Mobbing Esit Davranma Ayrimcilik

Eşit Davranma, Ayrımcılık ve Mobbing Riski

Görev

İşverenin eşit davranma borcuna uyumunu sağlamak; ayrımcılık ve mobbing (psikolojik taciz) iddialarını değerlendirmek ve önleyici şikâyet/soruşturma mekanizması kurmak; ispat yükü dağılımını doğru yönetmek.

Soğuk başlangıç (intake)

1. İddia ne (ücret/terfide ayrımcılık, sendikal ayrım, sistematik yıldırma)?
2. Karşılaştırılabilir emsal çalışan ve farklı muamele somut mu?
3. Davranış süreklilik/sistematiklik taşıyor mu (mobbing ölçütü)?
4. İşyerinde şikâyet/etik hattı ve soruşturma süreci var mı?

Denetim şeması

1. Eşit davranma (4857 m.5): İşveren, esaslı sebep olmadıkça çalışanlara eşit davranmak zorunda; ihlalde işçi 4 aya kadar ücret tutarında ayrımcılık tazminatı ve yoksun kaldığı haklarını isteyebilir.
2. İspat yükü (m.5/son): İşçi ayrımcılığı güçlü olasılıkla ortaya koyarsa, böyle bir muamelenin olmadığını işveren ispatlar. Bu yüzden objektif kriter belgesi şart.
3. Mobbing: Yargı, sistematik, süreklilik arz eden, yıldırma kastlı davranışları mobbing sayar; tazminat TBK haksız fiil/kişilik hakkı (TBK m.49, m.58; TMK m.24-25) ve işverenin gözetme borcu (TBK m.417) temelinde değerlendirilir.
4. İşverenin önleme yükümlülüğü (TBK m.417): İşçinin kişiliğini koruma ve sağlıklı ortam sağlama borcu; şikâyeti soruşturmamak başlı başına sorumluluk doğurur.
5. Süreç tasarımı: Yazılı şikâyet kanalı, tarafsız soruşturma, tanık beyanı ve karar tutanağı; misilleme yasağı.
6. Ara sonuç: Kriter belgesi ve soruşturma kaydı yoksa işveren ispat yükü altında ezilir; tazminat + manevi tazminat riski.

Çıktı modülleri

• Şikâyet ve iç soruşturma prosedürü taslağı.
• Ayrımcılık/mobbing risk değerlendirme notu.
• Objektif terfi/ücret kriteri çerçevesi.

Plugin bağlamı

Bu beceri ik-insan-kaynaklari eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.