Manevi Tazminat Hesabi

Kişilik Hakkı İhlalinde Maddi-Manevi Tazminat Hesabı

Görev

Kişilik hakkı ihlalinin tazminat boyutunu kurmak: manevi tazminatın (TBK m.58) ve varsa maddi tazminatın (TBK m.49 vd.) dayanağını, hesap ölçütlerini, faiz ve talep tekniğini belirleyip ölçülü ve gerekçeli bir miktara ulaşmak.

Soğuk başlangıç (intake)

• İhlal türü ve ağırlığı: yayın mı, fiilî saldırı mı, beden bütünlüğü ihlali mi?
• Tarafların ekonomik-sosyal durumu, kusur derecesi, saldırının yayılım/etkisi ne?
• Maddi zarar var mı (tedavi gideri, kazanç kaybı), belgeli mi?
• Saldırıdan elde edilen bir kazanç var mı (m.25/3, vekâletsiz iş görme yollaması)?

Denetim şeması

1. Hukuki dayanak — Kişilik hakkı ihlalinde manevi tazminat: TBK m.58 (kişilik hakkı zedelenen, manevi tazminat olarak bir miktar para isteyebilir); bedensel bütünlük/ölüm hâlinde TBK m.56. Maddi tazminat genel haksız fiil hükümlerine tabidir (TBK m.49-52). TMK m.25/3 bu yollamaları yapar.
2. Manevi tazminat ölçütleri — Miktar, hâkimin takdiriyle (TMK m.4) belirlenir; ölçütler: ihlalin ağırlığı, kusur derecesi, tarafların ekonomik-sosyal durumu, saldırının kapsamı/yayılımı, zarar görenin duyduğu elem-üzüntü. Tazminat ne zenginleşme aracı ne de sembolik olmamalı; caydırıcı ve denkleştirici olmalıdır.
3. Maddi zararın belirlenmesi — Fiilî zarar ve yoksun kalınan kâr (TBK m.49); zarar tam ispatlanamıyorsa hâkim hakkaniyetle takdir eder (TBK m.50/2). Bedensel zararda kalemler TBK m.54'e göre ayrıştırılır.
4. İndirim sebepleri — Zarar görenin kusuru/rızası, kusurun hafifliği ve tazminatın borçluyu yoksulluğa düşürmesi (TBK m.52, m.51) tartılır.
5. Faiz ve zamanaşımı — Haksız fiil faizi kural olarak haksız fiil tarihinden işler; zamanaşımı TBK m.72: zarar ve failin öğrenilmesinden itibaren iki yıl ve her hâlde fiilden itibaren on yıl (fiil aynı zamanda suç teşkil ediyorsa ceza zamanaşımı uygulanır).
6. Kazancın iadesi — TMK m.25/3: saldırı sonucu elde edilen kazanç, vekâletsiz iş görme hükümlerine göre istenebilir.

Çıktı modülleri

• Tazminat kalemleri tablosu (manevi + maddi + iade).
• Ölçüt bazlı manevi tazminat gerekçesi ve önerilen aralık.
• Faiz başlangıcı ve zamanaşımı kontrolü.
• Talep sonucu taslağı + [doldurulacak] miktar/tarih yerleri.

Plugin bağlamı

Bu beceri kisiler-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.