Göç ve Yabancılar Hukuku
Yabancılar ve uluslararası koruma: 6458 sayılı Kanun — ikamet izinleri, sınır dışı etme ve idari gözetim, uluslararası koruma başvurusu, çalışma izni ve vatandaşlık; idari dava yolları.
Başat mevzuat: 6458 YUKK
Çalışma akışı
- Süre/aciliyet taraması: Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
- Olayı sabitle: Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
- Alt-konuya in: Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve
references/<konu>.mddosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula. - Altlama ve sonuç: Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.
Alt-konular
| Konu | Referans | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Temel Kavramlar ve Sistematik | references/temel-kavramlar-ve-sistem.md |
Yabancının statüsünü (vize, ikamet, koruma, çalışma, düzensiz göçmen) belirleyip hangi rejim ve makamın uygulanacağını saptamak gerektiğinde; göç hukukunun temel kavram ve kurum haritasına ihtiyaç duyulduğunda kullanılır. |
| İkamet İzinleri ve Başvuru | references/ikamet-izinleri.md |
İkamet izni başvurusu, uzatma, tür değişikliği ya da ret/iptal işlemiyle karşılaşıldığında; hangi izin türünün şartlarının taşındığını ve başvuru usulünü saptamak gerektiğinde kullanılır. |
| Uluslararası ve Geçici Koruma | references/uluslararasi-koruma.md |
Sığınma, mülteci, ikincil veya geçici koruma talebi söz konusu olduğunda; koruma başvurusunun statü tespiti, başvuru usulü, geri gönderme yasağı ve ret kararına itiraz için kullanılır. |
| Sınır Dışı Etme ve İdari Gözetim | references/sinir-disi-idari-gozetim.md |
Yabancı hakkında sınır dışı etme (deport) kararı veya idari gözetim kararı verildiğinde; kararın hukuka uygunluğunu, geri gönderme yasağını ve dava/itiraz sürelerini denetlemek için kullanılır. |
| Çalışma İzni ve Uluslararası İşgücü | references/calisma-izni.md |
Yabancının çalışma izni başvurusu, uzatması, ret/iptali veya izinsiz çalışma yaptırımı söz konusu olduğunda; 6735 sayılı Kanun kapsamında izin türü ve usulünü saptamak için kullanılır. |
| Türk Vatandaşlığı | references/vatandaslik-hukuku.md |
Türk vatandaşlığının kazanılması, kaybı, evlilik veya istisnai yolla edinimi ya da başvuru reddi söz konusu olduğunda; 5901 sayılı Kanun kapsamında şart ve usulü saptamak için kullanılır. |
| İdari Dava ve Yargı Yolu | references/idari-dava-yargi-yolu.md |
Göç İdaresi veya Bakanlık işlemine (ikamet ret, sınır dışı, çalışma izni ret, vatandaşlık ret) karşı dava açılacağında; görevli-yetkili mahkemeyi, süreyi ve yürütmenin durdurulmasını saptamak için kullanılır. |
| Dilekçe ve Başvuru Taslağı | references/dilekce-basvuru-taslagi.md |
İkamet/çalışma/vatandaşlık başvuru dilekçesi, idari itiraz veya iptal dava dilekçesi hazırlanacağında; yer tutucu disiplini ve doğru madde atıflarıyla taslak üretmek için kullanılır. |
| Süreler ve Hak Düşürücü Süreler | references/sureler-ve-zamanasimi.md |
Göç işlemlerinde dava/itiraz/başvuru sürelerinin hesaplanması veya kaçırma riskinin değerlendirilmesi gerektiğinde; özellikle sınır dışı ve idari gözetimin kısa süreleri için kullanılır. |
| İspat ve Delil Yönetimi | references/ispat-delil.md |
Göç dosyasında ispat yükünün kimde olduğu, hangi belge ve delillerin gerektiği veya risk anlatısının nasıl belgeleneceği değerlendirileceğinde kullanılır. |
| Risk Değerlendirmesi ve Strateji | references/risk-strateji.md |
Yabancının dosyasında izlenecek yol seçenekleri tartılacağında; sınır dışı/gözetim riski, başvuru-dava ardışıklığı ve en lehe statünün belirlenmesi gerektiğinde kullanılır. |
| Müvekkil ve Makam İletişimi | references/muvekkil-iletisimi.md |
Yabancı müvekkile süreç, riskler ve adımların sade anlatılması veya idari makama/mahkemeye resmî yazışma hazırlanması gerektiğinde kullanılır. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu:
references/_metodoloji.md
Kaynak kuralı (özet)
İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); model hafızasından karar numarası üretme; emin olunmayan künye
[doğrulanacak]. Mevzuat madde/fıkra ile. turk-hukuku-mevzuat-mcp /
turk-hukuku-ictihat-mcp sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki AGENTS.md'dedir.
Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış
içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. SORUMLULUK-REDDI.md.