Layiha Ve Mutalaada Atif Duzeni

Layiha ve Mütalaada Atıf Düzeni

Görev

Bir layiha veya mütalaada atıfları, usul kurallarına ve okunabilirliğe uygun biçimde yerleştirmek; hukuki sebebi doğru bildirmek ve dayanakları izlenebilir kılmak.

Soğuk başlangıç (intake)

• Belge türü: dava dilekçesi, cevap, replik/düplik, istinaf, temyiz, mütalaa mı?
• Yargı kolu hangisi (HMK, CMK, İYUK)?
• Talep sonucu hangi norma dayanıyor; hukuki sebepler listesi hazır mı?
• Atıf yoğunluğu metni boğuyor mu?

Denetim şeması

1. Hukuki sebep bildirimi — HMK m.119/1-(g): dava dilekçesinde dayanılan hukuki sebepler gösterilir (hâkimin hukuku resen uygulaması saklı — iura novit curia). Mevzuat madde/fıkra ile bildirilir; eksik/yanlış hukuki niteleme tek başına hak kaybı doğurmaz ama atıf disiplinli olmalı.
2. Vakıa-delil-hukuk ayrımı — Vakıalar (HMK m.119/1-(e)) ayrı, deliller (m.119/1-(f)) vakıaya bağlı, hukuki sebepler ayrı bölümde; atıf yalnızca hukuk kısmında yoğunlaşır, vakıaya delil gösterilir.
3. Atıf yerleşimi — Mevzuat metin içinde "(TBK m.49)" parantezi ile; içtihat ana metinde ilke + künye, yoğunsa dipnotta; doktrin destekleyici olarak ölçülü kullanılır. Layiha içtihat yığını değil, argüman taşır.
4. İçtihat seçimi — Lehe ve güncel, mümkünse İBK/HGK; tek daire kararı "yerleşik" diye sunulmaz. Aleyhe yerleşik içtihat varsa öngörülüp karşılanır.
5. Mütalaada katman dürüstlüğü — Mütalaa kesinlik derecesini dürüstçe yansıtır ("kuvvetle muhtemel / tartışmalı"); bağlayıcı kural ile yazar görüşü ayrılır; risk açıkça yazılır.
6. Doğrulama işaretleri — Teyit edilmemiş künyeler [doğrulanacak], eksik bilgi [doldurulacak]; taslak bu işaretlerle teslim edilebilir, sahte numarayla değil.

Çıktı modülleri

• Belgenin hukuki sebepler bölümü taslağı (madde atıflı).
• İçtihat yerleşim planı (ana metin/dipnot).
• Atıf yoğunluğu/okunabilirlik notu.
• [doğrulanacak] / [doldurulacak] işaret listesi.

Plugin bağlamı

Bu beceri atif-turk-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.