Kisilik Hakki Ihlali Tazminat

Basın Yoluyla Kişilik Hakkı İhlali ve Tazminat

Görev

Yayından kaynaklanan kişilik hakkı saldırısında TMK m.24-25 davalarını ve TBK m.49/m.58 tazminat taleplerini unsurlarıyla kurmak, husumet ve hesabı belirlemek.

Soğuk başlangıç (intake)

1. İhlal eden ifade tam olarak nedir, kim hakkındadır?
2. Yayın organı, sorumlu müdür, yazar/muhabir kim?
3. Somut zarar (manevi elem, ticari itibar kaybı, maddi kayıp) nedir?
4. İhlal devam ediyor mu (online erişilebilirlik)?

Denetim şeması

1. Saldırı ve hukuka aykırılık: TMK m.24/I uyarınca kişiliğe saldırı; m.24/II'deki hukuka uygunluk sebepleri (üstün yarar, rıza, kanuni yetki) yoksa hukuka aykırılık sabittir.
2. Davalar (TMK m.25): Tespit davası (devam eden/etkisi süren saldırı), durdurma/men davası (sürmekte olan saldırı), önleme davası (yakın tehlike). Düzeltme veya kararın ilanı da istenebilir.
3. Tazminat: Manevi tazminat TBK m.58; maddi tazminat TBK m.49-52 (kusur, hukuka aykırı fiil, zarar, illiyet). Tüzel kişi için ticari itibar zararı maddi tazminata konu olabilir.
4. Husumet: 5187 sayılı Kanun m.11 sorumluluk silsilesini düzenler; eser sahibi, sorumlu müdür ve yayın sahibi birlikte değerlendirilir. Tazminatta yayın sahibi ve ilgili kişiler müteselsil sorumlu olabilir.
5. İspat yükü: Saldırı ve zararı davacı, hukuka uygunluk sebebini davalı ispatlar (TMK m.6).
6. Ara sonuç: İhlal + hukuka uygunluk sebebinin yokluğu + zarar/illiyet varsa talep kabule değer.

Çıktı modülleri

• Talep matrisi (tespit/men/önleme/tazminat)
• Husumet tablosu (yazar, sorumlu müdür, yayın sahibi)
• Manevi tazminat takdir gerekçesi taslağı (sınıf/derece, müdahale ağırlığı)

Plugin bağlamı

Bu beceri basin-medya-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.