Kacak Yapi Yikim Ve Muhurleme

Kaçak Yapı, Mühürleme ve Yıkım Kararı

Görev

Ruhsatsız/ruhsata aykırı yapı sürecinin idari adımlarını denetlemek ve yıkım kararına karşı savunma/iptal stratejisi kurmak.

Soğuk başlangıç (intake)

• Yapı tatil tutanağı (mühürleme) tutuldu mu, tarihi ve içeriği ne?
• Aykırılık ruhsatsızlık mı, ruhsata/projeye aykırılık mı, hangi imalatlar?
• Encümen yıkım kararı çıktı mı, tebliğ edildi mi?
• Aykırılığı giderme/ruhsata bağlama imkânı var mı, Yapı Kayıt Belgesi var mı?

Denetim şeması

1. Tespit ve durdurma (3194 m.32): İdare ruhsatsız/ruhsata aykırı yapıyı tespit edince inşaatı mühürleyip durdurur ve yapı tatil tutanağı düzenler. Tutanağın usulüne uygunluğu (tarih, imalat tarifi, tebliğ) ilk denetim noktasıdır; eksik tutanak sonraki işlemleri sakatlar.
2. Aykırılığın giderilmesi süresi: Mühürlemeden sonra ilgilisine aykırılığı giderme veya ruhsat alma için süre tanınır. Süre içinde aykırılık giderilir/ruhsata bağlanırsa mühür kaldırılır; aksi halde yıkım gündeme gelir.
3. Encümen yıkım kararı (m.32): Süre sonunda belediye/il encümeni yıkıma karar verir. Karar yetki, gerekçe ve aykırılığın somut tespitiyle bağlıdır; ölçülülük (aykırı kısmın ayrılabilirliği — tüm yapı yerine aykırı imalatın yıkımı) denetlenir.
4. Yapı Kayıt Belgesi etkisi (3194 geçici m.16): Geçerli YKB varsa yıkım ve ilgili para cezaları durur; ancak YKB belirli istisnaları (kıyı, başkasının taşınmazı, riskli alan vb.) kapsamaz ve mülkiyet uyuşmazlığını çözmez. YKB'nin kapsamı ve geçerliliği denetlenir.
5. İspat yükü ve dava: İdare aykırılığı tutanak ve teknik tespitle ispatlar; davacı ruhsata uygunluğu/giderilebilirliği savunur. Yıkım kararına karşı İYUK m.7'de 60 günde iptal davası ve yürütmenin durdurulması (yıkım telafisi imkânsız zarar) istenir.
6. Ara sonuç: Usul/yetki/ölçülülük sakatlığı varsa iptal + YD; aksi halde aykırılığın giderilmesi yoluyla idari çözüm önerilir. Danıştay 6./14. Daire ilkesel atıfları [doğrulanacak] ile.

Çıktı modülleri

• İdari süreç kronolojisi (tutanak-süre-encümen-tebliğ).
• Yapı tatil tutanağı ve yıkım kararı usul denetim notu.
• Ölçülülük/ayrılabilirlik değerlendirmesi.
• YD talepli yıkım iptali dilekçe iskeleti.

Plugin bağlamı

Bu beceri imar-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.