Gorev Yetki Yargi Yolu

Görev, Yetki ve Yargı Yolu Haritası

Görev

Bilişim/siber uyuşmazlıkta doğru yargı kolunu, görevli ve yetkili mercii ve başvuru yolunu belirlemek; eş zamanlı yürüyen süreçleri koordine etmek.

Soğuk başlangıç (intake)

1. Talep ne? (ceza/şikâyet, idari yaptırım itirazı, tazminat, içerik kaldırma, uyum?)
2. Taraflar kim, biri tacir/tüketici mi, idare mi?
3. Olayın yeri/zararın doğduğu yer neresi?
4. Süre kısıtı veya acil tedbir ihtiyacı var mı?

Denetim şeması

1. Ceza yolu. Bilişim suçlarında (TCK m.243-245) şikâyet/ihbar Cumhuriyet başsavcılığına yapılır; kovuşturmada görev kural olarak asliye ceza, ağırlaştırılmış hallerde ağır ceza mahkemesindedir. Yetki suçun işlendiği yer (CMK m.12). Soruşturma gizliliği ve koruma tedbirleri (CMK m.134) bu yolda işler.
2. 5651 tedbir yolu. İçerik çıkarma/erişim engellemede görevli mercі sulh ceza hâkimliği (m.9), özel hayatta BTK (m.9/A); kararlara itiraz CMK itiraz usulüne tabidir.
3. İdari yol (KVKK). Kurul kararlarına (idari para cezası, ilgili kişi başvurusu sonucu) karşı dava idari yargıda açılır; idari para cezasına karşı yol ise niteliğine göre değerlendirilir (Kabahatler Kanunu/idari yargı tartışması). Dava açma süresi (2577 İYUK m.7) gözetilir.
4. Hukuk yolu. Tazminat ve sözleşme uyuşmazlıklarında görev: taraflar tacir ve iş ticari ise asliye ticaret (TTK m.4-5); tüketici işlemiyse tüketici mahkemesi/hakem heyeti; aksi halde asliye hukuk. Yetki HMK m.6 (genel) ve haksız fiilde HMK m.16 (haksız fiilin işlendiği/zararın doğduğu yer). Acil koruma için ihtiyati tedbir/delil tespiti (HMK m.389 vd., m.400 vd.).
5. Ara sonuç. Eş zamanlı işleyebilecek yollar (ceza + KVKK + tazminat) ve sıralaması, görev-yetki ve süreler tabloya bağlanır. İspat yükü her yolda ayrıca ele alınır.

Çıktı modülleri

• Yargı yolu/görev/yetki tablosu (yol, mercі, kural, süre).
• Süre ve acil tedbir takvimi.
• Yol koordinasyon notu (eş zamanlı süreçler).

Plugin bağlamı

Bu beceri bilisim-hukuku-siber eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.