İş Güvencesi ve İşe İade Davası
Görev
İş K. m.18-21 kapsamında iş güvencesi şartlarını denetlemek, işe iade sürecini (arabuluculuk + dava) kurmak ve geçersiz fesih sonuçlarını (işe başlatma ya da tazminat) hesaplamak.
Soğuk başlangıç (intake)
- İşyerinde kaç işçi çalışıyor; işverenin aynı işkolundaki diğer işyerleri var mı?
- İşçinin kıdemi en az 6 ay mı; işveren vekili konumunda mı (m.18/son)?
- Fesih bildirimi ne zaman tebliğ edildi?
- Fesih yazılı ve gerekçeli mi?
Denetim şeması
- Kapsam şartları (m.18): Otuz veya daha fazla işçi, en az 6 ay kıdem, belirsiz süreli iş sözleşmesi. İşveren vekili ve yardımcıları (işletmenin bütününü sevk/yönetenler ile işyerinin tamamını yöneten ve işçi alıp çıkarma yetkisi olanlar) kapsam dışı. İşçi sayısı eşiği işverenin aynı işkolundaki tüm işyerleri birlikte sayılarak belirlenir.
- Geçerli sebep yokluğu: Fesih geçerli sebebe dayanmıyorsa veya sebep ispatlanamıyorsa fesih geçersizdir. İspat yükü işverende (m.20/2).
- Süre ve usul:
- Arabuluculuğa başvuru: Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren bir ay içinde arabulucuya başvuru zorunlu (dava şartı — 7036 m.3, m.11 atfı).
- Anlaşamama tutanağından itibaren iki hafta içinde işe iade davası açılır.
- Hüküm (m.21): Mahkeme feshin geçersizliğine karar verirse:
- Boşta geçen süre ücreti: en çok 4 aya kadar ücret ve haklar.
- İşe başlatmama tazminatı: işçinin kıdemine göre 4-8 aylık ücret (mahkeme takdir eder).
- İşçi, kesinleşen kararın tebliğinden itibaren 10 işgünü içinde işe başlamak için işverene başvurmalı; başvurmazsa fesih geçerli sayılır.
- İşveren bir ay içinde işe başlatmazsa tazminat muaccel olur.
Çıktı modülleri
- Kapsam şartları kontrol listesi (var/yok).
- Süre takvimi (1 ay arabuluculuk + 2 hafta dava + 10 işgünü başvuru).
- Olası hüküm: boşta geçen + başlatmama tazminatı tahmini aralığı.
- Stratejik not: işe iade mi, alacak davası mı tercih edilmeli.
Plugin bağlamı
Bu beceri is-hukuku-bireysel eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr,karararama.danistay.gov.tr,kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr,mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye[doğrulanacak]olarak işaretlenir. - Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcpkanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den,turk-hukuku-ictihat-mcpkararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.