aydincan Ekonomik ve Mali Suçlar
Ekonomik ceza hukuku: aklama (5549/MASAK), vergi kaçakçılığı (VUK m.359), nitelikli dolandırıcılık, zimmet/rüşvet, sermaye piyasası suçları; şirketler ve yöneticiler için ceza riski yönetimi.
Başat mevzuat: TCK 5237, 5549, 6362 SPK, 213 VUK
Çalışma akışı
- Süre/aciliyet taraması: Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
- Olayı sabitle: Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
- Alt-konuya in: Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve
references/<konu>.mddosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula. - Altlama ve sonuç: Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.
Alt-konular
| Konu | Referans | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Ekonomik Ceza Hukuku Temel Kavramlar ve Sistematik | references/temel-kavramlar-ve-sistem.md |
Ekonomik/mali bir fiilin hangi suç tipine ve hangi mevzuat katmanına oturduğunu çözmek, suç genel teorisini (kast, iştirak, içtima, tüzel kişi sorumluluğu) ekonomik suçlara uyarlamak ve dosyanın iskeletini kurmak gerektiğinde kullanılır. |
| Aklama (Kara Para) ve MASAK Yükümlülükleri | references/aklama-masak.md |
Suçtan kaynaklanan malvarlığı değerlerini aklama (TCK m.282) iddiası, öncül suç tartışması, MASAK şüpheli işlem bildirimi ve yükümlü sorumluluğu söz konusu olduğunda; aklama soruşturmasında savunma veya uyum kurgusu gerektiğinde kullanılır. |
| Vergi Kaçakçılığı Suçları (VUK m.359) | references/vergi-kacakciligi-vuk-359.md |
Sahte/muhteviyatı itibarıyla yanıltıcı belge düzenleme veya kullanma, defter-belge gizleme, çift defter gibi VUK m.359 fiilleri; mütalaa/dava şartı, pişmanlık ve idari vergi cezasıyla paralel süreç söz konusu olduğunda kullanılır. |
| Nitelikli Dolandırıcılık ve Güveni Kötüye Kullanma | references/nitelikli-dolandiricilik-guven-kotuye.md |
Hileyle menfaat temini (TCK m.157-158) veya devralınan malvarlığının amacı dışında kullanılması (TCK m.155) iddiaları; bilişim, bankacılık, ticari faaliyet kapsamındaki nitelikli haller ve sözleşmeden doğan ihtilafın suç boyutu söz konusu olduğunda kullanılır. |
| Zimmet, Rüşvet ve Görevle Bağlantılı Suçlar | references/zimmet-rusvet-gorev-suclari.md |
Kamu görevlisinin veya banka mensubunun malı zimmetine geçirmesi (TCK m.247, Bankacılık K. m.160), rüşvet (TCK m.252), irtikâp (m.250) ve görevi kötüye kullanma (m.257) iddiaları; etkin pişmanlık ve görevlinin sıfatı tartışıldığında kullanılır. |
| Sermaye Piyasası Suçları (Manipülasyon ve İçsel Bilgi) | references/sermaye-piyasasi-suclari.md |
Bilgi suistimali/içeriden öğrenenlerin ticareti (SPK m.106), piyasa dolandırıcılığı/manipülasyon (SPK m.107) ve sermaye piyasası araçlarıyla işlenen güveni kötüye kullanma/sahtecilik (m.110) iddiaları ile SPK mütalaa/şikâyet şartı söz konusu olduğunda kullanılır. |
| Karşılıksız Çek ve Kambiyo Suçları | references/karsiliksiz-cek-kambiyo.md |
Karşılıksızdır işlemi yapılan çekte adli para cezası ve çek düzenleme/hesap açma yasağı (5941 s. Çek Kanunu m.5), şikâyet süresi ve etkin pişmanlıkla yaptırımın kaldırılması söz konusu olduğunda kullanılır. |
| Elkoyma, Müsadere ve Malvarlığı Tedbirleri | references/elkoyma-musadere-malvarligi.md |
Ekonomik suç dosyalarında taşınmaz/hak/alacaklara elkoyma (CMK m.128), eşya ve kazanç müsaderesi (TCK m.54-55), tedbire itiraz ve malvarlığının iadesi/serbest bırakılması söz konusu olduğunda kullanılır. |
| Usul, Görev-Yetki ve Mütalaa/Dava Şartları | references/usul-gorev-yetki-dava-sarti.md |
Ekonomik suç dosyasında soruşturma-kovuşturma akışı, görevli-yetkili mahkeme, iddianame denetimi (CMK m.170, m.174) ve vergi/SPK suçlarına özgü mütalaa-şikâyet ön şartlarının kontrolü gerektiğinde kullanılır. |
| İspat, Delil ve Bilirkişi Değerlendirmesi | references/ispat-delil-bilirkisi.md |
Ekonomik suç dosyasında belge, banka kaydı, dijital veri ve kurum raporlarının (VDK, MASAK, SPK, BDDK) delil değeri, delil yasakları ve mali bilirkişi raporunun denetimi söz konusu olduğunda kullanılır. |
| Kurumsal Ceza Riski, Uyum ve Savunma Stratejisi | references/risk-yonetimi-uyum-savunma-stratejisi.md |
Şirket ve yöneticiler için ekonomik suç riskinin haritalanması, etkin pişmanlık-uzlaşma-kamu davasının ertelenmesi gibi seçeneklerin tartılması, kurum içi uyum (MASAK/SPK/vergi) zafiyetlerinin giderilmesi ve genel savunma kurgusu gerektiğinde kullanılır. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu:
references/_metodoloji.md
Kaynak kuralı (özet)
İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); model hafızasından karar numarası üretme; emin olunmayan künye
[doğrulanacak]. Mevzuat madde/fıkra ile. turk-hukuku-mevzuat-mcp /
turk-hukuku-ictihat-mcp sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki AGENTS.md'dedir.
Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış
içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. SORUMLULUK-REDDI.md.