Kloz Tasarimi Strateji

Kloz Tasarımı ve Forum Stratejisi

Görev

Sözleşme müzakeresinde uyuşmazlık çözüm mimarisini kurmak: tahkim mi devlet yargısı mı, çok kademeli (müzakere-arabuluculuk-tahkim) zincir mi; yer, dil, kurum ve uygulanacak hukuk seçimini stratejik olarak belirlemek.

Soğuk başlangıç (intake)

1. Sözleşme yerli mi sınır ötesi mi, taraflar ve ifa yeri nerede?
2. Uyuşmazlık değeri ve niteliği (gizlilik, teknik bilirkişi, hız ihtiyacı) nedir?
3. İcra/tenfiz nerede aranacak (karşı tarafın malvarlığı nerede)?
4. Çok kademeli çözüm (önce arabuluculuk, sonra tahkim) isteniyor mu?

Denetim şeması

1. Forum seçimi: Yabancılık unsuru ve tenfiz ihtiyacı varsa tahkim (New York Sözleşmesi sayesinde tenfiz kolaylığı) tercih edilir; tamamen yerli ve düşük değerli uyuşmazlıkta devlet yargısı daha ekonomik olabilir. Elverişlilik HMK m.408 süzgeci.
2. Kloz unsurları: Tahkim klozunda tahkim yeri, dil, hakem sayısı, kurum kuralları (ör. ISTAC, ICC, ITOTAM) ve esasa uygulanacak hukuk açıkça belirlenir; yazılılık (HMK m.412, MTK m.4) sağlanır. Eksik/çelişkili kloz patolojiktir.
3. Çok kademeli (multi-tier) zincir: Önce zorunlu müzakere/arabuluculuk, sonra tahkim öngörülebilir; her kademenin süresi ve geçiş şartı somut yazılmalı, aksi halde tahkime erişim tartışmaya açılır. Dava şartı arabuluculuk kapsamındaki uyuşmazlıklarda yasal zorunluluk ayrıca gözetilir.
4. Tenfiz odaklı tasarım: Hakem kararının icra edileceği ülkenin rejimi (kamu düzeni, elverişlilik) baştan değerlendirilir; karşı tarafın malvarlığının bulunduğu yer belirleyicidir.
5. Ara sonuç: Önerilen forum, kloz iskeleti ve strateji gerekçesi.

Çıktı modülleri

• Forum karşılaştırma tablosu (tahkim/arabuluculuk/devlet yargısı; maliyet-hız-tenfiz).
• Tahkim ve/veya çok kademeli kloz taslağı ([doldurulacak] yer, dil, kurum, hukuk).
• Tenfiz/strateji risk notu.

Plugin bağlamı

Bu beceri tahkim-arabuluculuk eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.