aydincan Çevre Hukuku
Çevre hukuku: 2872 sayılı Kanun — ÇED süreci ve iptali, çevre izin ve lisansları, kirletenin sorumluluğu, idari yaptırımlar; çevresel uyuşmazlıklarda idari ve adli yargı yolları.
Başat mevzuat: 2872, 3194
Çalışma akışı
- Süre/aciliyet taraması: Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
- Olayı sabitle: Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
- Alt-konuya in: Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve
references/<konu>.mddosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula. - Altlama ve sonuç: Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.
Alt-konular
| Konu | Referans | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Temel Kavramlar ve İlkeler | references/temel-kavramlar-ve-ilkeler.md |
Çevre hukukunun sistematiğini, kirleten öder ve ihtiyat ilkelerini, idari/özel/ceza eksenlerinin ayrımını ve uygulanacak normlar piramidini kurmak gerektiğinde; bir çevre uyuşmazlığını ilk kez çerçevelerken kullan. |
| ÇED Süreci ve ÇED Kararının İptali | references/ced-sureci-ve-iptali.md |
Çevresel etki değerlendirmesi zorunluluğu, ÇED Olumlu veya ÇED Gerekli Değildir kararlarının hukuka uygunluğu ve iptali, EK-1/EK-2 listelerine tabilik ve katılım hakkı sorunlarında kullan; ÇED dava ve danışmanlığının ana becerisidir. |
| Çevre İzin ve Lisansları | references/cevre-izin-lisans.md |
Emisyon, deşarj, gürültü gibi çevre izinleri ile geri kazanım/bertaraf lisanslarının alınması, askıya alınması veya iptaline ilişkin işlem ve uyuşmazlıklarda; EÇBS/e-Çevre süreçlerinde ve izinsiz faaliyet riski değerlendirmesinde kullan. |
| İdari Yaptırımlar ve İtiraz Yolu | references/idari-para-cezasi-itiraz.md |
Çevre Kanunu kapsamında verilen idari para cezaları, faaliyet durdurma ve mühürleme kararlarına karşı itiraz/dava yolunu, süreleri ve görevli mercii belirlemek gerektiğinde; ceza tutarının ve dayanağının hukuka uygunluğunu denetlerken kullan. |
| Atık Yönetimi ve Tehlikeli Atık | references/atik-yonetimi.md |
Atık üretimi, taşınması, geri kazanımı ve bertarafı; tehlikeli atık yükümlülükleri, atık hiyerarşisi ve genişletilmiş üretici sorumluluğu kaynaklı uyuşmazlık ve uyum sorularında; izinsiz depolama/döküm yaptırımlarında kullan. |
| Hava, Su ve Gürültü Kirliliği | references/hava-su-gurultu-kirliligi.md |
Emisyon, atıksu deşarjı, hava kalitesi ve çevresel gürültü kaynaklı kirlilik iddialarında, limit aşımı tespitinde ve komşuluk hukuku ile kesişen rahatsızlık uyuşmazlıklarında; ölçüm ve numune usulünün denetiminde kullan. |
| Çevresel Zarar Tazminatı ve Sorumluluk | references/cevresel-tazminat-sorumluluk.md |
Kirlilikten kaynaklanan maddi/manevi zararın tazmini, kirletenin kusursuz ve müteselsil sorumluluğu, illiyet bağı ve zararın hesabı ile el atmanın önlenmesi taleplerinde; tahsis edilemeyen kirleticiler ve çoklu sorumlu durumlarında kullan. |
| Çevreye Karşı Suçlar (Ceza Boyutu) | references/cevre-ceza-hukuku.md |
Çevrenin kasten veya taksirle kirletilmesi, atıkların izinsiz işlenmesi ve gürültü suçlarında ceza sorumluluğunu değerlendirmek; soruşturma, etkin pişmanlık ve şirket yöneticilerinin ceza riski yönetiminde kullan. |
| Yargı Yolu, Görev ve Yetki | references/usul-gorev-yetki.md |
Çevresel uyuşmazlıkta idari yargı ile adli yargı arasındaki yol ayrımını, görevli ve yetkili mahkemeyi, dava türünü (iptal, tam yargı, tazminat) ve menfaat/dava ehliyetini belirlemek gerektiğinde; yanlış yola gitme riskini elemek için kullan. |
| Süreler, Zamanaşımı ve İhtiyati Tedbir | references/sureler-zamanasimi-tedbir.md |
Dava açma süreleri, idari para cezası tahsil/karar zamanaşımı, tazminatta zamanaşımı ile yürütmenin durdurulması ve ihtiyati tedbir taleplerinin zamanlamasında; telafisi güç zararın önlenmesi için acil koruma gerektiğinde kullan. |
| Dilekçe, Başvuru ve Sözleşme Taslakları | references/dilekce-basvuru-taslaklari.md |
ÇED/izin iptali dava dilekçesi, idari para cezasına itiraz, çevresel tazminat dilekçesi, idareye başvuru ve çevresel taahhüt/uyum sözleşmesi taslaklarını üretmek gerektiğinde; vakıa-hukuki sebep-talep mimarisiyle layiha hazırlarken kullan. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu:
references/_metodoloji.md
Kaynak kuralı (özet)
İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); model hafızasından karar numarası üretme; emin olunmayan künye
[doğrulanacak]. Mevzuat madde/fıkra ile. turk-hukuku-mevzuat-mcp /
turk-hukuku-ictihat-mcp sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki AGENTS.md'dedir.
Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış
içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. SORUMLULUK-REDDI.md.