Kıymetli Evrak Hukuku
Kıymetli evrak ve kambiyo senetleri: çek, bono ve poliçenin unsurları, ciro ve devir, aval, müracaat hakkı, kambiyo senetlerine özgü takip; karşılıksız çek ve çek düzenleme yasağı.
Başat mevzuat: TTK 6102, 5941 Çek K.
Çalışma akışı
- Süre/aciliyet taraması: Hak düşürücü süre, zamanaşımı, tebligat, duruşma, itiraz süresi var mı? Varsa önce onu sabitle.
- Olayı sabitle: Çekişmesiz/çekişmeli olgular ve eksikler; en çok bir gezelim soru.
- Alt-konuya in: Aşağıdaki tablodan ilgili konuyu seç ve
references/<konu>.mddosyasını oku; oradaki denetim şemasını uygula. - Altlama ve sonuç: Olay → norm → altlama → gerekçeli sonuç; somut sonraki adım.
Alt-konular
| Konu | Referans | Ne zaman? |
|---|---|---|
| Temel Kavramlar ve Sistematik | references/temel-kavramlar-ve-sistem.md |
Kıymetli evrakın türlerini, kambiyo senedi kavramını ve genel ilkeleri ayırt etmek; bir belgenin kıymetli evrak/kambiyo senedi olup olmadığını ve hangi rejime tabi olduğunu belirlemek gerektiğinde kullanılır. |
| Çek Hukuku ve Karşılıksız Çek | references/cek-hukuku.md |
Çekin unsurlarını, ibraz ve karşılıksız işlemlerini, çek düzenleme yasağı ve adli para cezasını ele almak; çekle ilgili takip, savunma veya 5941 sayılı Kanun kapsamında ceza riski değerlendirmesinde kullanılır. |
| Bono ve Poliçe Unsurları | references/bono-police-unsurlar.md |
Bono ve poliçenin zorunlu şekil şartlarını, eksiklik sonuçlarını ve poliçeye özgü kabul/keşide ilişkilerini denetlemek; senedin kambiyo vasfını taşıyıp taşımadığını belirlerken kullanılır. |
| Ciro ve Devir Zinciri | references/ciro-devir-zinciri.md |
Emre yazılı senetlerde ciro türlerini, ciro zincirinin muntazamlığını ve yetkili hamil sıfatını incelemek; hak sahipliği, devir geçerliliği ve hamilin konumunu belirlerken kullanılır. |
| Aval ve Müteselsil Sorumluluk | references/aval-musteselsil-sorumluluk.md |
Avalin geçerlilik şartlarını, avalistin sorumluluk kapsamını ve kambiyo borçlularının müteselsil sorumluluğunu çözümlemek; teminat ve borçlu çevresi analizi gerektiğinde kullanılır. |
| Müracaat Hakkı ve Protesto | references/muracaat-protesto-hakki.md |
Ödememe/kabul etmeme halinde başvurma hakkının doğumu, protesto zorunluluğu ve başvurma bedelinin kapsamını incelemek; cirantalara ve avalistlere rücu imkânı değerlendirilirken kullanılır. |
| Def'iler ve İyiniyetli Hamilin Korunması | references/defiler-iyiniyet.md |
Kambiyo senedinde ileri sürülebilecek mutlak ve kişisel def'ileri ayırmak, iyiniyetli hamile karşı def'i sınırlamasını uygulamak; borçlunun savunma imkânlarını veya hamilin def'isiz konumunu değerlendirirken kullanılır. |
| Kambiyo Senetlerine Özgü Takip | references/kambiyo-takibi-icra.md |
Çek-bono-poliçeye dayalı kambiyo senetlerine özgü haciz/iflas yolunu, ödeme emrine itiraz ve imza/borç itirazını yürütmek; alacağın icra yoluyla tahsili veya borçlu savunması için kullanılır. |
| Süreler ve Zamanaşımı | references/sure-zamanasimi.md |
İbraz, protesto, başvurma ve kambiyo zamanaşımı sürelerini hesaplamak ve takvimlemek; hak kaybı riskini değerlendirirken ve sebep alacağına geçiş gerektiğinde kullanılır. |
| Senedin Zıyaı ve İptali | references/senet-iptali-zayi.md |
Kaybolan, çalınan veya yok olan kıymetli evrakın iptali davasını ve ödemeden men kararını yürütmek; senedi elinden çıkan hak sahibinin hakkını koruması gerektiğinde kullanılır. |
| Risk Değerlendirmesi ve Strateji | references/risk-strateji-danismanlik.md |
Kambiyo senedi alacak/borç ilişkisinde tahsil kabiliyetini, ceza riskini ve süreç seçeneklerini tartmak; müvekkile yön verecek strateji ve müvekkil/karşı taraf iletişimi gerektiğinde kullanılır. |
- Alanın metodolojisi ve kaynak notu:
references/_metodoloji.md
Kaynak kuralı (özet)
İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle (mahkeme + daire + esas/karar no + tarih +
doğrulanabilir kaynak); model hafızasından karar numarası üretme; emin olunmayan künye
[doğrulanacak]. Mevzuat madde/fıkra ile. turk-hukuku-mevzuat-mcp /
turk-hukuku-ictihat-mcp sunucuları kuruluysa kanun metnini ve kararları hafızadan
değil onlardan çek. Ayrıntılı kural kökteki AGENTS.md'dedir.
Deneysel; hukuki danışmanlık değildir. Çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış
içtihatla teyit edilmelidir. Bkz. SORUMLULUK-REDDI.md.