Kaynak Arama Sorgu Stratejisi

Kaynak Arama ve Sorgu Stratejisi

Görev

Aranan hukuki ilkeyi veya içtihat eğilimini resmî kaynaklarda verimli biçimde bulmak için arama sorgusu kurmak ve dönen sonuçları güvenilirlik/güncellik bakımından elemek.

Soğuk başlangıç (intake)

• Aranan ilke nedir; hangi kanun maddesi etrafında dönüyor?
• Hangi yargı kolu/banka uygun (Yargıtay, Danıştay, AYM, AİHM)?
• Lehe karar mı, eğilim tespiti mi, karşı içtihat taraması mı amaç?
• Konunun teknik terimi/anahtar kelimesi ne?

Denetim şeması

1. Banka seçimi — Adli/özel hukuk ve ceza: karararama.yargitay.gov.tr. İdari/vergi: karararama.danistay.gov.tr. Anayasal/temel hak: kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr. AİHS: hudoc.echr.coe.int. Mevzuat: mevzuat.gov.tr.
2. Sorgu kurma — Hukuki terim + ilgili madde (örn. "ayıplı ifa" + "TBK 219") kombinlenir; çok genel terim çok sonuç, çok dar terim sıfır sonuç verir, kademeli daraltılır. Eş anlamlı/eski terim de denenir (örn. "müdahalenin meni" / "el atmanın önlenmesi").
3. Tarih ve daire filtresi — Güncellik için tarih aralığı; konu dairesini bilen ilgili daireyle filtreler (örn. ticari için 11. HD, iş için 9./22. HD eğilimi). Filtre, eğilimi daraltmak için araçtır, gerçeği saptırmak için değil.
4. Sonuç eleme — Dönen kararın vakıası eldeki olaya benziyor mu; ratio aranan ilkeyi gerçekten kuruyor mu? Benzemeyen karar emsal listesine alınmaz.
5. Eğilim okuma — Birden çok karar varsa istikrar ve tarih izlenir; daireler arası çelişki/İBK varlığı kontrol edilir; eğilim dürüstçe (lehe-aleyhe) özetlenir.
6. Künye çıkarımı — Bulunan kararın künyesi metinden aynen alınır; arama yapılmadan/karar görülmeden künye yazılmaz.

Çıktı modülleri

• Banka + sorgu önerileri (kademeli).
• Filtre stratejisi (tarih/daire/terim).
• Bulunan kararların eleme tablosu (vakıa benzerliği).
• Eğilim özeti + doğrulanmış künyeler / [doğrulanacak].

Plugin bağlamı

Bu beceri atif-turk-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.