Kiralananın Ayıbı, Onarım ve Kullanıma Elverişlilik
Görev
Kiralananın sözleşmeye uygun, kullanıma elverişli halde tutulması yükümlülüğünü ve ayıp hükümlerini uygulamak; kiracının kira indirimi, onarım, gider ve tazminat taleplerini; tarafların bakım-onarım yükünü saptamak.
Soğuk başlangıç (intake)
- Ayıp teslim anında mı vardı, sonra mı doğdu?
- Ayıbın niteliği ne (kullanımı engelleyen mi, küçük mü)?
- Kiracı kiraya vereni bildirim/ihtarla uyardı mı?
- Hangi onarımlar yapıldı, masrafı kim karşıladı?
Denetim şeması
- Teslim ve elverişli halde bulundurma (TBK m.301): Kiraya veren, kiralananı sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli halde teslim eder ve kira süresince bu halde bulundurur.
- Teslim sırasında ayıp (TBK m.304): Kiralanan önemli ayıpla teslim edilirse, kiracı genel hükümlere (ifa etmeme) başvurabilir; önemsiz ayıpta kullanım sürerken ayıbın giderilmesi istenebilir.
- Sonradan doğan ayıp (TBK m.305-306): Kiracı seçimlik haklar kullanabilir — ayıbın giderilmesi, kira bedelinden orantılı indirim (m.307), zararın giderimi (m.308) ve şartları varsa fesih. Ayıbı kiraya verene bildirme yükü kiracıdadır.
- Ayıbın giderilmesi/kiracının onarımı (m.306): Kiraya veren makul sürede gidermezse, kiracı ayıbı giderip masrafı kiradan düşebilir veya benzer kiralanan temin edebilir.
- Temizlik ve küçük onarımlar (TBK m.317): Olağan kullanımın gerektirdiği temizlik ve bakım giderleri kiracıya; esaslı onarım kiraya verene aittir.
- Üçüncü kişinin/üstün hakkın ileri sürülmesi (TBK m.309-312): Zapt benzeri durumlarda kiracının hakları.
- İspat ve ara sonuç: Ayıbın varlığı ve niteliği (keşif/bilirkişi), bildirim, indirim/gider hesabı.
Çıktı modülleri
- Ayıp türü-seçimlik hak eşleştirmesi.
- Kira indirimi/gider hesabı taslağı.
- Kiraya verene ayıp bildirim ihtarnamesi.
Plugin bağlamı
Bu beceri kira-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte
çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,
aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.
Kaynak kuralı (katı)
- İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /
Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve
karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir
(ör.
karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr,
kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal).
Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak]
olarak işaretlenir.
- Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
- Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim
belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
- Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
- MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.
turk-hukuku-mevzuat-mcp
kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları
Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)
bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi
açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen
künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.
Bu beceri ne yapmaz
- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili
hukukçudadır.
- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu
görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.
Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki
sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit
edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.
1---2name: kiralanan-ayip-onarim-kullanim3description: Kiralananda teslimden önce/sonra ayıp, onarım yükümlülüğü, kira indirimi, giderlerin kime ait olduğu veya kiracının kullanımdan yoksun kalması söz konusu olduğunda bu beceriyi kullan.4---56# Kiralananın Ayıbı, Onarım ve Kullanıma Elverişlilik78## Görev9Kiralananın sözleşmeye uygun, kullanıma elverişli halde tutulması yükümlülüğünü ve ayıp hükümlerini uygulamak; kiracının kira indirimi, onarım, gider ve tazminat taleplerini; tarafların bakım-onarım yükünü saptamak.1011## Soğuk başlangıç (intake)12- Ayıp teslim anında mı vardı, sonra mı doğdu?13- Ayıbın niteliği ne (kullanımı engelleyen mi, küçük mü)?14- Kiracı kiraya vereni bildirim/ihtarla uyardı mı?15- Hangi onarımlar yapıldı, masrafı kim karşıladı?1617## Denetim şeması181. **Teslim ve elverişli halde bulundurma (TBK m.301)**: Kiraya veren, kiralananı sözleşmede amaçlanan kullanıma elverişli halde teslim eder ve kira süresince bu halde **bulundurur**.192. **Teslim sırasında ayıp (TBK m.304)**: Kiralanan önemli ayıpla teslim edilirse, kiracı genel hükümlere (ifa etmeme) başvurabilir; önemsiz ayıpta kullanım sürerken ayıbın giderilmesi istenebilir.203. **Sonradan doğan ayıp (TBK m.305-306)**: Kiracı seçimlik haklar kullanabilir — ayıbın giderilmesi, kira bedelinden **orantılı indirim** (m.307), **zararın giderimi** (m.308) ve şartları varsa **fesih**. Ayıbı kiraya verene bildirme yükü kiracıdadır.214. **Ayıbın giderilmesi/kiracının onarımı (m.306)**: Kiraya veren makul sürede gidermezse, kiracı ayıbı giderip masrafı kiradan düşebilir veya benzer kiralanan temin edebilir.225. **Temizlik ve küçük onarımlar (TBK m.317)**: Olağan kullanımın gerektirdiği temizlik ve bakım giderleri kiracıya; esaslı onarım kiraya verene aittir.236. **Üçüncü kişinin/üstün hakkın ileri sürülmesi (TBK m.309-312)**: Zapt benzeri durumlarda kiracının hakları.247. **İspat ve ara sonuç**: Ayıbın varlığı ve niteliği (keşif/bilirkişi), bildirim, indirim/gider hesabı.2526## Çıktı modülleri27- Ayıp türü-seçimlik hak eşleştirmesi.28- Kira indirimi/gider hesabı taslağı.29- Kiraya verene ayıp bildirim ihtarnamesi.3031## Plugin bağlamı3233Bu beceri `kira-hukuku` eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte34çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder,35aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.3637## Kaynak kuralı (katı)3839- **İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle.** Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay /40 Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, **esas ve41 karar numarası**, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir42 (ör. `karararama.yargitay.gov.tr`, `karararama.danistay.gov.tr`,43 `kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr`, `mevzuat.gov.tr`, UYAP Emsal).44 **Model hafızasından karar numarası ÜRETME.** Emin olunmayan her künye `[doğrulanacak]`45 olarak işaretlenir.46- **Mevzuat** madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").47- **Doktrin** yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim48 belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.49- Varsayımlar açıkça **"varsayım"** diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.50- **MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek.** `turk-hukuku-mevzuat-mcp`51 kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, `turk-hukuku-ictihat-mcp` kararları52 Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi)53 bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi54 açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen55 künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.5657## Bu beceri ne yapmaz5859- Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili60 hukukçudadır.61- Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.62- Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.63- Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu64 görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.6566---6768*Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki69sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit70edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.*