Butlan Ve Yokluk

Butlan ve Yokluk Tespiti

Görev

İptal edilebilirlik eşiğini aşan ağır sakatlıkları — butlan (m.447) ve yokluk — teşhis etmek; süresiz ileri sürülebilen tespit davası stratejisini kurmak.

Soğuk başlangıç (intake)

1. Sakatlık, pay sahibinin vazgeçilemez/müktesep haklarına mı, sermayenin korunmasına mı, AŞ'nin temel yapısına mı ilişkin?
2. Çağrı hiç yapılmadı mı veya toplantı/karar iradesi hiç oluşmadı mı (yokluk göstergeleri)?
3. Karar üzerine işlemler yapıldı, tescil edildi mi (iyiniyetli üçüncü kişi sorunu)?
4. Aynı sakatlık için üç aylık iptal süresi kaçırıldı mı?

Denetim şeması

1. Butlan sebepleri (m.447): GK kararı özellikle; (a) pay sahibinin GK'ye katılma, asgari oy, dava ve kanundan kaynaklanan vazgeçilmez haklarını sınırlandıran veya ortadan kaldıran, (b) pay sahibinin bilgi alma, inceleme ve denetleme haklarını kanunen izin verilen ölçü dışında kısıtlayan, (c) AŞ'nin temel yapısını bozan veya sermayenin korunması hükümlerine aykırı kararlardır. Bu hâllerde karar batıldır; herkes, süresiz olarak tespit davası açabilir.
2. Yokluk: Kararın hukuken var sayılabilmesi için gereken kurucu unsurların hiç bulunmaması hâli yokluktur (örn. hiç çağrı yapılmadan ve çağrısız toplantı şartları da olmadan "karar" alınması, gerçek bir toplantı/oylama iradesinin hiç oluşmaması). Yokluk da süresiz ileri sürülür.
3. İptalle sınır: Salt usul aykırılıkları (süre, gündem, nisap hatası) kural olarak iptal sebebidir; bunları butlana çevirmemeye dikkat et. Butlan/yokluk dar yorumlanır, aksi hukuki güvenliği zedeler.
4. Yargı yolu: Tespit/butlan davası asliye ticaret mahkemesinde, şirket merkezinde, şirkete karşı açılır; m.448-450 hükümleri kıyasen uygulanır. Hukuki yarar dava şartıdır.
5. İspat yükü/ara sonuç: Butlan/yokluk sebebini ileri süren ispatlar; mahkeme re'sen de gözetebilir. Karar baştan itibaren hüküm doğurmaz; ancak iyiniyetli üçüncü kişilerin tescile dayanan kazanımları ayrıca değerlendirilir.

Çıktı modülleri

• Butlan/yokluk sebebi nitelendirme notu (m.447 alt-bent eşleştirmesi).
• Tespit davası dilekçe iskeleti (hukuki yarar vurgusuyla).
• İptal/butlan/yokluk ayrım tablosu ve süre uyarısı.

Plugin bağlamı

Bu beceri anonim-sirket-genel-kurul eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.