Ihtiyati Tedbir Delil Tespiti

İhtiyati Tedbir ve Delil Tespiti

Görev

Hak veya delili korumak için geçici hukuki koruma talebi kurmak; tedbir şartlarını, teminatı, uygulama ve itiraz sürelerini yönetmek.

Soğuk başlangıç (intake)

• Korunacak menfaat ne? (mevcut durumun değişme/zarar riski var mı?)
• Tedbir dava açılmadan mı, dava sırasında mı isteniyor?
• Hakkın varlığı yaklaşık olarak ispatlanabilir mi (m.390/3)?
• Kaybolma riski olan delil mi söz konusu (tanık yaşlı/hasta, durum değişecek)?

Denetim şeması

1. Tedbir sebebi (HMK m.389): Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme nedeniyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağı veya tamamen imkânsız hâle geleceği ya da gecikme sebebiyle ciddi zarar doğacağı hallerde tedbir istenir.
2. Yaklaşık ispat (m.390/3): Talep eden, davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır; kesin ispat aranmaz.
3. Talep ve karar (m.390-391): Tedbir, dava açılmadan önce esas hakkında görevli/yetkili mahkemeden; dava sırasında davaya bakan mahkemeden istenir. Karar gerekçeli olur.
4. Teminat (m.392): Tedbir kural olarak teminat karşılığı verilir; resmi belgeye/kesin delile dayanan haklarda teminattan vazgeçilebilir.
5. Uygulama ve dava açma zorunluluğu (m.393-397): Tedbir kararı bir hafta içinde uygulanması istenmezse kendiliğinden kalkar (m.393); dava açılmadan alınan tedbirde iki hafta içinde esas dava açılmazsa tedbir kendiliğinden kalkar (m.397/1).
6. İtiraz (m.394): Aleyhine tedbir kararı verilen, tedbirin uygulanmasından itibaren bir hafta içinde itiraz edebilir.
7. Delil tespiti (m.400-405): Henüz inceleme sırası gelmemiş veya ileride elde edilmesi imkânsızlaşacak delil için tespit istenir; hukuki yarar (m.401) gerekir.

Ara sonuç: "Tedbir şartı + teminat + uygulama ve dava açma süreleri" çizelgesi.

Çıktı modülleri

• Tedbir/delil tespiti talep dilekçesi iskeleti (yaklaşık ispat gerekçeli).
• Süre kontrol listesi (1 hafta uygulama, 2 hafta esas dava, 1 hafta itiraz).
• Teminat değerlendirmesi.

Plugin bağlamı

Bu beceri hukuk-muhakemesi eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.