Ispat Ve Delil

İspat ve Delil Yönetimi

Görev

Uyuşmazlık türüne göre ispat yükünü dağıtmak, mevcut ve getirtilebilecek delilleri değerlendirmek ve delil stratejisini kurmak.

Soğuk başlangıç (intake)

• İspatlanması gereken vakıa ne (çalışma olgusu, kazanç miktarı, kusur, maluliyet)?
• Elde hangi belgeler var (hizmet dökümü, bordro, işe giriş bildirgesi, sağlık raporu)?
• Tanık var mı; bordro tanığı mı komşu işyeri tanığı mı?
• Bilirkişi/sağlık kurulu raporu gerekiyor mu?

Denetim şeması

1. İspat yükü — TMK m.6 ve özel kurallar: Kural olarak iddia eden ispatla yükümlü; ancak hizmet tespiti gibi kamu düzenine ilişkin davalarda hâkim re'sen araştırma yapar (HMK genel ilkeleriyle birlikte).
2. Resmi/yazılı delil önceliği: SGK hizmet dökümü, işyeri sicil dosyası, dönem bordroları, işe giriş bildirgesi, müfettiş raporu; bunlar aksi ispatlanana dek güçlü karinedir.
3. Tanık delili: Çalışma olgusunun ispatında bordro tanıkları (aynı dönem aynı işyerinde bildirilmiş kişiler) önceliklidir; salt komşu işyeri tanığıyla sonuç güçlü destekleyici delil gerektirir.
4. Bilirkişi/sağlık kurulu: Kusur oranı, maluliyet derecesi, prim/PEK hesabı bilirkişi ve Kurum sağlık kurulu/ATK raporlarıyla saptanır; rapora itiraz ve ek rapor talebi disiplinli yürütülür.
5. Çelişki yönetimi: Belge ile tanık, raporlar arası çelişkiler işaretlenir; gerekirse yeniden inceleme istenir. Ara sonuç: her vakıa için delil eşleşmesi ve eksik delil listesi.

Çıktı modülleri

• Vakıa-delil eşleştirme matrisi.
• Getirtilecek belge ve tanık listesi.
• Bilirkişi/sağlık kurulu raporuna itiraz noktaları.

Plugin bağlamı

Bu beceri sosyal-guvenlik eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.