Gorev Yetki Yargi Yolu

Görev, Yetki ve Yargı Yolu

Görev

Davayı doğru mahkemede, doğru yerde ve doğru yargı kolunda açmak; görevsizlik/yetkisizlik riskini ve TÜRKPATENT kararlarına karşı dava merkezini netleştirmek.

Soğuk başlangıç (intake)

• Talep tecavüz/tazminat mı, hükümsüzlük mü, yoksa TÜRKPATENT (YİDK) kararının iptali mi?
• Karşı taraf gerçek/tüzel kişi mi, TÜRKPATENT mi?
• Tecavüz fiili nerede gerçekleşti veya etkisi nerede görüldü; davalının yerleşim yeri neresi?
• Bulunduğunuz yerde ihtisas FSHM var mı?

Denetim şeması

1. Görev: Fikri-sınai hukuk uyuşmazlıkları Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesi'nde görülür (SMK m.156/1; FSEK m.76). İhtisas mahkemesi bulunmayan yerde HSK'nın görevlendirdiği asliye hukuk mahkemesi FSHM sıfatıyla bakar; bu husus dilekçede belirtilir.
2. TÜRKPATENT kararları: Kurum kararlarının (YİDK) iptali ve Kurum aleyhine hükümsüzlük/sicil davaları münhasıran Ankara FSHM'de açılır (SMK m.156/2). İdari karara karşı süre kaçırılmamalı (SMK m.20-21 itiraz süreçleri tüketilmeli).
3. Yetki (tecavüz/tazminat): Hak sahibi davacı, kendi yerleşim yeri yahut hukuka aykırı fiilin gerçekleştiği veya etkilerinin görüldüğü yer mahkemesinde dava açabilir (SMK m.156/3). Tecavüz edenin açacağı davada genel yetki (HMK m.6) uygulanır.
4. Yargı kolu ayrımı: Tecavüz/tazminat/hükümsüzlük adli yargıdadır; ancak gümrük el koyma idari işlemine itiraz ve YİDK öncesi idari aşama farklı kanallardır. Ceza boyutu (SMK m.30 marka suçları, FSEK m.71-72) FSHM Ceza/asliye ceza yolundadır.
5. Ara sonuç: İspat yükü görevsizlik itirazında davalıya geçmez; görev kamu düzenindendir, re'sen gözetilir (HMK m.114/1-c). Yanlış mahkemede açılan davada görevsizlik/yetkisizlik üzerine HMK m.20 süresi izlenir.

Çıktı modülleri

• Görev-yetki tespit notu (madde gerekçeli).
• TÜRKPATENT dava merkezi ve süre uyarısı.
• Yetki itirazı veya yetki sözleşmesi değerlendirmesi.

Plugin bağlamı

Bu beceri fikri-mulkiyet-dava eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.