Muris Muvazaasi Ve Tasarrufun Iptali

Muris Muvazaası ve Ölüme Bağlı Tasarrufun İptali

Görev

Mirastan mal kaçırma amaçlı muvazaalı sağlararası işlemleri ve geçersiz ölüme bağlı tasarrufları geçersiz kılmak; muris muvazaası (TBK m.19) ile vasiyet iptali (TMK m.557-559) yollarını ayırmak.

Soğuk başlangıç (intake)

• İhtilaflı işlem sağlararası devir mi (tapuda satış/bağış), ölüme bağlı tasarruf mu?
• Devir bedeli gerçekten ödendi mi? Alıcının ödeme gücü ve akrabalık?
• Davacı saklı paylı mı, yoksa tüm mirasçı mı? (muvazaada herkes, tenkiste yalnız saklı paylı)
• Vasiyette şekil sakatlığı, ehliyetsizlik veya irade fesadı iddiası var mı?
• İşlemin/ölümün tarihi ve öğrenme tarihi?

Denetim şeması

1. Muris muvazaası (TBK m.19; 1.4.1974 t. 1/2 İBK çerçevesi): Mirasbırakan, mirasçıdan mal kaçırmak için taşınmazı görünüşte satar ama gerçekte bağışlar. Görünüşteki sözleşme muvazaadan, gizli bağış şekil eksikliğinden geçersizdir; tapu iptali ve tescil istenir. Süreye/saklı pay şartına tabi değildir; tüm mirasçılar açabilir.
2. Muvazaa ölçütleri: Mirasbırakanın kaçırma saiki, bedel-değer dengesizliği, satış için makul ihtiyaç yokluğu, taraflar arası ilişki, ödeme delili yokluğu. Yargıtay yerleşik içtihadına bakılır — künyeler doğrulanmadan zikredilmemeli, karararama.yargitay.gov.tr'den [doğrulanacak].
3. Tenkisten ayır: Gerçek (gizleme amacı olmayan) bağışta muvazaa değil tenkis yolu işler. Sıralamada: önce muvazaa, başarısızsa terditli tenkis.
4. Vasiyet iptali (m.557): Ehliyetsizlik, irade sakatlığı (yanılma-aldatma-korkutma), hukuka/ahlaka aykırı içerik, şekle aykırılık. Hak düşürücü süre (m.559): iptal sebebi ve ölümün öğrenilmesinden 1 yıl, her hâlde iyiniyetlilere karşı 10, kötüniyetlilere 20 yıl.
5. Ara sonuç: doğru dava türü (iptal-tescil / vasiyet iptali / terditli tenkis), görev (asliye hukuk), yetki (taşınmaz — HMK m.12).

Çıktı modülleri

• Tapu iptali ve tescil (muris muvazaası) dava dilekçesi taslağı
• Terditli tenkis talebi entegrasyonu
• Muvazaa karine ve delil listesi (tanık, ödeme, banka)
• Vasiyetnamenin iptali dava taslağı (süre uyarılı)

Plugin bağlamı

Bu beceri miras-hukuku eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.