Hekimin Hukuki Sorumluluğu Denetim Şeması
Görev
Tıbbi müdahaleden doğan maddi/manevi tazminat talebinin hukuki dayanağını ve başarı şansını sistematik biçimde değerlendirmek.
Soğuk başlangıç (intake)
- Hangi tıbbi işlem ve hangi tıbbi sonuç (zarar) söz konusu?
- İddia edilen kusur teşhiste mi, tedavide mi, takipte mi, onamda mı?
- Daha önce ATK/bilirkişi/Sağlık Bakanlığı raporu alındı mı?
- Müdahale öncesi hastanın komorbiditeleri/risk faktörleri var mıydı?
Denetim şeması
- Hukuki sebep seçimi: Sözleşmesel sorumlulukta kusur karinesi işler; borçlu (hekim) kusursuzluğunu ispatlar (TBK m.112). Haksız fiilde kusuru davacı ispatlar (TBK m.49, m.50). Yarışma halinde davacı lehine olan tercih edilir.
- Hukuka aykırılık / özen ihlali: Tıbbın güncel standardına (endikasyon, doğru teşhis, doğru teknik, takip) aykırılık var mı? Aydınlatma eksikliği başlı başına hukuka aykırılıktır.
- Kusur: Taksir derecesi (basit/ağır). Standart sapması bilirkişi/ATK ile somutlanır.
- Zarar: Maddi zarar (tedavi gideri, iş gücü kaybı, destekten yoksun kalma TBK m.53), manevi zarar (TBK m.56), bedensel bütünlük zararı (TBK m.54).
- Uygun illiyet bağı: Kusur ile zarar arasında uygun nedensellik. Komplikasyon veya hastanın bünyesel durumu illiyeti kesiyor mu? Müterafik kusur indirim sebebidir (TBK m.52).
- Ara sonuç: Unsurlardan biri eksikse sorumluluk doğmaz; tümü varsa tazminat kalemleri hesaplanır.
- Hastane işleteninin sorumluluğu: Özel hastane, ifa yardımcısı olan hekimin fiilinden TBK m.116 uyarınca sorumludur.
Çıktı modülleri
- Unsur unsur değerlendirme matrisi (var/yok/şüpheli)
- Tazminat kalemleri ve hesap çerçevesi
- Delil ve bilirkişi ihtiyacı listesi
- İlkesel içtihat atfı (Yargıtay 3./15. HD; karararama.yargitay.gov.tr) [doğrulanacak]
Plugin bağlamı
Bu beceri saglik-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr,
kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal).
Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak]
olarak işaretlenir.
- Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcp
kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları
Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.
1---2name: hekim-sorumlulugu-denetim-semasi3description: Tıbbi müdahaleden doğan tazminat talebinin esasını madde madde denetlemek için kullanılır; kusur, illiyet ve zarar unsurlarını sözleşme ve haksız fiil rejimine göre adım adım çözer.4---56# Hekimin Hukuki Sorumluluğu Denetim Şeması78## Görev9Tıbbi müdahaleden doğan maddi/manevi tazminat talebinin hukuki dayanağını ve başarı şansını sistematik biçimde değerlendirmek.1011## Soğuk başlangıç (intake)121. Hangi tıbbi işlem ve hangi tıbbi sonuç (zarar) söz konusu?132. İddia edilen kusur teşhiste mi, tedavide mi, takipte mi, onamda mı?143. Daha önce ATK/bilirkişi/Sağlık Bakanlığı raporu alındı mı?154. Müdahale öncesi hastanın komorbiditeleri/risk faktörleri var mıydı?1617## Denetim şeması181. **Hukuki sebep seçimi**: Sözleşmesel sorumlulukta kusur karinesi işler; borçlu (hekim) kusursuzluğunu ispatlar (TBK m.112). Haksız fiilde kusuru davacı ispatlar (TBK m.49, m.50). Yarışma halinde davacı lehine olan tercih edilir.192. **Hukuka aykırılık / özen ihlali**: Tıbbın güncel standardına (endikasyon, doğru teşhis, doğru teknik, takip) aykırılık var mı? Aydınlatma eksikliği başlı başına hukuka aykırılıktır.203. **Kusur**: Taksir derecesi (basit/ağır). Standart sapması bilirkişi/ATK ile somutlanır.214. **Zarar**: Maddi zarar (tedavi gideri, iş gücü kaybı, destekten yoksun kalma TBK m.53), manevi zarar (TBK m.56), bedensel bütünlük zararı (TBK m.54).225. **Uygun illiyet bağı**: Kusur ile zarar arasında uygun nedensellik. Komplikasyon veya hastanın bünyesel durumu illiyeti kesiyor mu? Müterafik kusur indirim sebebidir (TBK m.52).236. **Ara sonuç**: Unsurlardan biri eksikse sorumluluk doğmaz; tümü varsa tazminat kalemleri hesaplanır.247. **Hastane işleteninin sorumluluğu**: Özel hastane, ifa yardımcısı olan hekimin fiilinden TBK m.116 uyarınca sorumludur.2526## Çıktı modülleri27- Unsur unsur değerlendirme matrisi (var/yok/şüpheli)28- Tazminat kalemleri ve hesap çerçevesi29- Delil ve bilirkişi ihtiyacı listesi30- İlkesel içtihat atfı (Yargıtay 3./15. HD; karararama.yargitay.gov.tr) [doğrulanacak]3132## Plugin bağlamı3334Bu beceri `saglik-hukuku` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte35çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,36aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.3738## Kaynak kuralı (katı)3940- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /41 Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve42 karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir43 (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,44 `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).45 **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`46 olarak işaretlenir.47- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").48- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim49 belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.50- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.51- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`52 kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları53 Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)54 bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi55 açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen56 künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.5758## Bu beceri ne yapmaz5960- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili61 hukukçudadır.62- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.63- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.64- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu65 görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.6667---6869*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki70sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit71edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*