İş Kazası ve Meslek Hastalığı Tespiti ve Bildirim
Görev
Bir olayı iş kazası (5510 m.13) veya meslek hastalığı (5510 m.14) olarak nitelendirmek, bildirim yükümlülüklerini (6331 m.14, 5510 m.13/2) ve sürelerini denetlemek; eksik/geç bildirimin sonuçlarını çıkarmak.
Soğuk başlangıç (intake)
- Olay nerede, ne zaman, hangi koşulda gerçekleşti; çalışan o sırada işveren otoritesi altında mıydı?
- Yaralanma/ölüm var mı; sağlık raporu/epikriz mevcut mu?
- SGK'ya ve kolluğa bildirim yapıldı mı, tarihleri ne?
- Meslek hastalığı iddiası varsa maruziyet ve yükümlülük süresi nedir?
Denetim şeması
- İş kazası unsurları (5510 m.13): Sigortalının (a) işyerinde, (b) işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle, (c) işveren tarafından görevle başka yere gönderilmesi sırasında, (d) emziren kadının çocuğuna süt verme zamanlarında, (e) işverence sağlanan taşıtla gidiş-gelişte bedence/ruhça zarara uğraması. Bu hallerden biri varsa iş kazasıdır; illiyet geniş yorumlanır.
- Meslek hastalığı (5510 m.14): İşin niteliğine bağlı maruziyet sonucu hastalık; yükümlülük süresi ve maruziyet süresi listeye göre değerlendirilir, gerekirse Meslek Hastalıkları/SGK Sağlık Kurulu raporu.
- Bildirim (6331 m.14, 5510 m.13/2): İşveren kazayı kazadan sonraki üç iş günü içinde SGK'ya bildirir; ölümlü/ağır kazalarda kolluğa derhal haber verme. İSG kayıt yükümlülüğü ve ramak kala olaylarının kaydı (m.14/2) ayrıca denetlenir.
- İspat: Olayın iş kazası olduğunu kural olarak iddia eden (çalışan/hak sahibi) ortaya koyar; SGK tespiti yoksa iş mahkemesinde tespit davası açılabilir. Ara sonuç: Nitelendirme + bildirim durumu netleştir; geç bildirim idari cezaya ve SGK'ya doğan masrafların işverene rücuuna zemin olur.
Çıktı modülleri
- İş kazası/meslek hastalığı nitelendirme notu (madde altlamalı).
- Bildirim takvimi ve eksiklik raporu.
- Gerekirse tespit davası yol haritası.
Plugin bağlamı
Bu beceri is-sagligi-guvenligi eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr,
kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal).
Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak]
olarak işaretlenir.
- Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcp
kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları
Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.
1---2name: is-kazasi-meslek-hastaligi-tespit3description: Bir olayın iş kazası veya meslek hastalığı sayılıp sayılmadığını belirlemek, bildirim yükümlülüklerini ve sürelerini denetlemek için kullanılır.4---56# İş Kazası ve Meslek Hastalığı Tespiti ve Bildirim78## Görev9Bir olayı iş kazası (5510 m.13) veya meslek hastalığı (5510 m.14) olarak nitelendirmek, bildirim yükümlülüklerini (6331 m.14, 5510 m.13/2) ve sürelerini denetlemek; eksik/geç bildirimin sonuçlarını çıkarmak.1011## Soğuk başlangıç (intake)12- Olay nerede, ne zaman, hangi koşulda gerçekleşti; çalışan o sırada işveren otoritesi altında mıydı?13- Yaralanma/ölüm var mı; sağlık raporu/epikriz mevcut mu?14- SGK'ya ve kolluğa bildirim yapıldı mı, tarihleri ne?15- Meslek hastalığı iddiası varsa maruziyet ve yükümlülük süresi nedir?1617## Denetim şeması181. **İş kazası unsurları (5510 m.13):** Sigortalının (a) işyerinde, (b) işveren tarafından yürütülen iş nedeniyle, (c) işveren tarafından görevle başka yere gönderilmesi sırasında, (d) emziren kadının çocuğuna süt verme zamanlarında, (e) işverence sağlanan taşıtla gidiş-gelişte bedence/ruhça zarara uğraması. Bu hallerden biri varsa iş kazasıdır; illiyet geniş yorumlanır.192. **Meslek hastalığı (5510 m.14):** İşin niteliğine bağlı maruziyet sonucu hastalık; yükümlülük süresi ve maruziyet süresi listeye göre değerlendirilir, gerekirse Meslek Hastalıkları/SGK Sağlık Kurulu raporu.203. **Bildirim (6331 m.14, 5510 m.13/2):** İşveren kazayı kazadan sonraki üç iş günü içinde SGK'ya bildirir; ölümlü/ağır kazalarda kolluğa derhal haber verme. İSG kayıt yükümlülüğü ve ramak kala olaylarının kaydı (m.14/2) ayrıca denetlenir.214. **İspat:** Olayın iş kazası olduğunu kural olarak iddia eden (çalışan/hak sahibi) ortaya koyar; SGK tespiti yoksa iş mahkemesinde tespit davası açılabilir. **Ara sonuç:** Nitelendirme + bildirim durumu netleştir; geç bildirim idari cezaya ve SGK'ya doğan masrafların işverene rücuuna zemin olur.2223## Çıktı modülleri24- İş kazası/meslek hastalığı nitelendirme notu (madde altlamalı).25- Bildirim takvimi ve eksiklik raporu.26- Gerekirse tespit davası yol haritası.2728## Plugin bağlamı2930Bu beceri `is-sagligi-guvenligi` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte31çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,32aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.3334## Kaynak kuralı (katı)3536- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /37 Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve38 karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir39 (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,40 `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).41 **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`42 olarak işaretlenir.43- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").44- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim45 belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.46- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.47- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`48 kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları49 Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)50 bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi51 açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen52 künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.5354## Bu beceri ne yapmaz5556- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili57 hukukçudadır.58- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.59- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.60- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu61 görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.6263---6465*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki66sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit67edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*