aydincan Kabahatler Hukuku
Kabahatler hukuku: 5326 sayılı Kanun — idari para cezalarının genel rejimi, kabahat-suç ayrımı, idari yaptırım kararına karşı başvuru (sulh ceza hâkimliği), zamanaşımı ve iptal denetimi.
Başat mevzuat: 5326
Çalışma akışı
- Süre/aciliyet taraması: Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
- Olayı sabitle: Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
- Alt-konuya in: Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve
references/<konu>.mddosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula. - Altlama ve sonuç: Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.
Alt-konular
| Konu | Referans | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Temel Kavramlar ve Sistematik | references/temel-kavramlar-ve-sistem.md |
Kabahat ile suç ayrımını, idari yaptırım türlerini, kanunilik ve 5326 sayılı Kanunun genel-özel kanun ilişkisini netleştirmek; bir yaptırımın hangi rejime tabi olduğunu en baştan doğru saptamak gerektiğinde kullanılır. |
| İdari Para Cezası Denetim Şeması | references/idari-para-cezasi-denetim-semasi.md |
Bir idari para cezası kararının yetki, şekil, unsur ve miktar yönünden hukuka uygunluğunu adım adım denetlemek; cezanın iptali veya kaldırılması için elverişli gerekçeleri çıkarmak gerektiğinde kullanılır. |
| Sulh Ceza Hâkimliğine Başvuru ve İtiraz | references/basvuru-yolu-sulh-ceza.md |
İdari yaptırım kararına karşı sulh ceza hâkimliğine başvuru ve itiraz yolunun usulünü, sürelerini, görev-yetkisini ve karar türlerini yönetmek; başvuru/itiraz dilekçesinin yol haritasını kurmak gerektiğinde kullanılır. |
| Kabahat-Suç Ayrımı ve İçtima | references/kabahat-suc-ayrimi-ve-ictima.md |
Aynı fiilin hem kabahat hem suç oluşturduğu, ya da birden çok kabahatin birleştiği durumlarda fikri içtima, zincirleme kabahat ve mükerrer cezalandırma yasağını çözümlemek gerektiğinde kullanılır. |
| Süreler ve Zamanaşımı | references/sureler-ve-zamanasimi.md |
Soruşturma zamanaşımı, yerine getirme zamanaşımı, başvuru ve itiraz süreleri ile peşin ödeme süresini birlikte hesaplamak ve bir takvim çıkarmak gerektiğinde kullanılır; süre kaynaklı hak kayıplarını önler. |
| İspat, Delil ve Tutanak Denetimi | references/ispat-delil-ve-tutanak.md |
İdari yaptırıma dayanak tutanak, cihaz/kayıt ve tespitlerin ispat değerini değerlendirmek, ispat yükünü dağıtmak ve çürütücü delil stratejisi kurmak gerektiğinde kullanılır. |
| Özel Kanun Kabahatleri ve Sektörel Uygulama | references/ozel-kanun-kabahatleri.md |
Trafik, belediye-zabıta, tütün, çevre, gıda, iş sağlığı gibi özel kanunlardaki kabahatlerde özel hüküm ile 5326 genel hükümleri arasındaki ilişkiyi kurmak ve sektöre özgü usulü uygulamak gerektiğinde kullanılır. |
| Yargı Yolu ve Görev-Yetki Ayrımı | references/yargi-yolu-ve-gorev.md |
Bir idari yaptırım kararına karşı adli yargı (sulh ceza hâkimliği) ile idari yargı arasındaki görev ayrımını çözmek, görevsizlik/yetkisizlik ve olumlu-olumsuz görev uyuşmazlığı risklerini yönetmek gerektiğinde kullanılır. |
| Başvuru ve İtiraz Dilekçesi Taslağı | references/basvuru-dilekcesi-taslagi.md |
Sulh ceza hâkimliğine başvuru veya itiraz dilekçesini; taraf-merci bilgisi, talep sonucu, gerekçe ve delil mimarisiyle taslak olarak üretmek gerektiğinde kullanılır. |
| Tahsilat, Ödeme ve İtiraz Stratejisi | references/tahsilat-odeme-ve-itiraz-stratejisi.md |
İdari para cezasının kesinleşmesi, 6183 sayılı Kanuna göre tahsili, ödeme emri, peşin ödeme indirimi ve başvuru-ödeme arasındaki tercih stratejisini kurmak gerektiğinde kullanılır. |
| Risk-Strateji ve Müvekkil İletişimi | references/risk-strateji-ve-muvekkil-iletisimi.md |
Birden çok seçeneğin (başvuru, ödeme, itiraz, bekleme) sonuçlarını tartıp bir risk haritası çıkarmak ve müvekkile sade dille tavsiye iletmek gerektiğinde kullanılır. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu:
references/_metodoloji.md
Kaynak kuralı (özet)
İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); model hafızasından karar numarası üretme; emin olunmayan künye
[doğrulanacak]. Mevzuat madde/fıkra ile. turk-hukuku-mevzuat-mcp /
turk-hukuku-ictihat-mcp sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki AGENTS.md'dedir.
Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış
içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. SORUMLULUK-REDDI.md.