Lisans Devir Ve Zorunlu Lisans

Lisans, Devir ve Zorunlu Lisans

Görev

Patent/faydalı model üzerindeki hukuki işlemleri (devir, lisans, rehin) SMK m.148 çerçevesinde kurmak; zorunlu lisans koşullarını (SMK m.129-137) değerlendirmek; sicile şerh ve geçerlilik şartlarını netleştirmek.

Soğuk başlangıç (intake)

1. İşlem türü ne: devir, inhisari/inhisari olmayan lisans, rehin, haciz?
2. Lisansın kapsamı (alan, süre, bölge, alt lisans) nasıl belirlenecek?
3. Hak ayakta mı; sicilde takyidat/önceki lisans var mı?
4. Zorunlu lisans gündemdeyse hangi sebep: kullanmama, bağımlılık, kamu yararı, ihracat?

Denetim şeması

1. Hukuki işlem ve şekil (SMK m.148). Patent başvurusu/patent devredilebilir, lisans verilebilir, rehnedilebilir. Devir yazılı ve geçerlilik için noter onayı gerektirir; sicile kayıt iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülebilirlik için önemlidir. Ara sonuç: işlem geçerli ve sicile işlenebilir mi?
2. Lisans türü. İnhisari lisansta hak sahibi başkasına lisans veremez ve aksi kararlaştırılmadıkça kendisi de kullanamaz; inhisari olmayan lisansta birden çok lisans mümkündür. Lisans sözleşmesinde alan/süre/bölge/alt lisans/asgari kullanım kayıtlarını belirle.
3. Lisans alanın dava hakkı. İnhisari lisans alan, aksi sözleşmede yoksa tecavüz davalarını kendi adına açabilir; inhisari olmayan lisans alan kural olarak hak sahibine bildirimle harekete geçirir.
4. Zorunlu lisans (SMK m.129-137). Sebepler: patentin kullanılmaması (m.130), bağımlılık (m.131), kamu yararı (m.132), ıslahçı/bitki çeşidi bağımlılığı, ihracat amaçlı ilaç. Koşullar, başvuru yolu (mahkeme) ve bedel tespiti m.133 vd.
5. Kullanım yükümlülüğü. Patent sahibi patenti kullanmakla yükümlüdür; kullanmama, zorunlu lisans için dayanak oluşturabilir (m.130).

Çıktı modülleri

• İşlem türü ve geçerlilik/şekil kontrol listesi.
• Lisans sözleşmesi ana kayıtları (kapsam/süre/dava hakkı) iskeleti.
• Sicile şerh ve takyidat uyarısı.
• Zorunlu lisans uygunluk değerlendirmesi.

Plugin bağlamı

Bu beceri patent-faydali-model eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.