Mutalaa Temel Yapi Ve Tur

Mütalaa Temel Yapısı ve Türü

Görev

Talep edilen metnin gerçekten hukuki mütalaa mı, dava dilekçesi mi, yoksa bir bilgilendirme notu mu olduğunu ayırt etmek; doğru türü seçip standart mütalaa iskeletini kurmak. Mütalaa analitik ve dengeli yazılır; dava dilekçesi taraf-savunucudur (bkz. Dava Dilekçesi Atölyesi), bilirkişi raporu maddi vakıayı inceler, mütalaa ise hukuki nitelendirme yapar.

Soğuk başlangıç (intake)

• Bu görüş ne için kullanılacak? (Mahkemeye HMK m.293 uyarınca uzman görüşü olarak mı, dava öncesi karar vermek için mi, sözleşme/işlem yapısı için mi?)
• Talep eden kim ve hangi sıfatla? (Müvekkil / karşı taraf / nötr danışan)
• Yanıtlanması istenen somut hukuki soru(lar) nedir?
• Hangi belge ve vakıalar veriliyor; eksik olan ne?

Denetim şeması

1. Tür tayini: Dava içi uzman görüşü HMK m.293 kapsamına girer ve karşı tarafça incelenir; tarafsız-bilimsel üslup gerektirir. Danışmanlık mütalaası iç kullanım içindir, aleyhe senaryoyu açıkça tartabilir. Bu ayrım dil ve kapsamı belirler.
2. Kapsam ve sınır: Mütalaa yalnızca sunulan vakıa çerçevesiyle bağlıdır; bu sınır metnin başına yazılır ("İşbu görüş tarafıma iletilen ... belgelerine dayanmaktadır"). Eksik bilgi varsayımları işaretlenir.
3. İskelet kurulumu — standart altı bölüm: (a) Sorunun konusu ve kapsam, (b) Maddi olay özeti, (c) Hukuki çerçeve (mevzuat), (d) Hukuki değerlendirme (altlama), (e) İçtihat-doktrin desteği, (f) Sonuç ve öneriler.
4. Tarafsızlık testi: Metin, hasım bir hukukçunun eline geçtiğinde çürütülemeyecek kadar dengeli mi? Aleyhe argümanlar tartılmış mı? (Mütalaanın ikna gücü dürüstlüğünden gelir.)
5. Ara sonuç: Tür + iskelet + kapsam sınırı netleştiğinde içerik üretimine geçilir.

Çıktı modülleri

• Mütalaa türü ve gerekçesi (tek paragraf)
• Doldurulmuş altı bölümlü iskelet (başlıklar + her başlık altında 1-2 cümlelik yönerge)
• Kapsam/sınır beyanı taslağı
• Eksik bilgi ve varsayım listesi

Plugin bağlamı

Bu beceri hukuki-mutalaa eklentisinin parçasıdır. Eklentinin diğer becerileriyle birlikte çalışır; bir konu eklentinin dışına taştığında ilgili başka eklentiyi işaret eder, aksi hâlde bu eklentinin uygun bir sonraki becerisini önerir.

Kaynak kuralı (katı)

• İçtihat yalnızca doğrulanmış künyeyle. Her karar; mahkeme (Yargıtay / Danıştay / Anayasa Mahkemesi / Bölge Adliye Mahkemesi / Bölge İdare Mahkemesi), daire, esas ve karar numarası, tarih ve doğrulanabilir kaynak ile verilir (ör. karararama.yargitay.gov.tr, karararama.danistay.gov.tr, kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr, mevzuat.gov.tr, UYAP Emsal). Model hafızasından karar numarası ÜRETME. Emin olunmayan her künye [doğrulanacak] olarak işaretlenir.
• Mevzuat madde / fıkra / bent ile gösterilir (ör. "TBK m.49/1", "HMK m.114/1-ç").
• Doktrin yalnızca kullanıcı kaynağı sağladığında veya lisanslı canlı erişim belgelendiğinde kullanılır; yazar, eser, baskı ve sayfa ile.
• Varsayımlar açıkça "varsayım" diye işaretlenir; sahte kesinlik üretilmez.
• MCP sunucuları kuruluysa resmî metni onlardan çek. turk-hukuku-mevzuat-mcp kanun ve madde metnini mevzuat.gov.tr'den, turk-hukuku-ictihat-mcp kararları Yargıtay/BAM (UYAP Emsal), Danıştay ve AYM (bireysel başvuru, norm denetimi) bankalarından canlı getirir; hangi aracın ne zaman kullanılacağı araçların kendi açıklamalarındadır. Bu sunucular varsa doğrulamada önce onları kullan ve dönen künyeyi aynen aktar; yoksa yukarıdaki künye kuralları aynen geçerlidir.

Bu beceri ne yapmaz

• Avukatlık veya hukuki danışmanlık yerine geçmez; nihai hukuki sorumluluk yetkili hukukçudadır.
• Müvekkili, onun açık kararı olmadan bağlamaz.
• Belgelerle ya da net beyanla desteklenmeyen vakıaları olgu gibi değerlendirmez.
• Menfaat çatışması veya meslek kuralı (1136 s.K., TBB Meslek Kuralları) sorunu görülürse dosyadan sorumlu avukata yönlendirir.

Bu beceri deneyseldir ve hukukçunun çalışmasını yapılandırmaya yarar; tek başına hukuki sonuç doğurmaz. Tüm çıktılar yürürlükteki mevzuat ve doğrulanmış güncel içtihatla teyit edilmelidir. Hukuki danışmanlık değildir.