/risk-strateji-ve-muvekkil-iletisimi.md |
Sözleşme uyuşmazlığında dava/sulh seçeneklerini tartmak, kazanma olasılığı ve maliyet-fayda analizini yapmak ve müvekkile anlaşılır bir yol haritası sunmak gerektiğinde kullanılır. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu:
references/_metodoloji.md
Kaynak kuralı (özet)
İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); model hafızasından karar numarası üretme; emin olunmayan künye
[doğrulanacak]. Mevzuat madde/fıkra ile. turk-hukuku-mevzuat-mcp /
turk-hukuku-ictihat-mcp sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki AGENTS.md'dedir.
Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış
içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. SORUMLULUK-REDDI.md.
1---2name: borclar-hukuku-ozel3description: İsimli sözleşmeler: satış (ayıptan/zapttan sorumluluk), kira, eser, vekâlet, kefalet, bağışlama, ödünç ve hizmet sözleşmeleri; her sözleşme tipi için kuruluş, ifa ve sorumluluk denetim şeması. Bu beceriyi Borçlar Hukuku Özel Hükümler alanındaki sorular, olaylar ve belgeler için kullan (satış sözleşmesi, kira, eser sözleşmesi, vekâlet, kefalet, bağışlama, ayıp, zapttan sorumluluk). Alan dışı konularda tetiklenme.4---56# Borçlar Hukuku Özel Hükümler78İsimli sözleşmeler: satış (ayıptan/zapttan sorumluluk), kira, eser, vekâlet, kefalet, bağışlama, ödünç ve hizmet sözleşmeleri; her sözleşme tipi için kuruluş, ifa ve sorumluluk denetim şeması.910**Başat mevzuat:** TBK 60981112## Çalışma akışı13141. **Süre/aciliyet taraması:** Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz15 süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.162. **Olayı sabitle:** Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.173. **Alt-konuya in:** Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve `references/<konu>.md`18 dosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula.194. **Altlama ve sonuç:** Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.2021## Alt-konular2223| Konu | Referans | Ne zaman? |24|---|---|---|25| Sözleşme Tipinin Teşhisi ve Nitelendirme | [`references/tip-teshisi-ve-nitelendirme.md`](references/tip-teshisi-ve-nitelendirme.md) | Eldeki sözleşmenin hangi isimli sözleşme tipine girdiğini, karma/atipik olup olmadığını ve hangi hükmün uygulanacağını belirlemek gerektiğinde; uyuşmazlığa doğru kanun çerçevesini oturtmak için ilk adımda kullanılır. |26| Satış Sözleşmesi — Ayıptan ve Zapttan Sorumluluk | [`references/satis-ayip-zapt.md`](references/satis-ayip-zapt.md) | Satılan malın ayıplı çıkması veya üçüncü kişinin hak iddiasıyla zapt edilmesi halinde alıcının haklarını, ihbar sürelerini ve seçimlik hakları belirlemek gerektiğinde; satıcının sorumluluğunun denetimi için kullanılır. |27| Kira — Tahliye Sebepleri ve Kira Tespiti | [`references/kira-tahliye-ve-tespit.md`](references/kira-tahliye-ve-tespit.md) | Konut veya çatılı işyeri kirasında tahliye davası, kira bedelinin tespiti veya artış uyuşmazlığı söz konusu olduğunda; doğru tahliye sebebini, süreyi ve usulü belirlemek için kullanılır. |28| Eser Sözleşmesi — Ayıp, Teslim ve Temerrüt | [`references/eser-sozlesmesi-ayip-temerrut.md`](references/eser-sozlesmesi-ayip-temerrut.md) | İnşaat, imalat, tadilat veya yazılım gibi bir eserin ayıplı, geç veya eksik teslim edilmesi halinde iş sahibinin haklarını ve yüklenicinin sorumluluğunu denetlemek gerektiğinde kullanılır. |29| Vekâlet — Özen, Hesap Verme, Azil ve İstifa | [`references/vekalet-sorumluluk-azil.md`](references/vekalet-sorumluluk-azil.md) | Vekilin özen ve sadakat borcuna aykırılığı, talimat dışı işlem, hesap verme talebi veya azil/istifa sonuçları söz konusu olduğunda; vekâlet ilişkisinin denetimi için kullanılır. |30| Kefalet — Geçerlilik Şekli, Eş Rızası ve Sona Erme | [`references/kefalet-gecerlilik-ve-sona-erme.md`](references/kefalet-gecerlilik-ve-sona-erme.md) | Kefalet sözleşmesinin geçerli kurulup kurulmadığı, eşin rızası, sorumluluk üst sınırı veya kefilin sorumluluktan kurtulması söz konusu olduğunda; kefaletin sıkı şekil ve koruma rejimini denetlemek için kullanılır. |31| İsimli Sözleşmelerde Süreler ve Zamanaşımı | [`references/sureler-ve-zamanasimi.md`](references/sureler-ve-zamanasimi.md) | Hangi talep için hangi zamanaşımı veya hak düşürücü sürenin işlediğini, başlangıcını ve kesilme-durma hallerini belirlemek gerektiğinde; her sözleşme tipinin özel sürelerini genel kuraldan ayırmak için kullanılır. |32| İsimli Sözleşmelerde İspat ve Delil | [`references/ispat-ve-delil.md`](references/ispat-ve-delil.md) | Sözleşmenin varlığı, içeriği, ifa, ayıp veya ödeme gibi vakıaların nasıl ispatlanacağını, ispat yükünün kimde olduğunu ve hangi delillerin kabul edileceğini belirlemek gerektiğinde kullanılır. |33| Dava Yolu — Görev, Yetki ve Dava Şartı Arabuluculuk | [`references/dava-gorev-yetki-arabuluculuk.md`](references/dava-gorev-yetki-arabuluculuk.md) | Sözleşme uyuşmazlığında hangi mahkemenin görevli ve yetkili olduğunu, dava şartı arabuluculuğun zorunlu olup olmadığını ve usul rotasını belirlemek gerektiğinde kullanılır. |34| Sözleşme Taslağı ve Redline (İsimli Sözleşmeler) | [`references/sozlesme-taslagi-ve-redline.md`](references/sozlesme-taslagi-ve-redline.md) | Satış, kira, eser, vekâlet veya kefalet sözleşmesi taslağı hazırlamak ya da mevcut bir taslağı emredici hükümler ve risk dengesi açısından gözden geçirmek gerektiğinde kullanılır. |35| Risk Değerlendirmesi, Strateji ve Müvekkil İletişimi | [`references/risk-strateji-ve-muvekkil-iletisimi.md`](references/risk-strateji-ve-muvekkil-iletisimi.md) | Sözleşme uyuşmazlığında dava/sulh seçeneklerini tartmak, kazanma olasılığı ve maliyet-fayda analizini yapmak ve müvekkile anlaşılır bir yol haritası sunmak gerektiğinde kullanılır. |36- Alanın metodolojisi ve kaynak notu: [`references/_metodoloji.md`](references/_metodoloji.md)3738## Kaynak kuralı (özet)3940İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +41doğrulanabilir kaynak); **model hafızasından karar numarası üretme**; emin olunmayan künye42`[doğrulanacak]`. Mevzuat madde/fıkra ile. `turk-hukuku-mevzuat-mcp` /43`turk-hukuku-ictihat-mcp` sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan44değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki `AGENTS.md`'dedir.4546---4748*Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış49içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. `SORUMLULUK-REDDI.md`.*
aydincan