aydincan Deniz Ticareti Hukuku
Deniz ticareti: gemi ve donatan, navlun sözleşmeleri ve konişmento, deniz alacakları ve gemi ipoteği, müşterek avarya, çatma ve kurtarma; TTK Beşinci Kitap uygulaması.
Başat mevzuat: TTK 6102
Çalışma akışı
- Süre/aciliyet taraması: Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
- Olayı sabitle: Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
- Alt-konuya in: Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve
references/<konu>.mddosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula. - Altlama ve sonuç: Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.
Alt-konular
| Konu | Referans | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Temel Kavramlar ve Sistematik | references/temel-kavramlar-ve-sistematik.md |
Deniz ticareti hukukunun temel kavramlarını (gemi, donatan, taşıyan, navlun, konişmento) ve TTK Beşinci Kitap sistematiğini ilk kez bir dosyaya çerçevelerken; uyuşmazlığın hangi alt alana girdiğini ve hangi norm rejiminin uygulanacağını belirlemek için kullan. |
| Gemi Mülkiyeti, Sicil ve Gemi İpoteği | references/gemi-mulkiyeti-sicil-ipotek.md |
Gemi alım-satımı, gemi siciline tescil, gemi mülkiyetinin devri ve gemi ipoteği/kanuni rehin hakları söz konusu olduğunda; geminin ayni hak durumunu, takyidatları ve finansman teminatını incelemek için kullan. |
| Navlun Sözleşmesi, Çarter Parti ve Konişmento | references/navlun-sozlesmesi-carter-konismento.md |
Deniz yoluyla yük taşıma sözleşmeleri (yolculuk çarteri, zaman çarteri, kırkambar) ve konişmento düzenlendiğinde; sözleşme tipini, tarafların borçlarını, starya/sürastarya ve konişmentonun ispat işlevini analiz etmek için kullan. |
| Taşıyanın Sorumluluğu ve Yük Ziya/Hasarı | references/tasiyanin-sorumlulugu-yuk-hasari.md |
Taşınan yükün ziyaa uğraması, hasar görmesi veya gecikmesi nedeniyle taşıyana karşı talep ya da savunma hazırlanırken; sorumluluğun şartlarını, kurtuluş hallerini, sorumluluk sınırını ve ihbar yükümlülüğünü değerlendirmek için kullan. |
| Çatma ve Deniz Kazaları | references/catma-deniz-kazalari.md |
İki ya da daha çok geminin çarpışması (çatma) veya başka bir deniz kazasından kaynaklanan zararlarda; kusur paylaşımını, zararın dağıtımını ve üçüncü kişilere karşı sorumluluğu belirlemek için kullan. |
| Kurtarma ve Müşterek Avarya | references/kurtarma-musterek-avarya.md |
Tehlikedeki gemi veya yükün kurtarılması (kurtarma ücreti) ya da ortak selamet için bilerek yapılan fedakârlık/masrafların paylaşımı (müşterek avarya) gündeme geldiğinde; ücret/garame paylarını ve York-Anvers Kurallarının uygulamasını çözmek için kullan. |
| Deniz Alacakları ve Geminin İhtiyati Haczi | references/deniz-alacaklari-gemi-ihtiyati-haciz.md |
Bir deniz alacağını teminat altına almak için gemiye ihtiyati haciz koydurmak ya da konulan haczi kaldırmak gerektiğinde; alacağın deniz alacağı niteliğini, yetkili mahkemeyi, teminatı ve serbest bırakma şartlarını belirlemek için kullan. |
| Donatanın Sorumluluğu ve Sınırlandırılması | references/donatan-sorumlulugun-sinirlandirilmasi.md |
Donatan/gemi işletme müteahhidinin deniz alacaklarına karşı sorumluluğunu küresel olarak sınırlandırması (LLMC sınırlı sorumluluk fonu) ya da alacaklının bu sınırı aşmaya çalışması söz konusu olduğunda kullan. |
| Deniz Sigortası ve P&I | references/deniz-sigortasi-pandi.md |
Gemi (tekne), yük veya sorumluluk (P&I) sigortalarında riziko, beyan yükümlülüğü, tazminat ve rücu uyuşmazlıkları çıktığında; poliçe ve kulüp kuralları çerçevesinde teminat kapsamını ve sigortacının rücu hakkını değerlendirmek için kullan. |
| Dava, Görev-Yetki ve Tahkim | references/dava-usul-gorev-yetki-tahkim.md |
Deniz ticareti uyuşmazlığında dava açmadan veya savunma kurmadan önce görevli ve yetkili mahkemeyi, tahkim/yabancı hukuk şartının geçerliliğini, dava şartlarını ve kanun yollarını belirlemek için kullan. |
| Süreler ve Zamanaşımı | references/surelerin-zamanasimi.md |
Deniz ticareti alacak ve taleplerinde hangi sürenin geçtiğini, kesilme-durma hallerini ve ihbar/protesto sürelerini hesaplamak; dava ya da savunmada zamanaşımı definin gündeme geleceği her durumda kullan. |
| Belge İnceleme (Konişmento, Çarter ve Sörvey) | references/belge-konismento-carter-inceleme.md |
Eldeki deniz ticareti belgelerini (konişmento, çarter parti, sörvey/ekspertiz raporu, gemi jurnali, protesto) hızla okuyup riskli kayıtları, çelişkileri ve eksik delilleri çıkarmak gerektiğinde kullan. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu:
references/_metodoloji.md
Kaynak kuralı (özet)
İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); model hafızasından karar numarası üretme; emin olunmayan künye
[doğrulanacak]. Mevzuat madde/fıkra ile. turk-hukuku-mevzuat-mcp /
turk-hukuku-ictihat-mcp sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki AGENTS.md'dedir.
Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış
içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. SORUMLULUK-REDDI.md.