Mutalaa Dili Ve Uslubu

Mütalaa Dili ve Üslubu

Görev

Mütalaa metnini analitik, dengeli ve ikna edici bir hukukçu diliyle kaleme almak; abartılı taraf-savunucu üsluptan ve sahte kesinlikten kaçınmak. Mütalaanın inandırıcılığı gerekçenin şeffaflığından gelir.

Soğuk başlangıç (intake)

• Metin dava dosyasına mı girecek (HMK m.293 uzman görüşü), yoksa iç danışmanlık mı?
• Okuyucu hâkim/hukukçu mu, yoksa hukukçu olmayan müvekkil mi?
• İstenen uzunluk/derinlik seviyesi ne?
• Hassas/gizli bilgi içeriyor mu?

Denetim şeması

1. Üslup seçimi: Dava içi uzman görüşünde tarafsız-bilimsel ton zorunludur; danışmanlık mütalaasında aleyhe senaryo açıkça tartılır. Her iki halde de "kazanırsınız" gibi kategorik vaatlerden kaçınılır.
2. Olasılık dili: Sonuçlar derecelendirilir — "kuvvetle muhtemel / tartışmalı / zayıf ihtimal / hâkimin takdirine bağlı". Belirsizlik gizlenmez, dürüstçe ifade edilir.
3. Gerekçe görünürlüğü: Her sonuç önermesi norm + altlama + (varsa) içtihada bağlanır; "kanaatimce" denip geçilmez, gerekçe yazılır.
4. Atıf düzeni: Mevzuat madde/fıkra/bent ile (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.119/1-ğ"); içtihat künyesi doğrulanmadıysa [doğrulanacak]; doktrin yazar-eser-sayfa. Model hafızasından karar numarası yazılmaz.
5. Yapı disiplini: Başlıklandırma, numaralı alt sorular, ara sonuçların belirginleştirilmesi; uzun paragraflar yerine izlenebilir akış.
6. Yer tutucu disiplini: Eksik bilgi [doldurulacak: ...], doğrulanacak künye [doğrulanacak] ile işaretlenir; uydurma veriyle boşluk kapatılmaz.

Çıktı modülleri

• Üsluba uygun yazılmış değerlendirme metni
• Olasılık dili kontrol listesi
• Atıf formatı denetimi (mevzuat/içtihat/doktrin)
• Yer tutucu ve [doğrulanacak] envanteri

Plugin bağlamı

Bu beceri hukuki-mutalaa eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.