Ispat Delil Bordro Ibraname

İspat, Delil, Bordro ve İbraname Denetimi

Görev

İş uyuşmazlığında ispat yükünü doğru dağıtmak, bordro/puantaj/özlük dosyasının delil değerini belirlemek ve ibranamenin TBK m.420 geçerliliğini denetlemek.

Soğuk başlangıç (intake)

1. İhtilaflı vakıalar neler (ücret miktarı, fazla çalışma, fesih sebebi, izin)?
2. İmzalı bordro, banka kaydı, puantaj/PDKS, özlük dosyası mevcut mu?
3. Tanık var mı; tanıklar dönem ve mesai düzenini biliyor mu?
4. İbraname imzalanmış mı; tarihi ve içeriği nedir?

Denetim şeması

1. İspat yükü temeli (HMK m.190; TMK m.6): İddia eden ispatla yükümlüdür. İş hukukunda kayıt tutma işverende olduğundan kayıt ibraz edilmemesi işveren aleyhine değerlendirilebilir.
2. Fesih sebebinin ispatı: Geçerli/haklı feshi işveren ispatlar (m.20/2). İşçi savunmasının alınmaması ve yazılı-gerekçeli fesih yapılmaması işveren aleyhinedir.
3. Bordro değeri: İmzalı ve ihtirazi kayıtsız bordroda tahakkuk eden kalemler (fazla çalışma, tatil) kural olarak ödenmiş sayılır; aksini işçi ancak yazılı delille çürütebilir. Tahakkuk yoksa veya bordro imzasızsa o dönem işçi lehine tanıkla ispata açıktır.
4. Fazla çalışma/tatil: Kural olarak işçi ispatlar; yazılı delil yoksa tanıkla ispat mümkün. Uzun dönemli ve fiziken kesintisiz çalışma iddialarında hakkaniyet/takdiri indirim uygulanır.
5. Ücret miktarı: Çekişmeliyse meslek kuruluşu/sendika emsal ücret araştırması delil olur.
6. İbraname (TBK m.420): Geçerlilik için ibra (a) yazılı, (b) sözleşme sona erdikten en az 1 ay sonra düzenlenmiş, (c) alacak türü ve miktarı açıkça belirtilmiş, (d) ödeme banka/eksiksiz yapılmış olmalı. Eksikse ibra geçersiz; miktar içeren ama tam ödeme içermeyen belge makbuz hükmündedir ve kısmi ödeme olarak değerlendirilir.

Çıktı modülleri

• Vakıa bazında ispat yükü tablosu.
• Belge delil değeri değerlendirmesi (bordro/puantaj/özlük).
• İbraname geçerlilik denetimi sonucu.
• Delil tamamlama ve celp/keşif/bilirkişi talep listesi.

Plugin bağlamı

Bu beceri is-hukuku-bireysel eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.