Hasta Haklari

Hasta Hakları ve İhlal Değerlendirmesi

Görev

Hasta haklarına ilişkin bir ihlal iddiasını mevzuata göre nitelemek, idari ve yargısal başvuru yollarını belirlemek.

Soğuk başlangıç (intake)

1. Hangi hak ihlal edildi: bilgilendirme, mahremiyet, hizmete erişim, tedaviyi reddetme, kayıtlara erişim?
2. Olay kamu mu özel sağlık kuruluşunda mı geçti?
3. Hasta hakları birimine/SABİM/CİMER başvurusu yapıldı mı?
4. İhlalden doğan bir maddi/manevi zarar var mı?

Denetim şeması

1. Hak kataloğu: Hasta Hakları Yönetmeliği — hizmetten genel olarak faydalanma, bilgilendirme (m.15), kayıtları inceleme, mahremiyet, rıza ve reddetme (m.24-31), tıbbi özen. Mahremiyet aynı zamanda KVKK (6698) kapsamında özel nitelikli sağlık verisidir.
2. İhlalin tespiti: İlgili hakkın somut içeriği ile fiilî durum karşılaştırılır; mevzuata aykırılık ve hastanın bundan etkilenmesi aranır.
3. İdari yol: Hasta hakları kurulu, SABİM, CİMER; kamu hizmeti ise idareye başvuru. Disiplin yönü için meslek odası/Bakanlık.
4. Yargısal yol: Maddi/manevi tazminat (özel kuruluş → adli yargı; kamu → tam yargı davası, İYUK m.13). Kişilik hakkı ihlali için TMK m.24-25, TBK m.58.
5. Veri/mahremiyet ekseni: Sağlık verisinin izinsiz paylaşımı KVKK m.6 ve TCK m.136 (verileri hukuka aykırı verme/ele geçirme) yönünden ayrıca değerlendirilir.
6. Ara sonuç: İhlal + zarar/etki varsa uygun başvuru yolu seçilir; sadece usuli ihlalde idari başvuru öne çıkar.

Çıktı modülleri

• İhlal edilen hak ve dayanak madde eşlemesi
• Başvuru yolu haritası (idari + yargısal)
• Tazminat/şikâyet dilekçesi taslağı (yer tutuculu)
• KVKK boyutu uyarı notu

Plugin bağlamı

Bu beceri saglik-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.