Marka Olabilirlik Mutlak Ret

Marka Olabilirlik ve Mutlak Ret Sebepleri

Görev

İşareti SMK m.4 (marka olabilirlik) ve m.5 (mutlak ret) süzgecinden geçirmek. Mutlak ret sebepleri kamu yararına dayanır ve TÜRKPATENT tarafından re'sen incelenir; hükümsüzlükte de herkes ileri sürebilir. Kullanımla kazanılmış ayırt edicilik (m.5/2) tek kurtarıcı istisnadır.

Soğuk başlangıç (intake)

• İşaret ne (kelime, şekil, renk, üç boyutlu, slogan)?
• Hangi mal/hizmet için tescil isteniyor?
• İşaret malın özelliğini/cinsini/kalitesini doğrudan anlatıyor mu?
• İşaret piyasada yoğun ve süreli kullanılmış mı (m.5/2 dayanağı)?

Denetim şeması

1. Ayırt edicilik (m.5/1-b). İşaret, malı/hizmeti bir teşebbüsünkinden ayırt edebiliyor mu? Sıradan, vasıfsız işaret reddedilir.
2. Tasviri işaret (m.5/1-c). Cins, çeşit, vasıf, kalite, miktar, coğrafi kaynak, üretim zamanını gösteren işaretler. Doğrudan tasvir reddedilir; çağrıştırıcı (suggestive) işaret tescil edilebilir.
3. Yaygın/jenerik işaret (m.5/1-d). Ticarette herkesçe veya belirli meslek grubunca kullanılan işaretler.
4. Şekil engeli (m.5/1-e). Malın doğal yapısından doğan, teknik zorunluluk içeren veya mala asli değerini veren şekil — kullanımla dahi aşılamaz (m.5/2 dışında).
5. Yanıltıcılık ve kamu düzeni (m.5/1-f, -i). Mal/hizmetin niteliği-kaynağı konusunda yanıltıcı; kamu düzeni-genel ahlaka aykırı işaretler.
6. Önceki aynı/ayırt edilemeyecek marka (m.5/1-ç). Aynı/aynı tür mal-hizmet için aynı veya ayırt edilemeyecek benzer önceki tescil/başvuru re'sen ret sebebidir.
7. İstisna (m.5/2). İşaret başvuru tarihinden önce kullanımla ayırt edicilik kazandıysa b-c-d bentleri uygulanmaz; ispat yükü başvurana aittir (yoğun kullanım, pazar payı, tanıtım delilleri).

Çıktı modülleri

• Ret sebebi-bent eşleştirme tablosu (var/yok/şüpheli).
• m.5/2 kullanımla ayırt edicilik delil listesi.
• Tescil şansı değerlendirmesi ve mal/hizmet daraltma önerisi.

Plugin bağlamı

Bu beceri marka-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.