aydincan Ceza Hukuku Genel Hükümler
TCK genel hükümler ve suç genel teorisi: tipiklik, hukuka aykırılık ve kusurluluk katmanları, kast/taksir, hukuka uygunluk sebepleri, teşebbüs, iştirak, içtima ve yaptırım teorisi; suç denetim şeması.
Başat mevzuat: TCK 5237
Çalışma akışı
- Süre/aciliyet taraması: Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
- Olayı sabitle: Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
- Alt-konuya in: Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve
references/<konu>.mddosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula. - Altlama ve sonuç: Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.
Alt-konular
| Konu | Referans | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Suç Genel Teorisi ve Suç Denetim Şeması | references/suc-genel-teorisi-denetim-semasi.md |
Bir fiilin suç oluşturup oluşturmadığını TCK genel hükümleri üzerinden katmanlı denetlemek; tipiklik, hukuka aykırılık ve kusurluluk süzgecini sırayla uygulamak gerektiğinde kullanılır. |
| Maddi ve Manevi Unsurlar — Kast ve Taksir | references/maddi-manevi-unsurlar-kast-taksir.md |
Fiilin maddi unsurları (fail, netice, nedensellik) ile manevi unsurun kast mı taksir mi olduğunu, olası kast ile bilinçli taksir sınırını ayırt etmek gerektiğinde kullanılır. |
| Hukuka Uygunluk Sebepleri | references/hukuka-uygunluk-sebepleri.md |
Meşru savunma, ilgilinin rızası, hak kullanma, kanun hükmü ve amirin emri gibi hukuka uygunluk sebeplerini ve sınırın aşılmasını değerlendirmek gerektiğinde kullanılır. |
| Kusurluluğu Kaldıran ve Azaltan Hâller | references/kusurlulugu-etkileyen-haller.md |
Yaş küçüklüğü, akıl hastalığı, haksız tahrik, cebir-tehdit, zorunluluk ve hata gibi kusurluluğu etkileyen hâlleri ve sonuçlarını değerlendirmek gerektiğinde kullanılır. |
| Teşebbüs ve Gönüllü Vazgeçme | references/tesebbus-gonullu-vazgecme.md |
Suçun tamamlanmadığı, icra hareketlerine başlanıp netice gerçekleşmediği durumlarda teşebbüs ile gönüllü vazgeçme ayrımını ve ceza sonuçlarını belirlemek gerektiğinde kullanılır. |
| İştirak — Faillik ve Suça Katılma | references/istirak-faillik-katki.md |
Birden fazla kişinin bir suça katıldığı durumlarda müşterek/dolaylı faillik, azmettirme ve yardım etme ayrımını ve bağlılık kuralını uygulamak gerektiğinde kullanılır. |
| İçtima — Suçların Birleşmesi | references/ictima-suclarin-birlesmesi.md |
Bir kişinin birden çok suç işlediği veya tek fiille birden çok norm ihlal ettiği durumlarda zincirleme suç, fikri içtima ve bileşik suç kurallarını uygulamak gerektiğinde kullanılır. |
| Yaptırım Teorisi ve Ceza Belirleme | references/yaptirim-ceza-belirleme.md |
Temel cezanın belirlenmesi, indirim-artırım sırası, seçenek yaptırımlar, erteleme ve güvenlik tedbirleri dahil somut cezanın hesaplanması gerektiğinde kullanılır. |
| Zamanaşımı, Şikâyet ve Dava Engelleri | references/zamanasimi-sikayet-dava-engelleri.md |
Dava ve ceza zamanaşımı sürelerini, şikâyete bağlı suçlarda süre ve usulü, önödeme ve uzlaştırmayı hesaplamak ve dava engellerini denetlemek gerektiğinde kullanılır. |
| Zaman ve Yer Bakımından Uygulama | references/zaman-yer-bakimindan-uygulama.md |
Kanunların zaman bakımından uygulanması (lehe kanun) ile yer bakımından uygulanması (Türkiye'de/yurt dışında işlenen suçlar) sorunlarını çözmek gerektiğinde kullanılır. |
| Savunma Stratejisi ve Risk Değerlendirmesi | references/savunma-strateji-risk.md |
Bir ceza isnadında savunma hattını kurmak, beraat-indirim-düşme seçeneklerini tartmak ve müvekkile gerçekçi risk haritası sunmak gerektiğinde kullanılır. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu:
references/_metodoloji.md
Kaynak kuralı (özet)
İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); model hafızasından karar numarası üretme; emin olunmayan künye
[doğrulanacak]. Mevzuat madde/fıkra ile. turk-hukuku-mevzuat-mcp /
turk-hukuku-ictihat-mcp sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki AGENTS.md'dedir.
Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış
içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. SORUMLULUK-REDDI.md.