aydincan Eşya Hukuku
Eşya hukuku: zilyetlik ve tapu sicili, taşınır/taşınmaz mülkiyeti, sınırlı ayni haklar (irtifak, rehin, intifa), istihkak ve el atmanın önlenmesi (müdahalenin meni) davaları.
Başat mevzuat: TMK 4721
Çalışma akışı
- Süre/aciliyet taraması: Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
- Olayı sabitle: Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
- Alt-konuya in: Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve
references/<konu>.mddosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula. - Altlama ve sonuç: Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.
Alt-konular
| Konu | Referans | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Temel Kavramlar ve Ayni Hak Sistematiği | references/temel-kavramlar-ve-sistem.md |
Eşya hukuku uyuşmazlığını ilk kez nitelendirirken; ayni hak mı zilyetlik mi borç ilişkisi mi, taşınır mı taşınmaz mı, mülkiyet mi sınırlı ayni hak mı sorularını ayırmak ve doğru hukuki temeli kurmak için kullanılır. |
| İstihkak ve Mülkiyetin Korunması | references/istihkak-ve-mulkiyetin-korunmasi.md |
Malik, malını haksız elinde bulunduran kişiden geri istemek (istihkak) veya mülkiyetine yönelen haksız müdahaleyi durdurmak istediğinde; taşınır/taşınmaz farkı, ispat yükü ve iyiniyetli kazanım savunmaları için kullanılır. |
| El Atmanın Önlenmesi (Müdahalenin Meni) ve Ecrimisil | references/el-atmanin-onlenmesi-mudahalenin-meni.md |
Taşınmaza haksız tecavüz, işgal, geçiş, akıntı veya komşunun taşkın kullanımı söz konusu olduğunda; el atmanın önlenmesi, kal (yıkım) ve ecrimisil taleplerini kurmak ve müşterek mülkiyette husumeti çözmek için kullanılır. |
| Zilyetlik ve Zilyetliğin Korunması | references/zilyetlik-ve-korunmasi.md |
Tapu veya mülkiyet ispatı olmaksızın fiilî hâkimiyetin gasp ya da saldırı ile bozulduğu durumlarda; zilyetlik karinesi, gaspta geri alma, saldırıyı durdurma davaları ve kısa hak düşürücü süreler için kullanılır. |
| Tapu Sicili, Tescile Güven ve Tapu İptali-Tescil | references/tapu-sicili-ve-iptal-tescil.md |
Tapu kaydının gerçek hak durumunu yansıtmadığı (yolsuz tescil, sahtecilik, muvazaa, hata) hâllerde; tapu iptali ve tescil davası, tescile güven ilkesi ile iyiniyetli üçüncü kişinin korunması ve şerhlerin etkisi için kullanılır. |
| Kazandırıcı Zamanaşımı ile Mülkiyet Kazanımı | references/kazandirici-zamanasimi-tescili.md |
Tapulu taşınmazda kaydın yanlış/eksik olduğu ya da tapusuz taşınmazda uzun süreli malik gibi zilyetlik bulunduğu hâllerde; olağan ve olağanüstü kazandırıcı zamanaşımı şartları ile tescil davasını kurmak için kullanılır. |
| Paylı/Elbirliği Mülkiyet ve Ortaklığın Giderilmesi | references/paydaslik-ortakligin-giderilmesi.md |
Birden çok kişinin malik olduğu taşınmaz/taşınırda kullanım, yönetim ve pay tasarrufu sorunları ya da ortaklığın sona erdirilmesi (izale-i şuyu) gündeme geldiğinde; aynen taksim ve satış suretiyle giderme yollarını kurmak için kullanılır. |
| İrtifak Hakları (İntifa, Geçit, Üst Hakkı) | references/irtifak-haklari.md |
Bir taşınmaz üzerinde başkası lehine kullanım/yararlanma hakkı kurulması, kullanılması veya sona erdirilmesi söz konusu olduğunda; intifa, oturma, üst hakkı ve geçit/mecra gibi irtifakların tesisi, içeriği ve terkini için kullanılır. |
| Taşınmaz Rehni ve İpotek | references/tasinmaz-rehni-ipotek.md |
Bir alacağın taşınmaz teminatına bağlanması, ipoteğin kurulması/derecesi/paraya çevrilmesi veya fekki gündeme geldiğinde; ipotek, ipotekli borç senedi ayrımı, üst sınır ipoteği ve takip yolu için kullanılır. |
| Taşınır Rehni ve Ticari İşlemlerde Taşınır Rehni | references/tasinir-rehni-ticari-islem.md |
Taşınır mal, alacak veya işletme varlığının teminat gösterilmesi söz konusu olduğunda; klasik teslime bağlı taşınır rehni ile 6750 sayılı Kanun kapsamında teslimsiz (sicil) rehin ayrımı ve paraya çevirme için kullanılır. |
| Eşya Hukukunda Usul, Görev-Yetki ve İhtiyati Tedbir | references/dava-usul-gorev-yetki-tedbir.md |
Eşya hukuku davası açılmadan önce görevli/yetkili mahkeme, dava şartları, harç-değer, ispat yükü ve taşınmazın devrini önleyici ihtiyati tedbir/şerh stratejisinin belirlenmesi gerektiğinde kullanılır. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu:
references/_metodoloji.md
Kaynak kuralı (özet)
İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); model hafızasından karar numarası üretme; emin olunmayan künye
[doğrulanacak]. Mevzuat madde/fıkra ile. turk-hukuku-mevzuat-mcp /
turk-hukuku-ictihat-mcp sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki AGENTS.md'dedir.
Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış
içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. SORUMLULUK-REDDI.md.