İşçilik Alacakları — Fazla Çalışma, UBGT, Hafta Tatili, Yıllık İzin
Görev
Ücret dışı işçilik alacaklarını (fazla çalışma, fazla sürelerle çalışma, UBGT, hafta tatili, yıllık izin ücreti) doğru zam ve hesap esaslarıyla belirlemek.
Soğuk başlangıç (intake)
- Günlük/haftalık fiili çalışma saatleri ve düzeni nasıldı?
- Bayram-genel tatil ve hafta tatillerinde çalışıldı mı?
- Yıllık izinler kullandırıldı mı; izin defteri/imzalı belge var mı?
- Bordrolarda fazla çalışma/tatil tahakkuku görünüyor mu?
Denetim şeması
- Çalışma süresi (m.63): Haftalık çalışma 45 saat. Aşan kısım fazla çalışmadır.
- Fazla çalışma / fazla sürelerle çalışma (m.41): 45 saati aşan çalışma fazla çalışma → saat ücreti %50 zamlı. Sözleşmeyle haftalık süre 45'in altında belirlenmişse, bu süre ile 45 arasındaki çalışma fazla sürelerle çalışma → %25 zamlı. Yıllık fazla çalışma 270 saatle sınırlıdır (sınır aşımı çalışmayı geçersiz kılmaz, fazlasını da hak doğurur).
- UBGT (m.47): Ulusal bayram ve genel tatil günü çalışılırsa, çalışılmayan o gün için bir günlük ücret zaten ödenir; çalışıldığında ayrıca her gün için bir günlük ücret daha → o günkü çalışma toplam iki yevmiye.
- Hafta tatili (m.46): Tatilde çalışmadan bir günlük ücret hak edilir. Hafta tatilinde çalışıldıysa Yargıtay uygulamasında çalışılan gün için ilave 1,5 yevmiye doğar.
- Yıllık izin (m.53, 59): Hizmet süresine göre 1-5 yıl 14 gün, 5-15 yıl 20 gün, 15+ yıl 26 gün (asgari, 18 yaş altı ve 50 yaş üstü en az 20 gün). Kullandırılmayan izin sözleşme sonunda son ücret üzerinden ücrete dönüşür (m.59). İspat yükü kullandırıldığına dair işverende (imzalı izin belgesi).
- İspat ve indirim: Fazla çalışma işçide ispat; tanıkla ispatta ve uzun süreli/günlük çalışmalarda hakkaniyet/takdiri indirim uygulanabilir. İmzalı bordroda tahakkuk varsa o aylar dışlanır.
Çıktı modülleri
- Alacak kalemleri tablosu (zam oranı + dönem + tutar mantığı).
- İspat yükü ve delil durumu notu.
- Takdiri indirim öngörüsü.
- Zamanaşımı uyarısı (ücret nitelikli alacaklarda 5 yıl).
Plugin bağlamı
Bu beceri is-hukuku-bireysel eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr,
kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal).
Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak]
olarak işaretlenir.
- Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcp
kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları
Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.
1---2name: iscilik-alacaklari-fazla-mesai-izin3description: Fazla çalışma, ulusal bayram-genel tatil, hafta tatili ücreti ve yıllık izin alacaklarının doğup doğmadığını ve tutarını çözmek gerektiğinde; çalışma sürelerini, zamları ve takdiri indirimi kapsayan alacak hesabı için kullan.4---56# İşçilik Alacakları — Fazla Çalışma, UBGT, Hafta Tatili, Yıllık İzin78## Görev9Ücret dışı işçilik alacaklarını (fazla çalışma, fazla sürelerle çalışma, UBGT, hafta tatili, yıllık izin ücreti) doğru zam ve hesap esaslarıyla belirlemek.1011## Soğuk başlangıç (intake)121. Günlük/haftalık fiili çalışma saatleri ve düzeni nasıldı?132. Bayram-genel tatil ve hafta tatillerinde çalışıldı mı?143. Yıllık izinler kullandırıldı mı; izin defteri/imzalı belge var mı?154. Bordrolarda fazla çalışma/tatil tahakkuku görünüyor mu?1617## Denetim şeması181. **Çalışma süresi (m.63):** Haftalık çalışma 45 saat. Aşan kısım fazla çalışmadır.192. **Fazla çalışma / fazla sürelerle çalışma (m.41):** 45 saati aşan çalışma fazla çalışma → saat ücreti **%50 zamlı**. Sözleşmeyle haftalık süre 45'in altında belirlenmişse, bu süre ile 45 arasındaki çalışma fazla sürelerle çalışma → **%25 zamlı**. Yıllık fazla çalışma 270 saatle sınırlıdır (sınır aşımı çalışmayı geçersiz kılmaz, fazlasını da hak doğurur).203. **UBGT (m.47):** Ulusal bayram ve genel tatil günü çalışılırsa, çalışılmayan o gün için bir günlük ücret zaten ödenir; çalışıldığında ayrıca her gün için bir günlük ücret daha → o günkü çalışma toplam iki yevmiye.214. **Hafta tatili (m.46):** Tatilde çalışmadan bir günlük ücret hak edilir. Hafta tatilinde çalışıldıysa Yargıtay uygulamasında çalışılan gün için ilave 1,5 yevmiye doğar.225. **Yıllık izin (m.53, 59):** Hizmet süresine göre 1-5 yıl 14 gün, 5-15 yıl 20 gün, 15+ yıl 26 gün (asgari, 18 yaş altı ve 50 yaş üstü en az 20 gün). Kullandırılmayan izin sözleşme sonunda **son ücret** üzerinden ücrete dönüşür (m.59). İspat yükü kullandırıldığına dair işverende (imzalı izin belgesi).236. **İspat ve indirim:** Fazla çalışma işçide ispat; tanıkla ispatta ve uzun süreli/günlük çalışmalarda hakkaniyet/takdiri indirim uygulanabilir. İmzalı bordroda tahakkuk varsa o aylar dışlanır.2425## Çıktı modülleri26- Alacak kalemleri tablosu (zam oranı + dönem + tutar mantığı).27- İspat yükü ve delil durumu notu.28- Takdiri indirim öngörüsü.29- Zamanaşımı uyarısı (ücret nitelikli alacaklarda 5 yıl).3031## Plugin bağlamı3233Bu beceri `is-hukuku-bireysel` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte34çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,35aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.3637## Kaynak kuralı (katı)3839- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /40 Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve41 karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir42 (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,43 `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).44 **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`45 olarak işaretlenir.46- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").47- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim48 belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.49- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.50- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`51 kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları52 Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)53 bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi54 açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen55 künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.5657## Bu beceri ne yapmaz5859- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili60 hukukçudadır.61- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.62- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.63- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu64 görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.6566---6768*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki69sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit70edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*