aydincan Hukuki Mütalaa ve Görüş Yazımı
Hukuki mütalaa ve görüş yazımı: olayın tespiti, hukuki sorunun çerçevelenmesi, mevzuat-içtihat-doktrin değerlendirmesi (altlama), seçeneklerin tartılması ve gerekçeli sonuç; risk haritası ve eylem önerisi.
Başat mevzuat: ilgili mevzuat
Çalışma akışı
- Süre/aciliyet taraması: Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
- Olayı sabitle: Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
- Alt-konuya in: Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve
references/<konu>.mddosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula. - Altlama ve sonuç: Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.
Alt-konular
| Konu | Referans | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Mütalaa Temel Yapısı ve Türü | references/mutalaa-temel-yapi-ve-tur.md |
Bir hukuki görüş veya mütalaa hazırlanması istendiğinde işin türünü (dava içi uzman görüşü, danışmanlık görüşü, kurumsal risk mütalaası) belirleyip iskeletini kurmak için kullanılır; mütalaanın dava dilekçesi ve bilirkişi raporundan farkını netleştirir. |
| Olay Tespiti ve Vakıa Çekirdeği | references/olay-tespiti-ve-vakia-cekirdegi.md |
Dağınık belge, beyan ve yazışmalardan mütalaanın dayanacağı çelişmesiz maddi vakıa çekirdeğini ayıklamak, tartışmalı ve eksik noktaları işaretlemek gerektiğinde kullanılır; hukuki değerlendirme öncesi zorunlu adımdır. |
| Hukuki Sorunun Çerçevelenmesi | references/hukuki-sorunun-cercevelenmesi.md |
Karmaşık bir uyuşmazlığı cevaplanabilir alt hukuki sorulara bölmek, doğru hukuk dalı ve normları belirleyip değerlendirme sırasını kurmak gerektiğinde kullanılır; mütalaanın yol haritasını oluşturur. |
| Altlama (Subsumption) Tekniği | references/altlama-subsumption-teknigi.md |
Maddi vakıayı hukuk kuralının soyut şartlarına tek tek yerleştirerek gerekçeli ara sonuç üretmek gerektiğinde kullanılır; mütalaanın hukuki değerlendirme bölümünün çekirdek yöntemidir. |
| İçtihat ve Doktrin Değerlendirmesi | references/ictihat-doktrin-degerlendirmesi.md |
Mütalaadaki hukuki görüşü Yargıtay/Danıştay/AYM içtihadı ve doktrinle desteklemek, içtihat eğilimini ve istikrar durumunu değerlendirmek gerektiğinde kullanılır; katı atıf hijyeniyle çalışır. |
| Seçeneklerin Tartılması ve Gerekçeli Görüş | references/seceneklerin-tartilmasi-ve-gorus.md |
Birden fazla hukuki yorum veya yol mümkün olduğunda her seçeneği lehte-aleyhte tartıp olasılık diliyle gerekçeli bir nihai kanaat oluşturmak gerektiğinde kullanılır; mütalaanın sonuç bölümünü üretir. |
| Risk Haritası ve Eylem Önerisi | references/risk-haritasi-ve-eylem-onerisi.md |
Hukuki değerlendirmeden çıkan riskleri olasılık ve etki ekseninde haritalandırıp somut, sıralı eylem önerileri üretmek gerektiğinde kullanılır; mütalaayı uygulanabilir kılan bölümdür. |
| Süreler ve Zamanaşımı Denetimi | references/sureler-ve-zamanasimi-denetimi.md |
Mütalaa konusu talebin zamanaşımı, hak düşürücü süre veya dava/başvuru süresi yönünden hâlâ kullanılabilir olup olmadığını denetlemek gerektiğinde kullanılır; her mütalaada zorunlu bir kontrol noktasıdır. |
| İspat ve Delil Değerlendirmesi | references/ispat-ve-delil-degerlendirmesi.md |
Mütalaadaki vakıaların hangi tarafça ve hangi delillerle ispatlanması gerektiğini, mevcut delil durumunda olası sonucu değerlendirmek gerektiğinde kullanılır; hukuki görüşün gerçekçilik sınamasıdır. |
| Görev, Yetki ve Yargı Yolu Tespiti | references/gorev-yetki-ve-yargi-yolu.md |
Mütalaa konusu uyuşmazlığın hangi yargı koluna, hangi görevli ve yetkili mahkemeye ait olduğunu, varsa zorunlu ön başvuru yolunu belirlemek gerektiğinde kullanılır; dava stratejisinin ilk kapısıdır. |
| Mütalaa Dili ve Üslubu | references/mutalaa-dili-ve-uslubu.md |
Hukuki görüşün tarafsız, gerekçeli ve ikna edici biçimde yazılmasını, olasılık dilinin ve atıf düzeninin doğru kullanılmasını sağlamak gerektiğinde kullanılır; mütalaayı dava dilekçesi üslubundan ayırır. |
| Çıkar Çatışması ve Mütalaa Etiği | references/cikar-catismasi-ve-mutalaa-etigi.md |
Mütalaa hazırlamadan önce çıkar çatışması, sır saklama ve bilimsel mütalaa veren akademisyen/uzmanın tarafsızlık yükümlülüğünü denetlemek gerektiğinde kullanılır; mütalaanın kabul edilebilirliğini ve güvenilirliğini korur. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu:
references/_metodoloji.md
Kaynak kuralı (özet)
İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); model hafızasından karar numarası üretme; emin olunmayan künye
[doğrulanacak]. Mevzuat madde/fıkra ile. turk-hukuku-mevzuat-mcp /
turk-hukuku-ictihat-mcp sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki AGENTS.md'dedir.
Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış
içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. SORUMLULUK-REDDI.md.