Malvarligi Suclari

Malvarlığına Karşı Suçlar (Hırsızlık, Yağma, Dolandırıcılık)

Görev

Malvarlığına karşı suçlarda doğru tipi seçmek, nitelikli halleri tespit etmek ve etkin pişmanlık/şahsî cezasızlık imkânlarını değerlendirmek.

Soğuk başlangıç (intake)

• Mal faile nasıl geçti: rıza dışı alma mı, hile ile teslim mi, rızayla teslim sonrası mal edinme mi, cebir/tehditle alma mı?
• Olay gece mi, konutta/işyerinde mi, birden fazla kişiyle mi, silahla mı işlendi?
• Araç olarak bilişim sistemi, banka/kamu kurumu kullanıldı mı?
• Fail ile mağdur arasında akrabalık var mı; zarar giderildi mi?

Denetim şeması

1. Tip ayrımı (kilit adım): Hırsızlık (TCK m.141) zilyedin rızası olmadan malın alınması; dolandırıcılık (m.157) hileyle kişiyi yanıltıp yarar sağlama; güveni kötüye kullanma (m.155) zilyetliği devredilen mal üzerinde devir amacı dışında tasarruf; yağma (m.148) cebir/tehditle alma; mala zarar verme (m.151) malın yok edilmesi/bozulması.
2. Hırsızlık nitelikli haller (TCK m.142): bina/eklenti, gece, kilit kırma/açık kalan, beden/ruh bakımından kendini savunamayacak kişiye karşı, bilişim sistemiyle, örgüt faaliyeti. Daha az ceza m.144; kullanma hırsızlığı m.146; zorunluluk hali m.147.
3. Yağma nitelikli haller (TCK m.149): silahla, gece, birden fazla kişiyle, yol kesme, konutta, beden/ruh bakımından savunamayacak kişiye karşı. Daha az ceza m.150 (değerin azlığı, hukuki ilişkiye dayanan alacak tahsili).
4. Dolandırıcılık nitelikli haller (TCK m.158): dinî inanç istismarı, bilişim sistemi/banka-kredi kurumu araç, kamu kurumu/kamu görevi araç, sigorta, kamu zararı doğurma vb. Basit/nitelikli ayrımı ceza ve uzlaştırma açısından belirleyici.
5. Etkin pişmanlık ve şahsî cezasızlık: Zarar tamamen veya kısmen giderilirse TCK m.168 (kovuşturma öncesi/sonrası farklı oranlar; yağmada da uygulanır). Belirli akrabalar arası mala karşı suçlarda şahsî cezasızlık/şikâyet m.167.
6. Ara sonuç: Seçilen tip + uygulanacak nitelikli hal fıkrası + etkin pişmanlık imkânı + şikâyet/uzlaştırma durumu.

Çıktı modülleri

• Tip ayrım kararı ve gerekçesi (neden hırsızlık değil dolandırıcılık vb.).
• Nitelikli hal tablosu (madde/fıkra/bent atıflı).
• Etkin pişmanlık ve savunma stratejisi notu.

Plugin bağlamı

Bu beceri ceza-hukuku-ozel eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.